แชมพู
 | บทความนี้ไม่มีการอ้างอิงจากแหล่งที่มาใด |
แชมพู หรือ ยาสระผม เป็นผลิตภัณฑ์บำรุงเส้นผม ปกติอยู่ในรูปของของเหลวหนืด ใช้สำหรับทำความสะอาดเส้นผม แชมพูยังมีบรรจุในแบบก้อนเหมือนก้อนสบู่ แชมพูใช้โดยทาบนเส้นผมที่เปียก นวดเข้ากับเส้นผม และล้างออก ผู้ใช้บางคนอาจใช้แชมพูร่วมกับผลิตภัณฑ์นวดผม
จุดประสงค์ของการใช้แชมพูคือล้างสิ่งแปลกปลอมที่ไม่ต้องการบนเส้นผมโดยไม่ทำให้ไขผิวหนังหลุดลอกจนทำให้ผมไม่เป็นทรง แชมพูโดยทั่วไปทำจากการผสมสารลดแรงตึงผิว มักจะเป็นโซเดียมลอริลซัลเฟต หรือโซเดียมลอเรทซัลเฟต เข้ากับสารช่วยลดแรงตึงผิว ปกติจะเป็นสารโคคามิโดโพรพิลเบทาอีนในน้ำ
แชมพูสูตรเฉพาะมีสำหรับคนที่มีรังแค ทำสีผม แพ้แป้งหรือกลูเทน คนที่สนใจใช้ผลิตภัณฑ์ "จากธรรมชาติล้วน" "อินทรีย์" หรือ "ผลิตจากพืช" ทารก และเด็ก (แชมพูเด็กทำให้ระคายเคืองน้อยกว่า) นอกจากนี้ยังมีแชมพูที่ผลิตเพื่อใช้กับสัตว์ที่อาจบรรจุยาฆ่าแมลง หรือยาชนิดอื่น ๆ ที่บำรุงผิวหรือรักษาการติดเชื้อปรสิต เช่น เห็บหมัด
ส่วนประกอบ
[แก้]ส่วนประกอบที่มักใช้
[แก้]ได้แก่ สารชำระล้าง (detergents) หรือ สารลดแรงตึงผิว (surfactants) แบ่งออกเป็นหลายกลุ่มได้แก่[1]
- สารชำระล้างชนิดประจุลบ (anionic surfactants)
- สารชำระล้างชนิดประจุบวก (cationic surfactants)
- สารชำระล้างชนิดไม่มีประจุ (nonionic surfactants)
- สารชำระล้างชนิดมีสองประจุ (amphoteric surfactants)
ส่วนประกอบเสริม
[แก้]- สารปรับสภาพเส้นผม (conditioning agent)
- สารเพิ่มฟอง (foam builder)
- สารช่วยทำให้ข้น (thickening agent)
- สารช่วยทำให้ใส (clarify agent)
- สารช่วยให้ทึบแสง (opacifying agent)
- สารกันการรวมตัวหรือสารซีเควสเตอร์ (sequestering agent)
- สารปรับความเป็นกรดด่าง (pH adjuster)
- สารกันเสีย (preservative)
- ส่วนประกอบอื่นๆ เช่น สี น้ำหอม สารขจัดรังแค สมุนไพร น้ำมันจากสัตว์ ฯลฯ
ปัญหาที่อาจเกิดจากการใช้แชมพู
[แก้]แชมพูเป็นผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดเส้นผมและหนังศีรษะที่ใช้แพร่หลาย อย่างไรก็ตาม การใช้แชมพูบางประเภท หรือการใช้ไม่เหมาะสม อาจก่อให้เกิดปัญหาต่อเส้นผมและหนังศีรษะได้ ดังนี้
- ส่วนประกอบบางชนิด เช่น สารทำความสะอาด (surfactants) น้ำหอม หรือสารกันเสีย อาจทำให้เกิดการระคายเคืองหรืออาการคันบริเวณหนังศีรษะได้[2]
- อาการแพ้ ผู้ใช้บางรายอาจเกิดอาการแพ้ต่อส่วนผสมในแชมพู เช่น น้ำหอม (fragrance) หรือสารกันเสีย เช่น parabens หรือ methylisothiazolinone ซึ่งอาจทำให้เกิดผื่นแดง คัน หรืออักเสบ
- รังแคและผิวหนังอักเสบ รังแคเป็นภาวะที่เกี่ยวข้องกับการอักเสบของหนังศีรษะ และอาจสัมพันธ์กับเชื้อยีสต์บนผิวหนัง การเลือกใช้แชมพูที่ไม่เหมาะสมอาจทำให้อาการแย่ลงหรือเป็นเรื้อรังได้[3]
 | บทความนี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล หมายเหตุ: ขอแนะนำให้จัดหมวดหมู่โครงให้เข้ากับเนื้อหาของบทความ (ดูเพิ่มที่ วิกิพีเดีย:โครงการจัดหมวดหมู่โครงที่ยังไม่สมบูรณ์) |
- ↑ Gavazzoni Dias, Maria Fernanda Reis (2015). "Hair cosmetics: an overview". International Journal of Trichology. 7 (1): 2–15. doi:10.4103/0974-7753.153450. ISSN 0974-7753. PMC 4387693. PMID 25878443.
{{cite journal}}: CS1 maint: unflagged free DOI (ลิงก์) - ↑ Kaur, Jasleen; Jialal, Ishwarlal (2026), "Hashimoto Thyroiditis", StatPearls, StatPearls Publishing, PMID 29083758, สืบค้นเมื่อ 2026-05-03
- ↑ "No More Dandruff Worries | Asoke Skin Hospital (หมดกังวลเรื่องรังแค)". Asoke Skin Hospital โรงพยาบาลผิวหนัง อโศก (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). สืบค้นเมื่อ 2026-05-03.