อะแซหวุ่นกี้

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

อะแซหวุ่นกี้ (ราว พ.ศ. 2246 - พ.ศ. 2325) เป็นแม่ทัพเฒ่าชาวพม่าผู้เคยทำสงครามพิชิตแคว้นมณีปุระ และ ปกป้องกรุงอังวะจากกองทัพจีน

ชื่อของอะแซหวุ่นกี้นั้น ตามสำเนียงพม่าออกเสียงว่า อะติ๊กหวุ่งหยี่ หรือ หวุ่งยีตีหะตุระ ทั้งนี้ไม่ใช่ชื่อบุคคลแต่เป็นชื่อตำแหน่งขุนนาง อาจแปลเป็นไทยได้ว่า หวุ่งยีมหาเสนาบดี สำหรับในภาษาอังกฤษนั้นเรียกตามชื่อตำแหน่งในภาษาพม่าว่า Maha Thiha Thura (พม่า: မဟာသီဟသူရ, "มหาสีหสุระ")

ตามบันทึกในพงศาวดารฝ่ายไทยกล่าวว่า อะแซหวุ่นกี้ในวัย 65 ได้รับบัญชาจากพระเจ้ามังระ ให้ยกทัพมาตีเมืองพิษณุโลก ในปี พ.ศ. 2318 แต่ไม่สามารถตีได้ จึงขอพบกับ เจ้าพระยาจักรี จอมกับบ สรรเสริญเจ้าพระยาจักรีว่า ภายหน้าจะได้เป็นกษัตริย์ ซึ่งต่อมาเจ้าพระยาจักรีนั้นคือ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชและ เนินดินที่อะแซหวุ่นกี้ขอดูตัวเจ้าพระยาจักรี อยู่ที่หน้าสำนักงานเทศบาลเมืองพิษณุโลกในปัจจุบัน (ปัจจุบันเนินดินนี้ทางราชการได้สร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ของรัชกาลที่ 1)[1] [2]

ในพงศาวดารพม่า ระบุว่า ยังไม่ทันที่จะได้รบตัดสินแพ้-ชนะกัน อะแซหวุ่นกี้ต้องยกทัพกลับกรุงอังวะอย่างกะทันหัน ทั้งนี้เชื่อว่า ในระหว่างนั้นกรุงอังวะเกิดความวุ่นวายเพราะอยู่ในช่วงผลัดแผ่นดินหลังการสวรรคตของพระเจ้ามังระ มีบรรดาขุนนางและเสนาอำมาตย์แตกออกเป็นพวก ๆ สนับสนุนเชื้อพระวงศ์ที่ฝ่ายตนสนับสนุน และอะแซหวุ่นกี้ก็เป็นหนึ่งในพวกนั้นด้วย โดยอะแซหวุ่นกี้เป็นผู้สนับสนุนมังหม่องให้รัฐประหารอำนาจพระเจ้าจิงกูจาที่ได้ครองราชสมบัติต่อจากพระเจ้ามังระ พระราชบิดา และเมื่อพระเจ้าปดุงปราบดาภิเษกพระเจ้าจิงกูจาและมังหม่องขึ้นครองราชย์ อะแซหวุ่นกี้ก็ถูกลดตำแหน่ง[3]

อ้างอิง[แก้]

  1. http://kanchanapisek.or.th/kp8/culture/psl/phis132.html
  2. [1]
  3. เทปสนทนาเรื่อง วาระสุดท้าย...ของ อาณาจักรอยุธยาและราชวงศ์อลองพญา โดย ดร.สุเนตร ชุตินธรานนท์ และวีระ ธีรภัทร (เมษายน พ.ศ. 2544)