เล็ก บุนนาค

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
เล็ก บุนนาค
เล็ก บุนนาค.jpg
คู่สมรส พระยาอภัยภูเบศร (เลื่อม อภัยวงศ์)
หลวงบริหารยุคลบาท (แหวน จารุดุล)
บุตร พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี
สุประเกต จารุดุล
สัตยวดี กุวานนท์
กาญจนีย์ จารุดุล
มณีพันธุ์ จารุดุล
บิดามารดา เจ้าพระยาสุรวงศ์ไวยวัฒน์ (วร บุนนาค)
ท้าวศรีสุนทรนาฏ (แก้ว พนมวัน ณ อยุธยา)

คุณเล็ก บุนนาค เป็นธิดาของเจ้าพระยาสุรวงศ์ไวยวัฒน์ (วร บุนนาค) กับท้าวศรีสุนทรนาฏ (แก้ว พนมวัน ณ อยุธยา) และเป็นพระมารดาในพระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวีในรัชกาลที่ 6

ประวัติ[แก้]

คุณเล็ก เป็นธิดาคนเล็กของเจ้าพระยาสุรวงศ์ไวยวัฒน์ (วร บุนนาค) ที่เกิดกับท้าวศรีสุนทรนาฏ (แก้ว พนมวัน ณ อยุธยา : สกุลเดิม อภัยวงศ์) ซึ่งทั้งบิดาและมารดามาจากตระกูลขุนนาง จำเดิม แก้ว อภัยวงศ์(ท้าวศรีสุนทรนาฏ) ผู้มารดาได้กำพร้าบิดามาแต่เยาว์วัยเพราะบิดาถูกทำร้ายจนถึงแก่ความตายขณะปฏิบัติหน้าที่ในกัมพูชา แก้ว อภัยวงศ์(ท้าวศรีสุนทรนาฏ)จึงเข้ามาอยู่ในอุปการะในสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) และได้ตกเป็นอนุภริยาของเจ้าพระยาสุรวงศ์ไวยวัฒน์ (วร บุนนาค) จนมีบุตรด้วยกันสองคน คุณเล็กจึงมีพี่สาวร่วมบิดามารดาคือคุณหญิงมณี พิพิธภัณฑ์วิจารณ์ ครั้นเวลาต่อมาหม่อมแก้ว(ท้าวศรีสุนทรนาฏ)ได้สมรสใหม่กับหม่อมอนุยันต์ศิริวงศ์ (หม่อมราชวงศ์ยันต์ พนมวัน) คุณเล็กจึงมีน้องชายต่างบิดาคือหม่อมหลวงต่อ พนมวัน[1] แม้เธอจะเป็นธิดาที่เกิดแต่หม่อมอนุภริยาของท่านเจ้าพระยา แต่ก็ได้รับการศึกษาอย่างดีโดยสำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนแห่งหนึ่งในเมืองปีนัง[2]

คุณเล็กถือเป็นดรุณีแรกรุ่นที่มีรูปลักษณ์สวยงาม ครั้นเวลาต่อมาได้เป็นภริยาของพระยาอภัยภูเบศร (เลื่อม อภัยวงศ์) ได้ไม่ช้านาน สามีก็สมรสกับสตรีตามความเห็นชอบของบิดามารดาขณะที่เล็กยังตั้งครรภ์ เมื่อการณ์เป็นเช่นนั้นเล็กจึงออกจากเคหาสน์ของสามีกลับมาอยู่กับนางแก้ว พนมวัน ณ อยุธยา(ท้าวศรีสุนทรนาฏ)ผู้มารดา และให้กำเนิดธิดา ณ บ้านคลองบางหลวงของมารดา นางแก้ว พนมวัน ณ อยุธยา(ท้าวศรีสุนทรนาฏ)จึงตั้งนามแก่ธิดาผู้เป็นหลานยาย นั้นว่า "เครือแก้ว" และเรียกโดยทั่วไปว่า "ติ๋ว"[2] ที่ต่อมาได้รับการสถาปนาขึ้นเป็นพระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวีในรัชกาลที่ 6[1][3]

คุณเล็กสมรสหนที่สองกับหลวงบริหารยุคลบาท (แหวน จารุดุล) มีบุตร-ธิดาด้วยกัน 4 คน ได้แก่

  1. นายแพทย์สุประเกต จารุดุล สมรสกับคุณหญิงอรุณธดี จารุดุล (สกุลเดิม วิเศษกุล)
  2. คุณหญิงสัตยวดี กุวานนท์ (นามเดิม กิ่งแก้ว จารุดุล) สมรสกับพลเอกประพัทธ์ กุวานนท์
  3. กาญจนีย์ จารุดุล
  4. มณีพันธุ์ จารุดุล สมรสกับอุษา จารุดุล

คุณเล็กเสียชีวิตปีใดไม่ปรากฏ ทราบแต่เพียงว่าขณะนั้นพระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวียังเยาว์ชันษา นางแก้ว พนมวัน ณ อยุธยา(ท้าวศรีสุนทรนาฏ) ผู้เป็นยายจึงอุปการะหลานสาวสืบมา พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวีจึงเข้ามาประจำกับยายและเข้ารับราชการในราชสำนัก[2]

พงศาวลี[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 ส.พลายน้อย. พระบรมราชินีและเจ้าจอมมารดาแห่งราชสำนักสยาม. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพฯ : ฐานบุ๊คส์, 2554, หน้า 201
  2. 2.0 2.1 2.2 วินิตา ดิถียนต์. ดวงแก้วแห่งพระมงกุฏเกล้า. กรุงเทพฯ : สำนักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ, 2552, หน้า 80-82
  3. "สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนฯ สืบเชื้อสายพระมารดา “อภัยวงศ์”". เดลินิวส์. 26 มีนาคม 2555. http://m.dailynews.co.th/Article.do?contentId=90649. เรียกข้อมูลเมื่อ 17 มีนาคม 2559.