เล็ก บุนนาค

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
คุณเล็ก บุนนาค
เล็ก บุนนาค.jpg
คู่สมรส พระยาอภัยภูเบศร (เลื่อม อภัยวงศ์)
หลวงบริหารยุคลบาท (แหวน จารุดุล)
บุตร พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี
สุประเกต จารุดุล
สัตยวดี กุวานนท์
กาญจนีย์ จารุดุล
มณีพันธุ์ จารุดุล
บิดามารดา เจ้าพระยาสุรวงศ์ไวยวัฒน์ (วร บุนนาค)
ท้าวศรีสุนทรนาฏ (แก้ว พนมวัน ณ อยุธยา)

คุณเล็ก บุนนาค เป็นธิดาของเจ้าพระยาสุรวงศ์ไวยวัฒน์ (วร บุนนาค) กับท้าวศรีสุนทรนาฏ (แก้ว พนมวัน ณ อยุธยา) และเป็นพระชนนีในพระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวีในรัชกาลที่ 6

ประวัติ[แก้]

คุณเล็ก เป็นธิดาคนเล็กของเจ้าพระยาสุรวงศ์ไวยวัฒน์ (วร บุนนาค) ที่เกิดกับท้าวศรีสุนทรนาฏ (แก้ว พนมวัน ณ อยุธยา) ซึ่งทั้งบิดาและมารดามาจากตระกูลขุนนาง แต่เดิมท้าวศรีสุนทรนาฏผู้มารดาได้กำพร้าบิดามาแต่เยาว์วัยเพราะบิดาถูกทำร้ายจนถึงแก่ความตายขณะปฏิบัติหน้าที่ในกัมพูชา ท้าวศรีสุนทรนาฏจึงเข้ามาอยู่ในอุปการะในสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) และ ต่อมาได้เป็นอนุภริยาของเจ้าพระยาสุรวงศ์ไวยวัฒน์ (วร บุนนาค) คุณเล็กมีพี่สาวร่วมบิดามารดา 1 คน คือ คุณหญิงมณี พิพิธภัณฑ์วิจารณ์ ครั้นเวลาต่อมาท้าวศรีสุนทรนาฏได้สมรสใหม่กับหลวงอนุยันต์ศิริวงศ์ (หม่อมราชวงศ์ยันต์ พนมวัน) คุณเล็กจึงมีน้องชายต่างบิดาอีก 1 คน คือ หม่อมหลวงต่อ พนมวัน[1] แม้คุณเล็กจะเป็นธิดาที่เกิดแต่อนุภริยา แต่เจ้าคุณทหารก็ส่งเสียให้ได้รับการศึกษาอย่างดีโดยสำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนแห่งหนึ่งในเมืองปีนัง[2]

คุณเล็กถือเป็นดรุณีแรกรุ่นที่มีรูปลักษณ์สวยงาม ครั้นเวลาต่อมาได้เป็นภริยาของพระอภัยพิทักษ์ (เลื่อม อภัยวงศ์) ต่อมาไม่นาน สามีก็ต้องไปสมรสกับสตรีตามความเห็นชอบของบิดามารดา ในขณะที่คุณเล็กยังตั้งครรภ์ เมื่อเป็นเช่นนั้นคุณเล็กจึงออกจากบ้านของสามีกลับมาอยู่กับท้าวศรีสุนทรนาฏผู้มารดา และหลังจากขึ้นปีใหม่ 2448 ได้ไม่นาน คุณเล็กได้ให้กำเนิดธิดา ณ บ้านคลองบางหลวงของท้าวศรีสุนทรนาฏ และคุณท้าวศรีสุนทรนาฎตั้งนามแก่ธิดานั้นว่า "เครือแก้ว" และเรียกโดยทั่วไปว่า "ติ๋ว"[2] ที่ต่อมาได้รับการสถาปนาขึ้นเป็นพระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวีในรัชกาลที่ 6[1][3]

คุณเล็กสมรสหนที่สองกับหลวงบริหารยุคลบาท (แหวน จารุดุล) มีบุตร-ธิดาด้วยกัน 4 คน ได้แก่

  1. นายแพทย์สุประเกต จารุดุล สมรสกับคุณหญิงอรุณธดี จารุดุล (สกุลเดิม วิเศษกุล)
  2. คุณหญิงสัตยวดี กุวานนท์ (นามเดิม กิ่งแก้ว จารุดุล) สมรสกับพลเอกประพัทธ์ กุวานนท์
  3. กาญจนีย์ จารุดุล
  4. มณีพันธุ์ จารุดุล สมรสกับอุษา จารุดุล

คุณเล็กถึงแก่อนิจกรรมปีใดไม่ปรากฏ แต่อยู่ในราวปี 2453 - 2458 ขณะนั้นพระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวียังเยาว์ชันษา ท้าวศรีสุนทรนาฏจึงอุปการะหลานสาวสืบมา พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวีจึงเข้ามาอยู่ประจำกับท้าวยายและเข้ารับราชการในราชสำนัก[2]

พงศาวลี[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 ส.พลายน้อย. พระบรมราชินีและเจ้าจอมมารดาแห่งราชสำนักสยาม. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพฯ : ฐานบุ๊คส์, 2554, หน้า 201
  2. 2.0 2.1 2.2 วินิตา ดิถียนต์. ดวงแก้วแห่งพระมงกุฏเกล้า. กรุงเทพฯ : สำนักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ, 2552, หน้า 80-82
  3. "สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนฯ สืบเชื้อสายพระมารดา “อภัยวงศ์”". เดลินิวส์. 26 มีนาคม 2555. สืบค้นเมื่อ 17 มีนาคม 2559.