ดาวนักขัตฤกษ์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ดาวนักขัตฤกษ์ หรือนักษัตรฤกษ์ (เทวนาครี:नक्षत्र) เรียกย่อว่าดาวฤกษ์ ในทางโหราศาสตร์ไทยและภารตะ หมายถึงกลุ่มดาวที่มีตำแหน่งคงตัว 27 กลุ่มที่เรียงตัวกันบนฟากฟ้า ในวิชาโหราศาสตร์ เมื่อจะให้ฤกษ์หรือพยากรณ์ชีวิตบุคคล ก็จะต้องดูว่าดวงจันทร์ ในขณะที่เกิดหรือทำการนั้น ทับดาวนักขัตฤกษ์ที่ดีหรือไม่ นอกจากนี้อาจดูให้ละเอียดลงไปถึงลัคนาด้วยว่าอยู่ในกลุ่มดาวใด ดาวฤกษ์ต่างจากดาวเคราะห์ตรงที่ดาวเคราะห์สามารถเคลื่อนที่ไปในจักรราศีได้ และสามารถบันดาลชะตาต่อบุคคลหรือสถานที่ได้ ซึ่งในทางโหราศาสตร์จัดว่าดวงอาทิตย์เป็นดาวเคราะห์ด้วย

ฤกษ์แต่ละฤกษ์กินอาณาเขต 800 ลิปดา แบ่งออกเป็นส่วนย่อยได้สี่ส่วนเรียกว่าบาท มีขนาดเท่ากับนวางค์ของราศี คือ 200 ลิปดา ฤกษ์ใดที่บาททั้งสี่อยู่ในราศีเดียวกัน เรียกฤกษ์นั้นว่าบูรณฤกษ์ หมายถึงฤกษ์ครบถ้วน หรือฤกษ์ดีงาม ฤกษ์ใดที่มีสามบาทอยู่ราศีหนึ่ง และอีกบาทหนึ่งอยู่อีกราศี เรียกว่า ฉินทฤกษ์ แปลว่าฤกษ์แตกหัก เป็นฤกษ์ร้ายแรงมาก ส่วนฤกษ์ใดที่มีสองบาทแบ่งครึ่งสองราศี เรียกว่า พินทุฤกษ์ หรือฤกษ์เปื้อนเปรอะ เป็นฤกษ์ที่มัวหมอง

ในทางดาราศาสตร์ได้ยืมคำว่าดาวฤกษ์ ไปใช้เรียกดาวที่มีการผลิตพลังงานในตัวเองโดยปฏิกิริยาหลอมตัวนิวเคลียร์

หมวดฤกษ์[แก้]

หมวดฤกษ์ (ฤกษ์ล่าง) [1] หมายถึงชื่อฤกษ์ที่บรรยายความเป็นไปของดาวนักขัตฤกษ์ (ฤกษ์บน) [2] มีทั้งหมด 9 ฤกษ์ ดังนี้

  1. ทลิทโท - ผู้ขอ คนยากจนเข็ญใจ นิยมใช้ฤกษ์นี้ในการสู่ขอและทวงหนี้
  2. มหัทธโน - ผู้มีทรัพย์มาก เศรษฐี นิยมใช้ฤกษ์นี้ในการเปิดกิจการเกี่ยวกับการเงิน
  3. โจโร - ผู้ปล้น ผู้แย่งชิง นิยมใช้ฤกษ์นี้ในการออกปล้นค่ายหรือโจมตี ตลอดจนใช้ในกิจการทหาร
  4. ภูมิปาโล - ผู้รักษาแผ่นดิน ผู้เป็นใหญ่ นิยมใช้ฤกษ์นี้ในการวางเสาหลักเมือง หรือกระทำการที่ต้องการความมั่นคง
  5. เทศาตรี หรือเวสิโย - พ่อค้าแม่ค้า นิยมใช้ฤกษ์นี้เปิดท่าเรือและกิจการการค้า ตลอดจนทำการที่ต้องให้คนเข้าออกมาก
  6. เทวี - นางผู้เป็นใหญ่ นิยมใช้ฤกษ์นี้ในการทำกิจการที่เกี่ยวกับความสวยงามและสงบสุข
  7. เพชฌฆาต - ผู้ฆ่า นิยมใช้ฤกษ์นี้ในการทำกิจการที่ใช้ความเฉียบขาด หรือใช้ปลุกเสกเครื่องราง
  8. ราชา - ผู้เป็นใหญ่ นิยมใช้ฤกษ์นี้ในการทำกิจการที่ต้องการความมั่นคง
  9. สมโณ - พระ นิยมใช้ฤกษ์นี้ในการบวช การเข้าหาความสงบ

