อำเภอห้วยทับทัน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อำเภอห้วยทับทัน
แผนที่จังหวัดศรีสะเกษ เน้นอำเภอห้วยทับทัน
ไก่ย่างไม้มะดันเลื่องลือ ขึ้นชื่อข้าวหอมมะลิมากมาย หลากหลายผ้าไหมลวดลายดี โครงกระดูกมนุษย์โบราณพันปีน่าศึกษา ปราสาทขอมโบราณตระการตา สืบสานนานมาผ้าเก็บย้อมมะเกลือ
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย อำเภอห้วยทับทัน
อักษรโรมัน Amphoe Huai Thap Than
จังหวัด ศรีสะเกษ
รหัสทางภูมิศาสตร์ 3312
รหัสไปรษณีย์ 33210
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 194.6 ตร.กม.
ประชากร 41,430 คน (พ.ศ. 2552)
ความหนาแน่น 212.89 คน/ตร.กม.
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอห้วยทับทัน เลขที่ 256 หมู่ที่ 1 ตำบลห้วยทับทัน อำเภอห้วยทับทัน จังหวัดศรีสะเกษ 33210
พิกัด 15°3′0″N 104°1′24″E / 15.05000°N 104.02333°E / 15.05000; 104.02333
หมายเลขโทรศัพท์ 0 4569 9055
หมายเลขโทรสาร 0 4569 9055

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

อำเภอห้วยทับทัน เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดศรีสะเกษ ตั้งอยู่ทางด้านทิศตะวันตกของจังหวัด มีพื้นที่ติดต่อกับจังหวัดสุรินทร์ มีผลิตภัณฑ์ที่มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จัก คือ ไก่ย่างไม้มะดันห้วยทับทัน[1]

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอห้วยทับทันตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้

ที่มาของอำเภอ[แก้]

เดิมน่าจะชื่อ "ห้วยทัพทัน" เพราะมีความหมายสอดคล้องตำนานเมืองศรีสะเกษมากกว่า แต่ในปัจจุบันเพี้ยนมาเป็น "ห้วยทับทัน" จากตำนานที่ว่า สมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานีของไทย เมื่อพระเจ้าเอกทัศเสวยราชสมบัติอยู่นั้น ได้เกิดอาเพศช้างเผือกแตกโรงหนี แล้วมุ่งหน้ามาทางทิศตะวันออก มาถึงเขตดินแดนเขมรป่าดง (เขตจังหวัดศรีสะเกษและสุรินทร์ปัจจุบัน) พระเจ้าเอกทัศทรงให้ทหารนายกองออกตามจับช้างเผือก ขบวนทหารร่วมกับหัวหน้ากลุ่มชนชาวเขมรป่าดงที่ชำนาญการจับช้าง ออกตามจับช้างจน "มาทัน" ที่ลำธารแห่งหนึ่งปัจจุบันอยู่ในเขตอำเภอห้วยทับทัน จึงเห็นตัวช้างแต่ยังจับไม่ได้ ชาวบ้านจึงเรียกชื่อลำธารที่นายกองจับช้างตามมาทันนั้นว่า ห้วยทัพทัน เพราะกองทัพตามจับช้างมาทันที่นั่น ช้างเผือกวิ่งหนีเลยไปทางทิศใต้ด้านเขาพนมดงรัก จึงไล่ติดตามจนจับช้างเผือกได้ที่เชิงเขาพนมดงรัก ในเขตอำเภอกันทรลักษ์ปัจจุบัน เมื่อนำช้างเผือกมาถึงหมู่บ้านใหญ่บ้านหนึ่งซึ่งเป็นตัวเมืองศรีสะเกษปัจจุบัน ช้างเผือกได้ล้มป่วยลง พอรักษาพยาบาลช้างจนหายแล้วจึงออกเดินทางนำช้างเผือกส่งถึงกรุงศรีอยุธยา ชาวบ้านเป็นชาวส่วยจึงเรียกหมู่บ้านนั้นว่า "บ้านเจียงอี" (ภาษาส่วย แปลว่า "บ้านช้างป่วย") สืบมา และวัดในหมู่บ้านจึงได้ชื่อว่า "วัดเจียงอี"[2]

