ราชวงศ์ญี่ปุ่น

ราชวงศ์ญี่ปุ่น

พระราชลัญจกรดอกเบญจมาศ สัญลักษณ์ประจำราชวงศ์ญี่ปุ่น
พระราชอิสริยยศ	จักรพรรดิ
ปกครอง	ญี่ปุ่น
เชื้อชาติ	ญี่ปุ่น
สาขา	อะกิชิโนะโนะมิยะ ฮิตะชิโนะมิยะ มิกะซะโนะมิยะ คะสึระโนะมิยะ ทะกะมะโดะโนะมิยะ
จำนวนพระมหากษัตริย์	125 พระองค์
ประมุขพระองค์แรก	สมเด็จพระจักรพรรดิจิมมุ
ประมุขพระองค์ปัจจุบัน	สมเด็จพระจักรพรรดิอะกิฮิโตะ
ช่วงระยะเวลา	660 ปีก่อนคริสตกาล - ปัจจุบัน
สถาปนา	660 ปีก่อนคริสตกาล

ราชวงศ์ญี่ปุ่น (ญี่ปุ่น: 皇室 โคชิสึ ^?; อังกฤษ: Imperial House of Japan) บ้างเรียก ราชวงศ์ยะมะโตะ หรือ ราชวงศ์เบญจมาศ เป็นหนึ่งในราชวงศ์มีการสืบทอดสันตติวงศ์มาอย่างยาวนาน ตั้งแต่การขึ้นครองราชย์ของจักรพรรดิจินมุ (11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 1203 ตามตำนาน) โดยเป็นราชวงศ์ที่ปกครองประเทศนานที่สุดในโลกถึง 1,348 ปี และเป็นราชวงศ์ที่มีการสืบสันติวงศ์มากที่สุดในโลก จนถึงปัจจุบันรวมได้ถึง 125 รัชกาลแล้ว แต่นักประวัติศาสตร์ส่วนมากอ้างว่าจักรพรรดิ 14 พระองค์แรกเป็นจักรพรรดิในตำนาน อนึ่งเนื่องจากประวัติศาสตร์ญี่ปุ่นนั้นเริ่มทีหลังจากการมีจักรพรรดิ 14 พระองค์แรก จึงเป็นเรื่องถกเถียงกันว่า หากยังไม่ได้มีการรวมชาติใด ๆ จะมีจักรพรรดิได้เช่นไร สัญลักษณ์ประจำราชวงศ์คือ คิกุ (菊 Kiku ^? เรียกเต็มว่า คิกกะมนโช (菊花紋章 Kikkamonshō ^?) แปลว่า ลัญจกรดอกเบญจมาศ

ราชวงศ์ญี่ปุ่นเป็นราชวงศ์แห่งเดียวในโลกในช่วงสงครามโลกครั้งที่สองที่ถึงแม้จะพ่ายแพ้ในสงคราม แต่พระราชวงศ์ก็มิได้ถูกล้มล้าง แม้สมเด็จพระจักรพรรดิโชวะจะเป็นผู้ให้การต่อต้านการทำสงครามแต่ก็เป็นผู้คุมอำนาจสำคัญของการทำศึกต่อต้านฝ่ายสัมพันธมิตร ที่ยินยอมให้สหรัฐอเมริกาเข้าควบคุมญี่ปุ่นแทนการถูกนำตัวไปขึ้นศาลโลกในฐานะอาชญากรสงครามและล้มล้างพระราชวงศ์ญี่ปุ่น

ญี่ปุ่นเรียก "จักรพรรดิ" ว่า เทนโน (天皇 tennō ^?) หมายถึง เทพเจ้าที่มาจากสวรรค์ ซึ่งเป็นคำจำกัดความของ "กษัตริย์ญี่ปุ่น" ราชวงศ์ญี่ปุ่นเคยได้รับการเคารพในฐานะอวตารเทพ จนกระทั่งปี ค.ศ. 1946 สมเด็จพระจักรพรรดิโชวะมีพระโองการว่า ทรงเป็นคนธรรมดา และประกาศใช้รัฐธรรมนูญแห่งประเทศญี่ปุ่น

