ข้ามไปเนื้อหา

ชือชื่อฉือชือฉื่อ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ชือชื่อฉือชือฉื่อ
สิงโตหิน
จีนตัวเต็ม施氏食獅史
จีนตัวย่อ施氏食狮史
ความหมายตามตัวอักษรเรื่องท่านชือกินสิงโต
พินอินShīshì shí shī shǐ
ปอพอมอฟอㄕ ㄕˋ ㄕˊ ㄕ ㄕˇ
Gwoyeu RomatzyhShy-shyh shyr shy shyy
เวด-ไจลส์Shih1-shih4 shih2 shih1 shih3
ทงย่งพินอินShih-shìh shíh shih shǐh
IPA[ʂɻ̩́ ʂɻ̩̂ ʂɻ̩̌ ʂɻ̩́ ʂɻ̩̀]
การถอดเป็นอักษรโรมันแบบเยลSī-sih sihk sī sí
ยฺหวิดเพ็งSi1-si6 sik6 si1 si2
IPA[síː sìː sèk̚ síː sǐː]
ฮกเกี้ยน เป่อ่วยยีSi-sī si̍t sai sú

ชือชื่อฉือชือฉื่อ (จีน: 施氏食獅史; พินอิน: Shī-shì shí shī shǐ) หรือที่รู้จักกันในภาษาอังกฤษว่า Lion-Eating Poet in the Stone Den (แปลตรงตัว 'กวีผู้กินสิงโตในถ้ำหิน') เป็นตัวอย่างประโยคที่มีชื่อเสียงในภาษาจีน ประกอบด้วยตัวอักษร 92 หรือ 94 ตัว (ขึ้นอยู่กับแต่ละฉบับ) ทุกตัวออกเสียงว่า ชือ แต่มีเสียงวรรณยุกต์แตกต่างกัน[1]

บทกวีนี้เดิมเขียนโดยหู หมิงฟู่ (胡明复) และจ้าว ยฺเหวียนเหรินตีพิมพ์ไว้ใน The Chinese Students's Monthly ฉบับที่ 11 ใน ค.ศ. 1916[2][3] บทกวีนี้ได้รับการปรับปรุงโดยจ้าว ยฺเหวียนเหริน นักภาษาศาสตร์ ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1930 เพื่อใช้แสดงตัวอย่างในการบรรยาย และต่อมาได้นำมาใช้เพื่ออธิบายข้อจำกัดของการถอดเป็นอักษรโรมันของภาษาจีน บทกวีนี้มีความสอดคล้องและถูกต้องตามหลักไวยากรณ์ในภาษาจีนแบบวรรณกรรม แต่เนื่องจากมีคำพ้องเสียงจำนวนมาก ทำให้เวลาพูดจะเข้าใจได้ยาก ในภาษาจีนกลาง เมื่ออ่านออกเสียงจะไม่สามารถเข้าใจบทกวีนี้ได้ เนื่องจากมีเพียงสี่พยางค์ที่ครอบคลุมคำทั้งหมดในบทกวี บทกวีนี้จะเข้าใจได้ง่ายกว่าเมื่ออ่านในวิธภาษาอื่น ๆ เช่น ภาษากวางตุ้งที่มี 22 พยางค์ หรือภาษาฮกเกี้ยนที่มี 15 พยางค์ที่แตกต่างกัน

ข้อความที่ตัดตอนมา

[แก้]

ข้อความด้านล่างนำมาจากฉบับร่างของหู หมิงฟู่ใน ค.ศ. 1916 ซึ่งไม่พ้องเสียงกันอย่างสมบูรณ์แบบ โดยอาศัยการอ่านแบบอื่นสำหรับอักษร 似 ชื่อ และอักษร 設 เช่อ เพื่อให้ประโยคเขียนได้ผล:[2][4]