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอห้วยทับทันแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 6 ตำบล 82 หมู่บ้าน ได้แก่

1. ห้วยทับทัน (Huai Thap Than) 8 หมู่บ้าน
2. เมืองหลวง (Mueang Luang) 14 หมู่บ้าน
3. กล้วยกว้าง (Kluai Kwang) 13 หมู่บ้าน
4. ผักไหม (Phak Mai) 17 หมู่บ้าน
5. จานแสนไชย (Chan Saen Chai) 13 หมู่บ้าน
6. ปราสาท (Prasat) 17 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอห้วยทับทันประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 7 แห่ง 2 เทศบาลตำบล 5 องค์การบริหารส่วนตำบล ได้แก่

  • เทศบาลตำบลห้วยทับทัน ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลห้วยทับทัน
    สำนักงานเทศบาลตำบลห้วยทับทัน
  • เทศบาลตำบลจานแสนไชย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลจานแสนไชยทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยทับทัน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยทับทัน (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลห้วยทับทัน)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเมืองหลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมืองหลวงทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลกล้วยกว้าง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกล้วยกว้างทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลผักไหม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลผักไหมทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลปราสาท ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปราสาททั้งตำบล

แหล่งน้ำ[แก้]

ห้วยทับทัน เป็นลำห้วยที่ไหลมาจากอำเภอบัวเชด จังหวัดสุรินทร์ เป็นเส้นแบ่งเขตระหว่างจังหวัดสุรินทร์และจังหวัดศรีสะเกษในเขตอำเภอห้วยทับทัน อำเภอเมืองจันทร์ อำเภอโพธิ์ศรีสุวรรณ และ อำเภอบึงบูรพ์ไหลลงไปบรรจบแม่น้ำมูลบริเวณอำเภอรัตนบุรี จังหวัดสุรินทร์

แหล่งท่องเที่ยว[แก้]

อำเภอห้วยทับทันมีแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญ คือ ปราสาทบ้านปราสาท (ห้วยทับทัน) ตั้งอยู่ที่วัดปราสาทพนาราม บ้านปราสาท หมู่ที่ 12 ตำบลปราสาท อยู่ห่างจากตัวจังหวัดศรีสะเกษ ตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 226 ประมาณ 39 กิโลเมตร ถึงตัวอำเภอห้วยทับทัน เลี้ยวขวาไปตามทางลูกรังอีกประมาณ 8 กิโลเมตร ปราสาทแห่งนี้สร้างขึ้นตามความเชื่อในศาสนาพราหมณ์ เป็นศิลปกรรมร่วมสมัยแบบบาปวน ปราสาทแห่งนี้ถูกสร้างบูรณะมาแล้ว 3 ยุค