พระบรมวงศานุวงศ์

ภาพพระราชวงศ์ญี่ปุ่นปัจจุบัน (จากซ้าย) เจ้าหญิงมะซะโกะ มกุฎราชกุมารีแห่งญี่ปุ่น, เจ้าหญิงโตะชิ, เจ้าชายนะรุฮิโตะ มกุฎราชกุมารแห่งญี่ปุ่น, สมเด็จพระจักรพรรดิอะกิฮิโตะ, สมเด็จพระจักรพรรดินีมิชิโกะ, เจ้าชายฟุมิฮิโตะ อะกิชิโนะ, เจ้าชายฮิซะฮิโตะ และเจ้าหญิงคิโกะ อะกิชิโนะ ส่วนสองพระองค์ที่ทรงยืนคือ เจ้าหญิงมะโกะ อะกิชิโนะ และ เจ้าหญิงคะโกะ อะกิชิโนะ

ตามกฎมนเทียรบาลของราชวงศ์ญี่ปุ่น ปี ค.ศ. 1947 ในราชวงศ์จะมีการเรียงลำดับพระบรมวงศานุวงศ์จากสูงสูงไปต่ำสุด เช่น สมเด็จพระจักรพรรดิ (天皇 tennō ^?), สมเด็จพระจักรพรรดินี (皇后 kōgō ^?), สมเด็จพระพันปีหลวง (皇太后 kōtaigō ^?), สมเด็จพระหมื่นปีหลวง (太皇太后 tai-kōtaigō ^?), มกุฎราชกุมาร (皇太子 kōtaishi ^?) และมกุฎราชกุมารี (皇太子妃 kōtaishihi ^?) เป็นต้น

หลังการล้มล้างพระบรมวงศานุวงศ์ 11 สาขา เพื่อความอยู่รอดของราชวงศ์โคชิสึในปี ค.ศ. 1947 ทำให้มีการสืบราชสมบัติในสายของสมเด็จพระจักรพรรดิไทโช เฉพาะฝ่ายหน้า (พระบรมวงศานุวงศ์ชาย) และลูกหลานที่เป็นชายเท่านั้น แต่ส่วนของฝ่ายใน (พระบรมวงศานุวงศ์หญิง) จะไม่มีสิทธิในการสืบราชสมบัติทั้งที่ไม่สมรสหรือสมรสแล้วรวมไปถึงลูกหลานที่เกิดจากฝ่ายในก็ไม่มีสิทธิในการสืบราชสมบัติเช่นเดียวกัน

รายพระนามพระบรมวงศานุวงศ์

• สมเด็จพระจักรพรรดิอะกิฮิโตะ
• สมเด็จพระจักรพรรดินีมิชิโกะ (พระจักรพรรดินีในรัชกาล)
  • มกุฎราชกุมาร และมกุฎราชกุมารี (พระราชโอรสองค์ใหญ่ และพระวรชายา)
    • เจ้าหญิงโตะชิ (พระธิดาเพียงพระองค์เดียวในมกุฎราชกุมารและมกุฎราชกุมารี)
  • เจ้าชายอะกิชิโนะ และเจ้าหญิงอะกิชิโนะ (พระราชโอรสองค์กลาง และพระชายา)
    • เจ้าหญิงมะโกะแห่งอะกิชิโนะ (พระธิดาองค์ใหญ่ในเจ้าชายและเจ้าหญิงแห่งอะกิชิโนะ)
    • เจ้าหญิงคะโกะแห่งอะกิชิโนะ (พระธิดาองค์กลางในเจ้าชายและเจ้าหญิงแห่งอะกิชิโนะ)
    • เจ้าชายฮิซะฮิโตะแห่งอะกิชิโนะ (พระโอรสองค์เล็กในเจ้าชายและเจ้าหญิงแห่งอะกิชิโนะ)
• เจ้าชายฮิตะชิ และเจ้าหญิงฮิตะชิ (พระอนุชาธิราช และพระชายา)
• เจ้าชายมิกะซะ และเจ้าหญิงมิกะซะ (พระบรมปิตุลา และพระชายา)
  • เจ้าหญิงโทะโมะฮิโตะแห่งมิกะซะ (พระชายาหม้ายของเจ้าชายโทะโมะฮิโตะแห่งมิกะซะ พระโอรสองค์ใหญ่ในเจ้าชายและเจ้าหญิงแห่งมิกะซะ )
    • เจ้าหญิงอะกิโกะแห่งมิกะซะ (พระธิดาองค์ใหญ่ในเจ้าชายและเจ้าหญิงโทะโมะฮิโตะแห่งมิกะซะ)
    • เจ้าหญิงโยโกะแห่งมิกะซะ (พระธิดาองค์เล็กในเจ้าชายและเจ้าหญิงโทะโมะฮิโตะแห่งมิกะซะ)
  • เจ้าชายคะสึระ (พระโอรสองค์กลางในเจ้าชายและเจ้าหญิงแห่งมิกะซะ)
  • เจ้าหญิงทะกะมะโดะ (พระชายาหม้ายในเจ้าชายทะกะมะโดะ พระโอรสองค์เล็กในเจ้าชายและเจ้าหญิงแห่งมิกะซะ)
    • เจ้าหญิงสึงุโกะแห่งทะกะมะโดะ (พระธิดาองค์ใหญ่ในเจ้าชายและเจ้าหญิงทะกะมะโดะ)
    • เจ้าหญิงโนะริโกะแห่งทะกะมะโดะ (พระธิดาองค์กลางในเจ้าชายและเจ้าหญิงทะกะมะโดะ)
    • เจ้าหญิงอะยะโกะแห่งทะกะมะโดะ (พระธิดาองค์เล็กในเจ้าชายและเจ้าหญิงทะกะมะโดะ)