หมวดฤกษ์ทั้ง 9 นี้ จะกำหนดให้กับดาวนักษัตรตั้งแต่ทลิทโทไปเรื่อย ๆ จนครบเก้ากลุ่มดาว แล้วก็กลับมาวนทลิทโทอีกทีหนึ่ง ซึ่งจะครบสามรอบพอดีที่เรวดี เมื่อเวลาจะให้ฤกษ์หรือพยากรณ์บุคคล โหรจะพิจารณาว่าดวงจันทร์และลัคนาในขณะเวลาฤกษ์หรือเวลาเกิดนั้นอยู่ตรงดาวนักษัตรใด และมีหมวดฤกษ์เป็นแบบใด จากนั้นจึงจะสามารถตัดสินลักษณะบุคคลโดยคร่าว ๆ หรือพิจารณาให้หรือห้ามฤกษ์ในเวลานั้น ๆ ได้

อย่างไรก็ตาม คำอธิบายข้างต้นเป็นเพียงแนวทางการนำฤกษ์ไปใช้งานเท่านั้น ในความเป็นจริงต้องตรวจสอบรายละเอียดดวงฤกษ์นั้นอีกมากจึงจะสามารถกำหนดฤกษ์ทำการให้กิจการใดกิจการหนึ่งได้ หรือแม้แต่ต้องพิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างภพต่าง ๆ ตลอดจนความเป็นคุณโทษของดาวก่อนพยากรณ์ชีวิต

รายชื่อกลุ่มดาวนักขัตฤกษ์[แก้]

ตารางต่อไปนี้เป็นตารางแสดงรายชื่อกลุ่มดาวนักขัตฤกษ์ที่ใช้ในการพยากรณ์ทางโหราศาสตร์ สังเกตว่าจะมีกลุ่มฤกษ์ซึ่งบอกความเป็นไปของฤกษ์ต่อบุคคล และประเภทของฤกษ์กำกับไว้ทุกกลุ่มดาว

