ดอกจัน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
บทความนี้เกี่ยวกับเครื่องหมายวรรคตอน สำหรับดอกไม้ของต้นจัน ดูที่ จัน
ดอกจัน
*
เครื่องหมายวรรคตอน

กิลเลอเมต ( « » )
จุดไข่ปลา ( , ... )
จุลภาค ( , )
ซอลิดัส ( )
ทวิภาค ( : )
ทับ ( / )
นขลิขิต ( ), [ ], { }, < >
บุพสัญญา ( " )
ปรัศนี ( ? )
มหัพภาค ( . )
ยัติภังค์ ( -, )
ยัติภาค ( , , , )
สัญประกาศ ( _ )
เสมอภาค ( = )
อะพอสทรอฟี ( ', ʻ, )
อัญประกาศ ( “ ”, ‘ ’, " " )
อัฒภาค ( ; )
อัศเจรีย์ ( ! )

การแบ่งคำ

มหรรถสัญญา
เว้นวรรค ( ) () ()
อินเทอร์พังก์ ( · )

การพิมพ์ทั่วไป

แคเรต ( ^ )
เซกชัน ( § )
ดอกจัน ( * )
แด็กเกอร์ ( ) ( )
ทิลเดอ ( ~ )
นัมเบอร์ ( # )
นูเมอโร ( )
บวกและลบ (+ −)
บวกหรือลบ (±)
บุลเลต ( )
แบ็กสแลช ( \ )
ปรัศนีกลับหัว ( ¿ )
เปอร์เซ็นต์ ( %, ‰, )
พิลโครว์ ( )
ไพป์ ( |, ¦ )
ไพรม์ ( )
สกุลเงิน ( ¤ ) ¢, $, , £, ¥, ,
องศา ( ° )
ออเบอลุส (÷)
อันเดอร์สกอร์ ( _ )
อัศเจรีย์กลับหัว ( ¡ )
แอมเพอร์แซนด์ ( & )
แอต ( @ )

การพิมพ์เฉพาะทาง

กรณฑ์ ( )
ซาร์แคซึมมาร์ก
ดัชนี ( )
เพราะฉะนั้น ( )
ลอซินจ์ ( )
อ้างอิง ( )
อินเทอร์รอแบง ( )
แอสเทอริซึม ( )
ไอรอนนีมาร์ก ( ؟ )

เครื่องหมายไทย

โคมูตร ( )
ตีนครุ ( )
ไปยาลน้อย ( )
ไปยาลใหญ่ ( ฯลฯ )
ฟองมัน ( )
ไม้ยมก ( )
อังคั่น ( , ฯะ, , ๚ะ )

    
ดอกจันรูปแบบต่างๆ

ดอกจัน ( * ) เป็นเครื่องหมายวรรคตอนชนิดหนึ่ง รูปร่างคล้ายดอกของต้นจัน อาจมีห้าแฉก หกแฉก แปดแฉก หรือมากกว่านั้นขึ้นอยู่กับไทป์เฟซและยูนิโคด โดยปกติการเขียนดอกจันจะเขียนให้สูงขึ้นกว่าข้อความเล็กน้อย ใช้สำหรับเน้นส่วนสำคัญหรือใช้อธิบายเชิงอรรถ เครื่องหมายนี้มีการเรียกอีกชื่อว่า สตาร์ (star) เพราะมีรูปร่างคล้ายรูปดาว

สำหรับดอกจันสามตัวที่วางเรียงกันแบบสามเหลี่ยม ( ⁂ ) เรียกว่า แอสเทอริซึม (asterism)

การใช้งาน[แก้]

การเขียนข้อความ[แก้]

  • ดอกจันใช้สำหรับกำกับข้อความที่มีการอธิบายไว้ในเชิงอรรถ โดยเฉพาะเมื่อมีเชิงอรรถเพียงอันเดียวในหน้านั้น อย่างไรก็ตาม ดอกจันสามารถใช้กำกับซ้ำหลายตัวเพื่อบ่งบอกเชิงอรรถที่ต่างกัน (เช่น *, **, ***)
  • ดอกจันสามตัว (หรือมากกว่า) ที่วางเรียงอยู่กลางหน้ากระดาษ สามารถใช้แทนเส้นกั้นตามแนวนอนระหว่างส่วนของเนื้อหายาวๆ ได้ ซึ่งจะเป็นจุดสังเกตได้ดีกว่าเส้นตรงธรรมดา
  • ดอกจันสามารถใช้ปิดบังส่วนหนึ่งของคำ เพื่อหลีกเลี่ยงความไม่สุภาพของคำเต็ม (s**t) หรือเพื่อไม่ประสงค์จะออกนามเต็ม (Peter J***) หรือเพื่อหลีกเลี่ยงการทำให้ชื่อนั้นเสื่อมเสีย (G*d)
  • ดอกจันสามารถใช้เป็นสัญลักษณ์นำหัวข้อ (bullet) สำหรับรายการต่างๆ
  • ดอกจันใช้แทน *การเน้น* ในกรณีที่ไม่สามารถใช้ตัวเอนแทนได้
  • ดอกจันสามารถใช้เป็นตัวแทนของการจัดระดับภาพยนตร์ ภัตตาคาร ฯลฯ แทนเครื่องหมายดาว