อดีตพระบรมวงศานุวงศ์

ตามกฎมนเทียรบาลของญี่ปุ่น ปี ค.ศ. 1947 หากพระบรมวงศานุวงศ์ฝ่ายในระดับ ไนชินโน หรือ โจะโอ พระองค์ใดมีพระประสงค์จะเสกสมรส จะต้องมีการสละฐานันดรศักดิ์ และออกจากการเป็นพระบรมวงศานุวงศ์ของราชวงศ์เสียก่อน ซึ่งได้แก่ พระราชธิดาทั้ง 3 พระองค์ในสมเด็จพระจักรพรรดิโชวะ (ภายหลังเจ้าหญิงชิเงโกะก็ถูกถอดฐานันดรศักดิ์เช่นกัน) พระธิดาทั้ง 2 พระองค์ในเจ้าชายมิกะซะ และพระราชธิดาเพียงพระองค์เดียวในสมเด็จพระจักรพรรดิอะกิฮิโตะ ปัจจุบันมีอดีตเจ้าหญิงที่ยังดำรงพระชนม์ชีพอยู่ ได้แก่

• อะสึโกะ, เจ้าหญิงโยะริ (ประสูติ 7 มีนาคม พ.ศ. 2474) พระราชธิดาในสมเด็จพระจักรพรรดิโชวะ สละฐานันดรศักดิ์เพื่อเสกสมรสกับนายทะกะมะซะ อิเกะดะ แต่ไม่มีบุตรด้วยกัน
• ทะคะโกะ, เจ้าหญิงซุงะ (ประสูติ 2 มีนาคม พ.ศ. 2482) พระราชธิดาในสมเด็จพระจักรพรรดิโชวะ สละฐานันดรศักดิ์เพื่อเสกสมรสกับนายฮิซะนะงะ ชิมะสึ มีบุตรชายหนึ่งคน
• เจ้าหญิงยะสุโกะแห่งมิกะซะ (ประสูติ 26 เมษายน พ.ศ. 2487) พระธิดาในเจ้าชายมิกะซะ สละฐานันดรศักดิ์เพื่อเสกสมรสกับนายทะดะเทะรุ โคะโนะเอะ มีบุตรชายหนึ่งคน
• เจ้าหญิงมะซะโกะแห่งมิกะซะ (ประสูติ 23 ตุลาคม พ.ศ. 2494) พระธิดาในเจ้าชายมิกะซะ สละฐานันดรศักดิ์เพื่อเสกสมรสกับนายทะกะยุกิ เซน มีบุตรชาย 2 คน และบุตรสาว 1 คน
• ซะยะโกะ, เจ้าหญิงโนะริ (ประสูติ 18 เมษายน พ.ศ. 2512) พระราชธิดาในสมเด็จพระจักรพรรดิอะกิฮิโตะ สละฐานันดรศักดิ์เพื่อเสกสมรสกับนายโยะชิกิ คุโระดะ แต่ไม่มีบุตรด้วยกัน