石室詩士史氏，嗜豕，失仕，誓食十獅。獅似嗜虱。史氏設寺，恃師勢，使施氏拾獅屍，俟食時，始識世事。史使侍逝適市，視施氏。試釋是事。
Shíshì shī shì shǐ shì, shì shǐ, shī shì, shì shí shí shī. Shī sì shì shī. Shǐ shì shè sì, shì shī shì, shǐ shī shì shí shī shī, shì shí shí, shǐ shí shìshì. Shǐ shǐ shì shì shì shì, shì shī shì. Shì shì shì shì.
ฉือชื่อชือชื่อฉื่อชื่อ, ชื่อฉื่อ, ชือชื่อ, ชื่อฉือฉือชือ. ชือซื่อชื่อชือ. ฉื่อชื่อเช่อซื่อ, ชื่อชือชื่อ, ฉื่อชือชื่อฉือชือชือ, ชื่อฉือฉือ, ฉื่อฉือชื่อชื่อ. ฉือฉื่อชื่อชื่อชื่อชื่อ, ชื่อชือชื่อ. ชื่อชื่อชื่อชื่อ.

ประโยคนี้แปลว่า:

นักปราชญ์นามว่าชืออาศัยอยู่ในถ้ำหิน เขาติดเนื้อหมู หลังถูกปลดจากตำแหน่ง เขาจึงปฏิญาณว่าจะกินสิงโต 10 ตัว ดูเหมือนสิงโตจะเข้ามาขัดขวาง นายชือจึงตั้งสำนักงานขึ้น และใช้อิทธิพลของเจ้านายส่งทูตนาม ชื่อไปนำซากสิงโตมา รอเวลาอาหาร เมื่อได้กินแล้ว เขาจึงเริ่มเข้าใจวิถีของโลก นายชือจึงส่งทูตไปตลาดเพื่อสังเกตชายอีกคนหนึ่งนาม ชื่อ จงพยายามอธิบายเรื่องนี้

คำอธิบาย

[แก้]

ภาษาจีนเป็นภาษาที่มีวรรณยุกต์ การเปลี่ยนเสียงเพียงเล็กน้อยสามารถเปลี่ยนความหมายได้ เมื่อถอดเป็นอักษรโรมัน บทกวีนี้จึงเป็นตัวอย่างการเล่นคำซ้ำ (antanaclasis) ในภาษาจีน[5] บทกวีนี้แสดงให้เห็นถึงความยืดหยุ่นของภาษาจีนในหลายรูปแบบ เช่น คำศัพท์, วากยสัมพันธ์, เครื่องหมายวรรคตอน และโครงสร้างประโยค ซึ่งทำให้เกิดคำอธิบายหลายอย่าง[6] นอกจากนี้ บทกวีนี้เขียนด้วยอักษรจีนคลาสสิก ซึ่งเป็นอักษรที่ไม่ได้ใช้งานนักในชีวิตประจำวัน และมักใช้ในงานเขียนมากกว่าใช้พูด[7]

บทกวีนี้เข้าใจได้ง่ายถ้าเขียนด้วยอักษรจีน เนื่องจากแต่ละตัวอักษรมีความหมายหลักแตกต่างกัน และยังสามารถเข้าใจได้ในสำเนียงต่าง ๆ ของกลุ่มภาษาจีนนอกเหนือจากภาษาจีนกลาง อย่างไรก็ตาม ถ้าเขียนด้วยอักษรโรมันหรือพูดด้วยภาษาจีนกลาง อาจสร้างความสับสนได้[8]

วิวัฒนาการ

[แก้]

ประโยคแรกของกวีสามารถนำมาสร้างใหม่ในภาษาจีนเก่าและภาษาจีนสมัยกลางได้ ดังนี้:

ข้อความเดียวกันในวิธภาษาจีนสมัยใหม่:

ถ้าข้อความนั้นไปแปลเป็นภาษาจีนกลางสมัยใหม่และพูดออกมา ก็จะสามารถเข้าใจได้โดยสมบูรณ์:

  • อักษรจีนตัวเต็ม: 有一位住在石室裡的詩人叫施氏
  • อักษรจีนตัวย่อ: 有一位住在石室里的诗人叫施氏
  • พินอิน: Yǒu yíwèi zhù zài shíshì lǐ de shīrén jiào Shīshì
  • จู้อิน: ㄧㄡˇ ㄧ ㄨㄟˋ ㄓㄨˋ ㄗㄞˋ ㄕˊ ㄕˋ ㄌㄧˇ ㄉㄜ˙ ㄕ ㄖㄣˊ ㄐㄧㄠˋ ㄕ ㄕˋ

