ข้ามไปเนื้อหา

เฮ่อ เจี้ยนขุย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
เฮ่อ เจี้ยนขุย
เฮ่อเมื่อปี 2018
เกิดค.ศ. 1984 (อายุ 41–42 ปี)
มณฑลซินหวา หูหนัน ประเทศจีน
ศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งจีน (B.S., 2006)
มหาวิทยาลัยไรซ์ (Ph.D., 2010)
มีชื่อเสียงจากลูลูและนานา ทารกที่ผ่านการตัดต่อจีโนมเชิงการทดลองคู่แรกของโลก
อาชีพทางวิทยาศาสตร์
สาขาฟิสิกส์ชีวภาพ
สถาบันที่ทำงานมหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีภาคใต้
วิทยานิพนธ์Spontaneous Emergence of Hierarchy in Biological Systems (2011)
อาจารย์ที่ปรึกษาในระดับปริญญาเอกไมเคิล วี ดีม
อาจารย์ที่ปรึกษาอื่น ๆสตีเฟน เควก[1]
ชื่อภาษาจีน
จีนตัวย่อ贺建奎
จีนตัวเต็ม賀建奎
การถอดเสียง
ภาษาจีนมาตรฐาน
พินอินHè Jiànkuí
IPA[xɤ̂ tɕjɛ̂nkʰwěi]

เฮ่อ เจี้ยนขุย ([xɤ̂ tɕjɛ̂nkʰwěi]; จีน: 贺建奎; เกิดปี 1984) เป็นนักวิจัยด้านฟิสิกส์ชีวภาพชาวจีน และรองศาสตราจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา มหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีภาคใต้ (SUSTech) ในเสิ่นเจิ้น ประเทศจีน[2][3][4] เขาจบการศึกษาปริญญาเอกจากมหาวิทยาลัยไรซ์ในเท็กซัส ชำนาญการด้านวิวิฒนาการโปรตีน ซึ่งรวมถึงของเทคโนโลยี CRISPR เฮ่อเรียนรู้เทคนิกการตัดต่อยีน CRISPR/Cas9 ในฐานะนักวิจัยหลังปริญญาเอกที่มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด ในแคลิฟอร์เนีย[5]

เฮ่อกลายมาเป็นที่รู้จักไปทั่วในเดือนพฤศจิกายนหลังเขาอ้างว่าได้สร้างทารกมนุษย์คนแรกที่ผ่านการตัดต่อจีโนม[6][7] ทารกแฝดหญิงคู่นี้เป็นที่รู้จักภายใต้ชื่อปลอม ลูลู และ นานา[8][9] ซึ่งเกิดเมื่อเดือนตุลาคม 2018[5][1] ในระยะแรก กรณีนี้ได้รับการเชิดชูจากสื่อว่าเป็นการพัฒนาทางวิทยาศาสตร์ขั้นสำคัญ[10] แต่หลังการตรวจสอบกระบวนการทำการทดลองของเขาอย่างละเอียดแล้ว เฮ่อถูกประณามอย่างหนักไปทั่ว[5][11][12] และในวันที่ 29 พฤศจิกายน 2018 ทางการจีนได้ทำการสั่งห้ามเฮ่อทำกิจกรรมการวิจัยใด ๆ[13] และในวันที่ 21 มกราคม 2019 เขาถูกไล่ออกจากมหาวิทยาลัย SUSTech[14]

ต่อมาในปี 2019 นักกฎหมายในจีนรายงานว่าหลังกรณีมนุษย์ที่ถูกตัดต่อพันธุกรรมคนแรกของเฮ่อ เจี้ยนขุย ทำให้มีการร่างข้อกำหนดให้บุคคลใดที่ทำการดัดแปรแก้ไขจีโนมของมนุษย์ผ่านวิธีการตัดต่อยีน จะต้องมีภาระรับผิดชอบต่อผลกระทบทางลบใด ๆ ที่เกี่ยวข้องตามมา[15] ในเดือนธันวาคม 2019 วารสาร MIT Technology Review รายงานภาพรวมของกรณีถกเถียงเท่าที่เป็นอยู่ในตอนนั้น ในรายงานฉบับนี้ยังมีเนื้อหาบางส่วนที่มาจากผลการวิจัยส่วนที่ยังไม่ได้รับการตีพิมพ์ที่ใดมาก่อน[16][17] ในวันที่ 30 ธันวาคม 2019 ศาลประชาชนแขวงหนันชาน นครเสินเจิ้นพิพากษาให้เฮ่อถูกจำคุกสามปี และเสียค่าปรับสามล้านหยวน[18] เฮ่อ เจี้ยนขุย ได้รับการปล่อยตัวจากเรื่อนจำในเดือนเมษายน 2022[19]

เฮ่อได้รับการขึ้นชื่อเป็นหนึ่งใน 100 บุคคลผู้ทรงอิทธิพลประจำปี 2019 ของนิตยสาร Time[20] มีการขนานนามเขาไว้หลากหลายว่าเป็นทั้ง "นักวิทยาศาสตร์ป่าเถื่อน" (rogue scientist),[21] "ดร. แฟรงเกนสไตน์ ของจีน",[22] และ "อัจฉริยะบ้า" (mad genius)[23] นักพันธุศาสตร์แห่งมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด จอร์จ เชิร์ช บรรยายเขาไว้ว่าเป็นแพะบูชายัญให้กับการตัดต่อยีน ที่ "ประสงค์จะเป็นผู้พลีชีพที่มาเป็นคนแรก"[24]