ปราสาทห้วยทับทัน
ปราสาทห้วยทับทัน
  • โรงเรียนมัธยมศึกษา สพม. 2 แห่ง [3]
ลำดับ ชื่อโรงเรียน ตำบล
1 โรงเรียนห้วยทับทันวิทยาคม (ตำบลห้วยทับทัน)
2 โรงเรียนผักไหมวิทยานุกูล (ตำบลผักไหม)
  • โรงเรียนในสังกัด สพฐ. 28 แห่ง[4]
โรงเรียนประถมศึกษา 23 แห่ง
  1. โรงเรียนบ้านปะโด๊ะ (ตำบลปราสาท)
  2. โรงเรียนบ้านหนองอาคูณ (ตำบลปราสาท)
  3. โรงเรียนบ้านขะยูง (ตำบลปราสาท)
  4. โรงเรียนบ้านหว้า (ตำบลปราสาท)
  5. โรงเรียนอนุบาลห้วยทับทัน (ตำบลห้วยทับทัน)
  6. โรงเรียนบ้านหนองสิมใหญ่ (ตำบลห้วยทับทัน)
  7. โรงเรียนบ้านสร้างเรือ (ตำบลห้วยทับทัน)
  8. โรงเรียนบ้านจังเอิน (ตำบลเมืองหลวง)
  9. โรงเรียนบ้านหนองน้ำขุ่น (ตำบลเมืองหลวง)
  10. โรงเรียนบ้านหนองสะมอน (ตำบลเมืองหลวง)
  11. โรงเรียนบ้านเมืองน้อย (ตำบลเมืองหลวง)
  12. โรงเรียนบ้านเมืองหลวง (ตำบลเมืองหลวง)
  13. โรงเรียนบ้านกล้วยกว้าง (ตำบลกล้วยกว้าง)
  14. โรงเรียนบ้านพอกหนองแข้ (ตำบลกล้วยกว้าง)
  15. โรงเรียนบ้านไพรพระยอม (ตำบลกล้วยกว้าง)
  16. โรงเรียนบ้านไฮใหญ่ (ตำบลกล้วยกว้าง)
  17. โรงเรียนบ้านพงสิม (ตำบลจานแสนไชย)
  18. โรงเรียนบ้านพระวร (ตำบลจานแสนไชย)
  19. โรงเรียนบ้านจานแสนไชย (ตำบลจานแสนไชย)
  20. โรงเรียนบ้านนานวนหนองแคน (ตำบลจานแสนไชย)
  21. โรงเรียนบ้านตาทอง (ตำบลผักไหม)
  22. โรงเรียนบ้านกระสังข์ (ตำบลผักไหม)
  23. โรงเรียนบ้านกระเต็ล (ตำบลผักไหม)
โรงเรียนมัธยมศึกษาขยายโอกาส 5 แห่ง
  1. โรงเรียนบ้านปราสาท (ตำบลปราสาท)
  2. โรงเรียนบ้านอีสร้อย (ตำบลปราสาท)
  3. โรงเรียนบ้านโทะ (ตำบลเมืองหลวง)
  4. โรงเรียนบ้านบุยาว (ตำบลกล้วยกว้าง)
  5. โรงเรียนบ้านนาทุ่ง (ตำบลผักไหม)

ผลิตภัณฑ์ที่มีชื่อเสียง[แก้]

อำเภอห้วยทับทันมีผลิตภัณฑ์ที่มีชื่อเสียง คือ ไก่ย่างไม้มะดัน ผลิตจากไก่พื้นเมืองสามสายเลือด ใช้ไม้มะดันเป็นไม้เสียบไก่ รสชาติจะออกเปรี้ยวพอเหมาะกับสูตรเครื่องปรุง ลักษณะพิเศษคือการนำไม้มะดันที่ขึ้นตามธรรมชาติมาเหลาเสียบเป็นไม้ปิ้งซึ่งต่างจากที่อื่น นอกจากนั้นยังมีผลิตภัณฑ์อีกอย่างหนึ่ง คือ เสื้อย้อมมะเกลือ เป็นเสื้อที่ผ่านกรรมวิธีการย้อมด้วยวิธีการพื้นบ้าน (แช่น้ำมะเกลือ)

การเดินทาง[แก้]

ทางรถยนต์[แก้]

  • ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 226 (นครราชสีมา – อุบลราชธานี) เชื่อมระหว่างหัวยทับทัน-สุรินทร์ ระยะทาง 100 กิโลเมตร
  • ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 226 (นครราชสีมา – อุบลราชธานี) เชื่อมระหว่างห้วยทับทัน-ศรีสะเกษ ระยะทาง 37 กิโลเมตร

ทางรถไฟ[แก้]

  • ขบวนรถด่วนพิเศษดีเซลรางปรับอากาศ (สปรินเตอร์) ขบวนที่ 71/74 กรุงเทพ-ศรีสะเกษ-ศรีสะเกษ-กรุงเทพ ไป-กลับ วันละ 1 เที่ยว ออกจากกรุงเทพ 10:05 น. ถึงสถานีรถไฟห้วยทับทันเวลา 18:07 น. ออกจากสถานีรถไฟห้วยทับทันเวลา 19:32 ถึงกรุงเทพฯ 04:35 น.[5]

อ้างอิง[แก้]

  1. ผลิตภัณฑ์ไก่ย่างไม้มะดัน
  2. ทัศนวิทย์ สิทธิโท. พิมพ์ที่ระลึกงานพระราชทานเพลิงศพ. จากพระครูมงคลกิจประสาธน์ (ประศาสน์ อนุตฺตโร). วัดเจียงอีศรีมงคลวราราม. ศรีสะเกษ, 2537.
  3. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 28
  4. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 2
  5. http://www.railway.co.th/