กุย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
กุย
กุย
สถานะการอนุรักษ์
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร: Animalia
ไฟลัม: Chordata
ชั้น: Mammalia
อันดับ: Artiodactyla
วงศ์: Bovidae
วงศ์ย่อย: Antilopinae
สกุล: Saiga
Gray, 1843
สปีชีส์: S. tatarica
ชื่อทวินาม
Saiga tatarica
(Linnaeus, 1766)
ชนิดย่อย
  • S. t. borealis
  • S. t. tatarica
แผนที่แสดงการกระจายพันธุ์

กุย[2] หรือ ไซกา (อังกฤษ: Saiga antelope, Saiga, จีน: 高鼻羚羊 เกาปี่ หลิงหยาง, ชื่อวิทยาศาสตร์: Saiga tatarica) เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง ในวงศ์ Antilopinae ในวงศ์ใหญ่ Bovidae จัดเป็นพี่น้องกับละองละมั่ง

จัดเป็นสิ่งมีชีวิตเพียงชนิดเดียวเท่านั้นที่อยู่ในสกุล Saiga[3]

กุย มีความสูงประมาณ 0.6-0.8 เมตร โดยวัดจากไหล่ มีความยาวลำตัว 108-146 เซนติเมตร หางยาว 6-13 เซนติเมตร น้ำหนัก 36-63 กิโลกรัม ตัวผู้มีขนาดใหญ่กว่าตัวเมียและมีเขาซึ่งยาว 20-25 เซนติเมตร กุยมีลักษณะเด่นที่สังเกตได้ง่าย คือ จมูกที่มีขนาดใหญ่และยืดหยุ่นได้ มีรูปร่างแปลกเหมือนจมูกของสมเสร็จซึ่งมีหน้าที่ในการอุ่นอากาศหายใจในฤดูหนาวและกรองฝุ่นออกในฤดูร้อน ในฤดูร้อน ขนของกุยจะบางและมีสีเหลืองเหมือนสีอบเชย มีความยาว 18-30 มิลลิเมตร ส่วนในฤดูหนาวจะเปลี่ยนสีเป็นสีขาว ความยาว 40-70 มิลลิเมตร

พบกระจายพันธุ์ในเอเชียกลาง ได้แก่ ไซบีเรียตอนใต้, มองโกเลียตะวันตก และจีนตะวันตกเฉียงเหนือ

กุยเป็นสัตว์ที่ตื่นตัวตลอดเวลา กินพืชได้หลายชนิดรวมทั้งพืชที่มีพิษ ว่ายน้ำเก่ง และยังสามารถวิ่งได้ 80 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ในวันหนึ่งสามารถเดินทางได้ไกล 80-100 กิโลเมตร จะอพยพทุก ๆ ปีในช่วงฤดูใบไม้ผลิขึ้นเหนือเพื่อไปพื้นที่เล็มหญ้าในช่วงฤดูร้อน

มีอายุขัยประมาณ 6-10 ปี ตัวเมียเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์เมื่ออายุ 8 เดือนและตัวผู้เมื่ออายุ 20 เดือน ฤดูผสมพันธุ์ของกุยนั้นเริ่มในเดือนพฤศจิกายน ซึ่งพวกตัวผู้นั้นจะต่อสู้กันจนตาย เพื่อครอบครองเหล่าตัวเมียที่อยู่ในกลุ่มประมาณ 5-50 ตัว หลังจากหมดฤดูผสมพันธุ์ในปลายเดือนเมษายน กุยตัวผู้ที่เหลือรอดนั้นจะมาร่วมกลุ่มกัน 10-2,000 ตัวเพื่อการอพยพในช่วงฤดูใบไม้ผลิขึ้นเหนือ ส่วนตัวเมียนั้นจะอยู่ที่เดิมและพากันไปหาที่ให้กำเนิดลูก โดยมีระยะเวลาตั้งท้องนาน 140วัน และในฤดูใบไม้ผลิประมาณปลายเดือนมีนาคม-ต้นเดือนเมษายน จะคลอดลูกครั้งละ 1-2 ตัว ลูกที่เกิดใหม่เริ่มกินใบไม้ได้เมื่ออายุ 4 วัน และจะหย่านมเมื่ออายุได้ 3-4 เดือน

กุยในอดีตถูกล่าเอาเขา ซึ่งเชื่อว่าปรุงเป็นยาจีนได้ และมีราคาซื้อขายที่แพงมากเหมือนนอแรด[4]

ในเดือนพฤษภาคม 2558 กุยจำนวนมากเริ่มตายจากการเจ็บป่วยด้วยโรคระบาดในสัตว์ลึกลับซึ่งสงสัยว่าเป็นการติดเชื้อพาสเจอร์เรลลา[5] อัตราตายอยู่ที่ 100% เมื่อติดเชื้อ โดยมีการประมาณว่า 40% ของประชากรทั้งหมดของสปีชีส์ตายแล้ว[6] พบซากกว่า 120,000 ซากในปลายเดือนพฤษภาคม โดยมีประชากรทั้งหมดที่ประเมินไว้เพียง 250,000 ตัว[7]

อ้างอิง[แก้]

  1. Mallon, D.P. (2008). Saiga tatarica. In: IUCN 2008. IUCN Red List of Threatened Species. Downloaded on 13 November 2008.Database entry includes justification for why this species is listed as Critically Endangered.
  2. กุย ๑ น. ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542
  3. จาก itis.gov (อังกฤษ)
  4. Saiga tatarica (อังกฤษ)
  5. "Endangered saiga antelope mysteriously dying in vast numbers in Kazakhstan". The Independent. Associated Press. สืบค้นเมื่อ 29 May 2015. 
  6. "Mass deaths hit Kazakhstan's endangered Ice Age antelope species". reuters.com. Reuters. May 27, 2015. 
  7. Taylor, Adam. "Kazakhstan's econological mystery". Washington Post. Worldviews. สืบค้นเมื่อ 29 May 2015. 

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]