ฤกษ์ที่ ชื่อฤกษ์ หมวด ประเภทฤกษ์ กลุ่มดาวจริงบนท้องฟ้า ภาพกลุ่มดาว ราศีที่สถิต
1 อัศวินี ทลิทโท บูรณฤกษ์ ดาว β และ γ แกะ Aries constellation map.png ทั้งสี่บาทสถิตราศีเมษ
2 ภรณี มหัทธโน บูรณฤกษ์ ดาว 35, 39 และ 41 แกะ Aries constellation map.png ทั้งสี่บาทสถิตราศีเมษ
3 กฤติกา โจโร ฉินทฤกษ์ (เอกตรีนิ) [3] ดาวลูกไก่ Taurus constellation map.png หนึ่งบาทแรกราศีเมษ สามบาทหลังสถิตราศีพฤษภ
4 โรหิณี ภูมิปาโล บูรณฤกษ์ ดาวอัลดีบาแรน Taurus constellation map.png ทั้งสี่บาทสถิตราศีพฤษภ
5 มฤคศีรษะ, มิคสิระ หรือมฤคศิระ เทศาตรี พินทุฤกษ์ ดาว λ และ φ นายพราน Orion constellation map.png สองบาทแรกราศีพฤษภ อีกสองบาทหลังสถิตราศีเมถุน
6 อาทรา เทวี บูรณฤกษ์ ดาวบีเทลจูส Orion constellation map.png ทั้งสี่บาทสถิตราศีเมถุน
7 ปุนวสุ (อ่าน ปุนะวะสุ, นิยมเขียนเป็น ปุนัพสุ หรือปุนรรพสุ) เพชฌฆาต ฉินทฤกษ์ (ตรีนิเอก) [4] ดาวคาสเตอร์และดาวพอลลักซ์ (ดาวศีรษะคนคู่) Gemini constellation map.png สามบาทแรกสถิตราศีเมเมถุน หนึ่งบาทหลังสถิตราศีกรกฎ
8 ปุษยะ ราชา บูรณฤกษ์ ดาว γ, δ และ θ ปู Cancer constellation map.png ทั้งสี่บาทสถิตราศีกรกฎ
9 อาศเลศา (นิยมเขียน อาษเลษา) สมโณ บูรณฤกษ์ ดาว δ, ε, η, ρ, และ σ งูไฮดรา Hydra constellation map.png ทั้งสี่บาทสถิตราศีกรกฎ
10 มฆา (นิยมเขียน มาฆะ) ทลิทโท บูรณฤกษ์ ดาวหัวใจสิงห์ Leo constellation map.png ทั้งสี่บาทสถิตราศีสิงห์
11 บูรพผลคุณี มหัทธโน บูรณฤกษ์ ดาว δ และ θ สิงโต Leo constellation map.png ทั้งสี่บาทสถิตราศีสิงห์
12 อุตรผลคุณี โจโร ฉินทฤกษ์ (เอกตรีนิ) ดาวเดเนโบลา Leo constellation map.png หนึ่งบาทแรกสถิตราศีสิงห์ สามบาทหลังสถิตราศีกันย์
13 หัสตะ ภูมิปาโล บูรณฤกษ์ ดาว α, β, γ, δ และ ε นกกา Corvus constellation map.png ทั้งสี่บาทสถิตราศีกันย์
14 จิตรา เทศาตรี พินทุฤกษ์ ดาวสไปกา Virgo constellation map.png สองบาทแรกสถิตราศีกันย์ สองบาทหลังสถิตราศีตุล
15 สวาตี หรือสวาติ เทวี บูรณฤกษ์ ดาวดวงแก้ว Bootes constellation map.png ทั้งสี่บาทสถิตราศีตุล
16 วิศาขา หรือวิสาขา เพชฌฆาต ฉินทฤกษ์ (ตรีนิเอก) ดาว α, β, γ และ ι คันชั่ง Libra constellation map.png สามบาทแรกสถิตราศีตุล อีกหนึ่งบาทหลังสถิตราศีพฤศจิก
17 อนุราธา หรืออนุราธะ ราชา บูรณฤกษ์ ดาว β, δ และ π แมงป่อง Scorpius constellation map.png ทั้งสี่บาทสถิตราศีพฤศจิก
18 เชษฐะ สมโณ บูรณฤกษ์ ดาว α, σ, และ τ แมงป่อง Scorpius constellation map.png ทั้งสี่บาทสถิตราศีพฤศจิก
19 มูละ ทลิทโท บูรณฤกษ์ ดาว ε, ζ, η, θ, ι, κ, λ, μ และ ν แมงป่อง Scorpius constellation map.png ทั้งสี่บาทสถิตราศีธนู
20 บูรพาษาฒ มหัทธโน บูรณฤกษ์ ดาว δ และ ε คนยิงธนู Sagittarius constellation map.png ทั้งสี่บาทสถิตราศีธนู
21 อุตราษาฒ โจโร ฉินทฤกษ์ (เอกตรีนิ) ดาว ζ และ σ คนยิงธนู Sagittarius constellation map.png หนึ่งบาทแรกสถิตราศีธนู อีกสามบาทหลังสถิตราศีมกร
22 ศรวณะ ภูมิปาโล บูรณฤกษ์ ดาว α, β และ γ นกอินทรี Aquila constellation map.png ทั้งสี่บาทสถิตราศีมกร
23 ศรวิษฐะ หรือธนิษฐะ เทศาตรี พินทุฤกษ์ ตั้งแต่ดาว α จนถึงดาว δ ปลาโลมา Delphinus constellation map.png สองบาทแรกสถิตราศีมกร สองบาทหลังสถิตราศีกุมภ์
24 ศตภิษัช เทวี บูรณฤกษ์ γ ปลา Aquarius constellation map.png ทั้งสี่บาทสถิตราศีกุมภ์
25 บูรพภัทรบท เพชฌฆาต ฉินทฤกษ์ (ตรีนิเอก) ดาว α และ β ม้าบิน Pegasus constellation map.png สามบาทแรกสถิตราศีกุมภ์ หนึ่งบาทหลังสถิตราศีมีน
26 อุตรภัทรบท ราชา บูรณฤกษ์ ดาว γ ม้าบิน และดาว α อันโดรเมดา Andromeda constellation map.png ทั้งสี่บาทสถิตราศีมีน
27 เรวตี หรือเรวดี สมโณ บูรณฤกษ์ ดาว ζ ปลา Pisces constellation map.png ทั้งสี่บาทสถิตราศีมีน