พระราชพงศาวลี

จักรพรรดิไทโช

จักรพรรดินีเทเม

จักรพรรดิโชวะ

จักรพรรดินีโคจุง

เจ้าชายชิชิบุ

เจ้าหญิงชิชิบุ

เจ้าชายทะกะมะสึ

เจ้าหญิงทะกะมะสึ

เจ้าชายมิกะซะ

เจ้าหญิงมิกะซะ

จักรพรรดิอะกิฮิโตะ

จักรพรรดินีมิชิโกะ

เจ้าชายฮิตะชิ

เจ้าหญิงฮิตะชิ

เจ้าหญิงเทรุ เจ้าหญิงฮิซะ เจ้าหญิงทากะ เจ้าหญิงโยริ เจ้าหญิงซุงะ

เจ้าชายโทะโมะฮิโตะแห่งมิกะซะ

เจ้าหญิงโทะโมะฮิโตะแห่งมิกะซะ

เจ้าชายคะสึระ

เจ้าชายทะกะมะโดะ

เจ้าหญิงทะกะมะโดะ

เจ้าหญิงยาซุโกะ เจ้าหญิงมะซะโกะ

มกุฎราชกุมาร

มกุฎราชกุมารี

เจ้าชายอะกิชิโนะ

เจ้าหญิงอะกิชิโนะ

เจ้าหญิงโนะริ

เจ้าหญิงอะกิโกะแห่งมิกะซะ

เจ้าหญิงโยโกะแห่งมิกะซะ

เจ้าหญิงสึงุโกะแห่งทะกะมะโดะ

เจ้าหญิงโนะริโกะแห่งทะกะมะโดะ

เจ้าหญิงอะยะโกะแห่งทะกะมะโดะ

เจ้าหญิงโตะชิ

เจ้าหญิงมะโกะแห่งอะกิชิโนะ

เจ้าหญิงกะโกะแห่งอะกิชิโนะ

เจ้าชายฮิซะฮิโตะแห่งอะกิชิโนะ

สกุลราชินิกุล

นี่คือเหล่าราชินิกุลที่ไม่ได้ถูกนับว่าเป็นราชวงศ์

• สมาชิกเครือฟุจิวะระ ทั้งหมด
• สมาชิก ราชสกุลฟุชิมิ-โนะ-มิยะ
• สมาชิก ราชสกุลคะสึระ-โนะ-มิยะ
• สมาชิก ราชสกุลอะริสุกะวะ-โนะ-มิยะ
• สมาชิก ราชสกุลคาอิน-โนะ-มิยะ
• สมาชิก ราชสกุลนะชิโมโตะ
• สมาชิก ราชสกุลคุนิ
• สมาชิก ราชสกุลมายะชินะ
• สมาชิก ราชสกุลคาโชะ
• สมาชิก ราชสกุลคิตะชิระคะวะ
• สมาชิก ราชสกุลฮิกะชิฟุชิมิ
• สมาชิก ราชสกุลคายะ
• สมาชิก ราชสกุลอะซะกะ
• สมาชิก ราชสกุลฮิงะชิคุนิ
• สมาชิก ราชสกุลทาเคดะ

ธงประจำพระองค์

• 

  ธงประจำพระองค์แห่ง
  สมเด็จพระจักรพรรดิ

• 

  ธงประจำพระองค์แห่ง
  สมเด็จพระจักรพรรดินี
  และสมเด็จพระจักรพรรดินีพันปีหลวง

• 

  ธงประจำผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์

• 

  ธงประจำพระองค์แห่ง
  มกุฎราชกุมาร

• 

  ธงประจำพระองค์แห่ง
  มกุฎราชกุมารี

• 

  ธงประจำพระองค์แห่ง
  พระบรมวงศานุวงศ์

ดูเพิ่ม

• จักรพรรดิแห่งญี่ปุ่น
• จักรพรรดินีแห่งญี่ปุ่น
• สภาขุนนางญี่ปุ่น
• ประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น

แหล่งข้อมูลอื่น

• The official website of the Imperial Household Agency
• Japan Zone | The Imperial Family
• The Imperial Family of Japan (unofficial site)