ภาษาศาสตร์[แก้]

ภาษาศาสตร์เชิงประวัติ[แก้]

ในภาษาศาสตร์เชิงประวัติ ดอกจันใช้วางไว้หน้าคำหนึ่งๆ เพื่อแสดงว่าคำนั้นอาจไม่ถูกต้องโดยตรง แต่ถูกสร้างขึ้นใหม่จากพื้นฐานทางภาษาศาสตร์อื่นๆ ตัวอย่างเช่น คำว่า anilif ในภาษา Proto-Germanic เป็นรูปแบบหนึ่งที่ถูกสร้างขึ้นใหม่

  • *ainlif → endleofan → eleven

ภาษาศาสตร์เชิงรังสรรค์[แก้]

ในภาษาศาสตร์เชิงรังสรรค์ (generative linguistics) ดอกจันมักใช้วางไว้หน้าคำหรือวลี เพื่อแสดงว่าคำหรือวลีนั้นไม่ถูกหลักไวยากรณ์

  • I'm not / *I amn't

ดอกจันที่กำกับหน้าวงเล็บหมายถึง คำหรือวลีที่จำเป็นต้องเติมเพื่อให้ถูกหลักไวยากรณ์ ส่วนดอกจันภายในวงเล็บหมายถึง คำหรือวลีนั้นเมื่อเติมแล้วจะผิดหลักไวยากรณ์

  • go *(to) the station
  • go (*to) home

คอมพิวเตอร์[แก้]

วิทยาการคอมพิวเตอร์[แก้]

ในวิทยาการคอมพิวเตอร์ ดอกจันถูกใช้ในนิพจน์ปรกติเพื่อแทนการซ้ำของอักษรหรือแพตเทิร์นจำนวน 0 ครั้งหรือมากกว่า การใช้ดอกจันในลักษณะนี้เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า คลีนสตาร์ (Kleene star) หรือ คลีนโคลเชอร์ (Kleene closure) ซึ่งตั้งไว้เพื่อเป็นเกียรติให้กับ สตีเฟน โคล คลีน (Stephen Cole Kleene) นักคณิตศาสตร์ผู้ริเริ่มวิชาวิทยาการคอมพิวเตอร์

ในยูเอ็มแอล ดอกจันใช้แทนจำนวนการซ้ำของคลาสจำนวน 0 คลาสหรือมากกว่า

ส่วนต่อประสานคอมพิวเตอร์[แก้]

ในส่วนต่อประสานรายคำสั่ง (command-line interface) บางชนิด เช่นเชลล์ยูนิกซ์หรือ Command Prompt ของไมโครซอฟท์ ดอกจันถูกใช้เป็นอักขระตัวแทน (wildcard character) หมายถึงสายอักขระใดๆ การใช้งานดอกจันเป็นอักขระตัวแทนปกติใช้สำหรับการค้นหาแฟ้มในคอมพิวเตอร์ ตัวอย่างเช่น ถ้าผู้ใช้ต้องการหาแฟ้มที่มีชื่อว่า Document 1 การค้นหาด้วยคำสำคัญ Doc* และ D*ment* จะสามารถหาแฟ้มนั้นเจอได้ เป็นต้น

ในส่วนต่อประสานกราฟิกกับผู้ใช้บางชนิด โดยเฉพาะกับโปรแกรมประยุกต์บนไมโครซอฟท์ ดอกจันใช้นำหน้าชื่อเอกสารที่เรากำลังทำงานอยู่ซึ่งจะปรากฏบนแถบหัวเรื่องของหน้าต่าง เพื่อใช้แสดงว่าการเปลี่ยนแปลงเอกสารนั้นยังไม่ได้ถูกบันทึก

ในระบบแฟ้มของคอมโมโดร์ (Commodore) และระบบอื่นที่เกี่ยวข้อง ดอกจันที่แสดงถัดจากชื่อแฟ้มในไดเรกทอรี หมายถึงแฟ้มที่ถูกปิดหลังจากการใช้งานอย่างไม่สมบูรณ์ มักจะเรียกกันว่า splat file

สำหรับแบบฟอร์มบนเว็บเพจ เป็นที่ทราบกันดีว่าเครื่องหมายดอกจันใช้แสดงถึงช่องข้อมูลที่จำเป็นต้องกรอก

เครื่องคิดเลขหรือเครื่องบวกเลข (adding machine) บางชนิดใช้ปุ่มเครื่องหมายดอกจันแทน ผลลัพธ์ หรือใช้สำหรับยุติการบวกหรือลบตามลำดับจำนวน

ภาษาโปรแกรม[แก้]

ในภาษาโปรแกรมหลายชนิดรวมทั้งในเครื่องคิดเลข ใช้เครื่องหมายดอกจันเป็นสัญลักษณ์แทนการคูณ แต่เครื่องหมายนี้ก็ยังมีความหมายพิเศษในบางภาษา ตัวอย่างเช่น