อำเภอโพนทอง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อำเภอโพนทอง
แผนที่จังหวัดร้อยเอ็ด เน้นอำเภอโพนทอง
โพนทองเมืองงาม เรืองนามปู่กุดเป่ง เคร่งวัฒนธรรม หัตถกรรมเสื่อกก
มรดกแหลมพยอม ข้าวหอมองุ่นหวาน
สืบสานพัฒนา การศึกษาก้าวไกล
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย อำเภอโพนทอง
อักษรโรมัน Amphoe Phon Thong
จังหวัด ร้อยเอ็ด
รหัสทางภูมิศาสตร์ 4507
รหัสไปรษณีย์ 45110
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 719.2 ตร.กม.
ประชากร 107,664 คน (พ.ศ. 2552)
ความหนาแน่น 149.69 คน/ตร.กม.
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอโพนทอง หมู่ที่ 1
ถนนนิคมดำริห์ ตำบลแวง อำเภอโพนทอง จังหวัดร้อยเอ็ด 45110
พิกัด 16°18′0″N 103°58′41″E / 16.30000°N 103.97806°E / 16.30000; 103.97806
หมายเลขโทรศัพท์ 0 4357 1223
หมายเลขโทรสาร 0 4357 1223

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

โพนทอง เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดร้อยเอ็ด เดิมชื่ออำเภอแวง

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอโพนทองตั้งอยู่ทางทิศเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

ประวัติ[แก้]

ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีเจ้าลาวทรงพระนามว่า "เจ้าโสมพะมิตร" ได้พาครอบครัวและบริวารข้ามฝั่งโขงมาจากบริเวณประเทศลาวในปัจจุบัน มาตั้งรกรากที่บ้านน้ำดำ (จังหวัดกาฬสินธุ์ในปัจจุบัน) และขณะนั้นเจ้าอนุวงศ์แห่งเวียงจันทน์ต้องการที่จะขยายอาณาเขตครอบครองแผ่นดินทางอีสานเหนือของไทยโดยมีจุดมุ่งหมายที่เมืองนครราชสีมา จึงเกณฑ์ให้กลุ่มเจ้าโสมพะมิตรร่วมรบด้วย แต่เจ้าโสมพะมิตรปฏิเสธที่จะช่วยรบ พร้อมกับอพยพหนีการจับกุมของเจ้าอนุวงศ์ มาตั้งกองคาราวานที่บ้านแวง ริมหนองบัว ซึ่งในละแวกนั้นมีท้าวโสใหญ่เป็นผู้ปกครองดูแลอยู่และตั้งถิ่นฐานอยู่บ้านโพนทองน้อย ท้าวโสใหญ่มีลูกชายสองคนคือ "โสน้อย" และ "พรหมมาใหญ่" ซึ่งได้ร่วมกันกับกลุ่มเจ้าโสมพะมิตรต่อต้านเจ้าอนุวงศ์แห่งเวียงจันทน์ จนเจ้าอนุวงศ์พ่ายแพ้หนีกลับเวียงจันทน์ไป ส่วนโสน้อยได้รวมพรรคพวกมาตั้งเมืองใหม่ที่บ้านแวง

ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงประกาศให้มีการใช้นามสกุล "โสน้อย" จึงได้ใช้นามสกุลว่า "พลเยี่ยม" ซึ่งบริวารส่วนใหญ่ก็ใช้นามสกุลพลเยี่ยมเช่นกัน นายโสน้อยได้รับการแต่งตั้งให้เป็นกำนันคนแรกของบ้านแวง (อำเภอแวงหรืออำเภอโพนทองในปัจจุบัน) มีชื่อว่า "ท้าวสุวรรณสาร" (จึงถือว่าท่านผู้นี้เป็นต้นสกุล "พลเยี่ยม") บ้านเรือนของท่านก่อนนี้ปลูกอยู่บริเวณที่ทำการไปรษณีย์โพนทองในปัจจุบัน ซึ่งยังปรากฏเสาหลักเมืองแวงตั้งอยู่ที่บริเวณมุมที่ตั้งของที่ทำการไปรษณีย์โพนทองจนทุกวันนี้

ที่ว่าการอำเภอโพนทอง อยู่ข้างตลาดสดเทศบาลตำบล มีห้องสมุดประชาชน ประสิทธิ์-ตุ๊ พร้อมพันธ์ ปัจจุบัน เป็น ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียน และ ห้องสมุด ที่ให้บริการ ห้องสมุด CD Rom และ บริการอินเทอร์เน็ต สำหรับประชาชนทั่วไป ห้องสมุดประชาชน ประสิทธิ์-ตุ๊ พร้อมพันธ์ สร้างด้วยเงินบริจาค ที่ นายประสิทธิ์ นางตุ๊ พร้อมพันธ์ ผู้ประกอบกิจการ ไม้ มอบให้กับ ผู้ว่าราชการจังหวัดร้อยเอ็ด นอกจากนี้ นายประสิทธิ์ และ นางตุ๊ พร้อมพันธ์ ยังได้ บริจาค สร้างอาคาร ที่ โรงพยาบาล จุฬาลงกรณ์ ด้วย

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอโพนทองแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 14 ตำบล 196 หมู่บ้าน

1. แวง (Waeng) 8. โพธิ์ศรีสว่าง (Pho Si Sawang)
2. โคกกกม่วง (Khok Kok Muang) 9. อุ่มเม่า (Um Mao)
3. นาอุดม (Na Udom) 10. คำนาดี (Kham Na Di)
4. สว่าง (Sawang) 11. พรมสวรรค์ (Phrom Sawan)
5. หนองใหญ่ (Nong Yai) 12. สระนกแก้ว (Sa Nok Kaeo)
6. โพธิ์ทอง (Pho Thong) 13. วังสามัคคี (Wang Samakkhi)
7. โนนชัยศรี (Non Chai Si) 14. โคกสูง (Khok Sung)

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอโพนทองประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 15 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลโพนทอง[1] ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลแวงและบางส่วนของตำบลสระนกแก้ว
  • เทศบาลตำบลโคกสูง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกสูงทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลโคกกกม่วง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกกกม่วงทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลโนนชัยศรี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนชัยศรีทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลโพธิ์ทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโพธิ์ทองทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลแวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแวง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลโพนทอง)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลนาอุดม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาอุดมทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสว่าง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสว่างทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองใหญ่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองใหญ่ทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลโพธิ์ศรีสว่าง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโพธิ์ศรีสว่างทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลอุ่มเม่า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลอุ่มเม่าทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลคำนาดี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคำนาดีทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลพรมสวรรค์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพรมสวรรค์ทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสระนกแก้ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสระนกแก้ว (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลโพนทอง)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลวังสามัคคี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังสามัคคีทั้งตำบล

อ้างอิง[แก้]

  1. มติที่ประชุมคณะกรรมการพิจารณาเรื่องการขอเปลี่ยนแปลงชื่อจังหวัด อำเภอ และตำบล หมู่บ้าน หรือสถานที่ราชการอื่นๆ 19 ต.ค. 2552