อ้างอิง

[แก้]
  1. 1 2 อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ "NYT-20190414"
  2. ↑ Cohen, Jon (1 สิงหาคม 2019). "The untold story of the 'circle of trust' behind the world's first gene-edited babies". Science. doi:10.1126/science.aay9400. สืบค้นเมื่อ 1 สิงหาคม 2019.{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  3. ↑ "Jiankui He（Nonpaid Leave）- Department of Biology". bio.sustc.edu.cn. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2 มกราคม 2019. สืบค้นเมื่อ 6 ธันวาคม 2018.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  4. ↑ Rana, Preetika (10 พฤษภาคม 2019). "How a Chinese Scientist Broke the Rules to Create the First Gene-Edited Babies - Dr. He Jiankui, seeking glory for his nation and justice for HIV-positive parents, kept his experiment secret, ignored peers' warnings and faked a test (Paywall)". The Wall Street Journal. สืบค้นเมื่อ 11 พฤษภาคม 2019.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  5. 1 2 3 Begley, Sharon; Joseph, Andrew (17 ธันวาคม 2018). "The CRISPR shocker: How genome-editing scientist He Jiankui rose from obscurity to stun the world". Stat News. สืบค้นเมื่อ 17 ธันวาคม 2018.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  6. ↑ อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ "NYT-20190128"
  7. ↑ "The scientist who created CRISPR babies is on Time's most-influential list—but not in a good way". MIT Technology Review. 18 เมษายน 2019. สืบค้นเมื่อ 18 เมษายน 2019.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  8. ↑ Begley, Sharon (28 พฤศจิกายน 2018). "Amid uproar, Chinese scientist defends creating gene-edited babies". STAT News.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  9. ↑ 复盘贺建奎的人生轨迹：是谁给了他勇气 (ภาษาจีน). sina.com.cn. 27 พฤศจิกายน 2018. สืบค้นเมื่อ 28 พฤศจิกายน 2018.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  10. ↑ Li, Jing-ru; Walker, Simon; Nie, Jing-bao; Zhang, Xin-qing (2019). "Experiments that led to the first gene-edited babies: the ethical failings and the urgent need for better governance". Journal of Zhejiang University Science B. 20 (1): 32–38. doi:10.1631/jzus.B1800624. PMC 6331330. PMID 30614228.
  11. ↑ อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ "NYT-20181205"
  12. ↑ อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ "GIZ-20190430"
  13. ↑ Jiang, Steven; Regan, Helen; Berlinger, Joshua (29 พฤศจิกายน 2018). "China suspends scientists who claim to have produced first gene-edited babies". CNN News.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  14. ↑ อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ "Reuters-20190121"
  15. ↑ Cyranoski, David (20 พฤษภาคม 2019). "China set to introduce gene-editing regulation following CRISPR-baby furore - The draft rules mean that anyone who manipulates human genes in adults or embryos is responsible for adverse outcomes". Nature. doi:10.1038/d41586-019-01580-1. PMID 32424191. S2CID 182604140. สืบค้นเมื่อ 20 พฤษภาคม 2019.{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  16. ↑ Regalado, Antonio (3 ธันวาคม 2019). "China's CRISPR babies: Read exclusive excerpts from the unseen original research - He Jiankui's manuscript shows how he ignored ethical and scientific norms in creating the gene-edited twins Lulu and Nana". MIT Technology Review. สืบค้นเมื่อ 3 ธันวาคม 2019.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  17. ↑ Musunuru, Kiran (3 ธันวาคม 2019). "Opinion: We need to know what happened to CRISPR twins Lulu and Nana - The unpublished research paper by He Jiankui about the creation of the babies shows proof of attempted gene editing gone awry". MIT Technology Review. สืบค้นเมื่อ 3 ธันวาคม 2019.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  18. ↑ huaxia. "He Jiankui jailed for illegal human embryo gene-editing". Xinhuanet. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ ธันวาคม 30, 2019. สืบค้นเมื่อ 2 มกราคม 2020.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  19. ↑ "The creator of the CRISPR babies has been released from a Chinese prison". 2022-04-04.
  20. ↑ Doudna, Jennifer (18 เมษายน 2019). "100 Most Influential People - He Jiankui". Time. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2021-03-17. สืบค้นเมื่อ 18 เมษายน 2019.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  21. ↑ Cohen, Jon (2 สิงหาคม 2019). "Inside the circle of trust". Science. 365 (6452): 430–437. Bibcode:2019Sci...365..430C. doi:10.1126/science.365.6452.430. PMID 31371593.{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  22. ↑ Yan, Sophia (28 พฤศจิกายน 2018). "China's 'Dr Frankenstein' says second woman in early pregnancy with gene-edited babies". The Telegraph. สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2020.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  23. ↑ Low, Zoe (27 พฤศจิกายน 2018). "China's gene editing Frankenstein had dreams of being Chinese Einstein". South China Morning Post (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2020.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  24. ↑ อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ ":1"

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]
เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=เฮ่อ_เจี้ยนขุย&oldid=13268241"