บางครั้ง จะมีอภิชิตนักษัตรแทรกลงระหว่างอุตราษาฒและศราวณะ เพื่อให้จำนวนดาวนักขัตฤกษ์สอดคล้องต้องกับดาวนักษัตรแบบจีน อย่างไรก็ดีในวิชาโหราศาสตร์ไทยมิได้นำอภิชิตมาพิจารณาเพราะจะทำให้หมวดฤกษ์จัดไม่ลงตัว

หมายเหตุ[แก้]

  1. พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2542 ให้ความหมายคำ ฤกษ์บน ว่า "ฤกษ์ที่ดาวนพเคราะห์เสวยประจำวัน มี ๒๗ ฤกษ์" ส่วนฤกษ์ล่าง ให้ความหมายว่า "ฤกษ์ที่ประกอบฤกษ์บน มี ๙ ฤกษ์"
  2. โหรบางท่าน ใช้คำว่าฤกษ์บนหมายถึงตำแหน่งดาวเคราะห์และดาวนักขัตฤกษ์ ส่วนฤกษ์ล่างหมายถึงวันที่ทางพระจันทร์ (คือดิถี) และวันที่ทางพระอาทิตย์ (คือวาร)
  3. ฉินทฤกษ์แบบเอกตรีนิ มีหนึ่งบาทอยู่ราศีแรก อีกสามบาทอยู่ราศีถัดไป
  4. ฉินทฤกษ์แบบตรีนิเอก มีสามบาทอยู่ราศีแรก อีกหนึ่งบาทอยู่ราศีถัดไป กลับกันกับเอกตรีนิ

ดูเพิ่ม[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  • สิงห์โต สุริยาอารักษ์. เรื่องฤกษ์และการให้ฤกษ์ ดวงพิชัยสงคราม. กรุงเทพฯ:เกษมบรรณกิจ, ม.ป.ป.
  • เอื้อน มนเทียรทอง. พระคัมภีร์ศิวาคม. กรุงเทพฯ:สำนักโหรหอคำ, ม.ป.ป.
  • วิศาลดรุณกร (อั้น สาริกบุตร), หลวง. คัมภีร์โหราศาสตร์ไทยมาตรฐานฉบับสมบูรณ์. กรุงเทพฯ: บริษัท อินเตอร์พริ้นท์ (ประเทศไทย), 2540