อ้างอิง

[แก้]
  1. ↑ Behr, Wolfgang (2015). "Discussion 6: G. Sampson, "A Chinese Phonological Enigma": Four Comments". Journal of Chinese Linguistics. 43 (2): 719–732. ISSN 0091-3723. JSTOR 24774984.
  2. 1 2 Zhao, Z. (2024) ‘赵元任之同音字文章与汉字拼音化 ——以《施氏食狮史》为中心 [Zhàoyuánrèn zhī tóngyīn zì wénzhāng yǔ hànzì pīnyīn huà ——yǐ “shī shì shí shī shǐ” wéi zhōngxīn]’, 实验语言学 [Shíyàn yǔyán xué], 13(3).
  3. ↑ Chao, Yuen Ren, & Suh, Hu. (1916). The Problem of the Chinese Language. The Chinese Students’ Monthly, XI(8), 567–593. https://www.google.co.uk/books/edition/The_Chinese_Students_Monthly/hCrWMhU7RLgC?hl=en&gbpv=0
  4. ↑ Chao, Yuen Ren, & Suh, Hu. (1916). The Problem of the Chinese Language. The Chinese Students’ Monthly, XI(8), 567–593. https://www.google.co.uk/books/edition/The_Chinese_Students_Monthly/hCrWMhU7RLgC?hl=en&gbpv=0
  5. ↑ Forsyth, Mark (2011). The Etymologicon. Cambridge: Icon. น. 62–63. ISBN 978-1-848-31322-4.
  6. ↑ Hengxing, He (2018-02-01). "The Discourse Flexibility of Zhao Yuanren [Yuen Ren Chao]'s Homophonic Text". Journal of Chinese Linguistics (ภาษาอังกฤษ). 46 (1): 149–176. doi:10.1353/jcl.2018.0005. ISSN 2411-3484. S2CID 171902133.
  7. ↑ 张, 巨龄 (11 มกราคม 2015). "赵元任为什么写"施氏食狮史"" [Why Zhao Yuanren wrote Lion-Eating Poet in the Stone Den]. 光明日报. สืบค้นเมื่อ 22 พฤษภาคม 2019.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  8. ↑ 彭, 泽润 (2009). "赵元任的"狮子"不能乱"吃"——文言文可以看不能听的原理" [Zhao Yuanren's "lion" cannot be "eaten": the reasons why Classical Chinese can be read instead of being listened to]. 现代语文：下旬．语言研究 (12): 160. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2020-08-21. สืบค้นเมื่อ 2022-02-10.
  9. ↑ Behr, Wolfgang (2015). "DISCUSSION 6: G. SAMPSON, "A CHINESE PHONOLOGICAL ENIGMA": FOUR COMMENTS". Journal of Chinese Linguistics. 43 (2): 719–732. สืบค้นเมื่อ 22 สิงหาคม 2025.{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  10. ↑ Kroll, Paul W.; Baxter, William H.; Boltz, William G.; Knechtges, David R.; Lien Y., Edmund; Richter, Antje; Richter, Mattias L.; Warner, Deng Xiang; Teiser, Stephen F.; Kern, Martin; Brook, Timothy (2017). A student's dictionary of classical and medieval Chinese (พิมพ์ครั้งที่ Revised). Leiden Boston: Brill. ISBN 978-90-04-32513-5.

อ่านเพิ่ม

[แก้]
  • Rogers, Henry (2005). Writing systems: a linguistic approach. Malden, MA, USA: Blackwell. ISBN 978-0-631-23463-0. p. 30
  • Chao, Yuen Ren (趙元任) (1968). 語言問題 [Yuyan wenti]. 臺灣商務印書館 [The Commercial Press (Taiwan)]. ISBN 957-05-0577-X. P. 143 Google Books
  • 曾新，褚颖编．新文科特色创新课程系列教材 比较视野中的中国文化[M]．上海：上海三联书店，2022.10：50-51

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]
เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=ชือชื่อฉือชือฉื่อ&oldid=12678781"