เม่นทะเล
| เอไคนอยด์ | |
|---|---|
_and_Echinometra_viridis_(Reef_Urchin_-_bottom).jpg) | |
| การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ | |
| อาณาจักร: | Animalia |
| ไฟลัม: | เอไคโนเดอร์มาตา |
| ไฟลัมย่อย: | Echinozoa |
| ชั้น: | Echinoidea Leske, 1778 |
| ชั้นย่อย | |
| |
เม่นทะเล หรือ หอยเม่น (อังกฤษ: sea urchin) เป็นสัตว์ที่มีทรงกลม (globular animal) และมักมีหนาม เป็นสัตว์ในไฟลัมเอไคโนเดอร์มาตา อยู่ในชั้นเอไคนอยเดีย (Echinoidea) สัตว์ในชั้นเอไคนอยเดีย เรียกว่า เอไคนอยด์ มีราว 950 สปีชีส์อาศัยอยู่ตามพื้นทะเล ในทุกมหาสมุทรตั้งแต่ชายฝั่งจนถึงระดับความลึก 5,000 เมตร (16,000 ฟุต; 2,700 ฟาทอม)[1] เปลือกนอกมีลักษณะแข็ง กลม และมีหนาม มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางลำตัวตั้งแต่ 3 ซม. ถึง 10 ซม. แต่ชนิดที่ใหญ่ที่สุดสามารถยาวได้ถึง 36 ซม. (14 นิ้ว)[2] เม่นทะเลเคลื่อนที่ได้อย่างช้า ๆ ด้วยขาท่อ (tube feet) และบางครั้งยังเคลื่อนที่ด้วยหนาม อาหารหลักของเม่นทะเลคือสาหร่ายต่าง ๆ แต่ก็กินสัตว์ที่เคลื่อนที่ช้าหรืออยู่กับที่ด้วย นักล่าที่กินเม่นทะเลเป็นอาหารได้แก่ นากทะเล, ดาวทะเล, ปลาไหลหมาป่า (wolf eels), ปลาวัว และมนุษย์
เช่นเดียวกับเอไคโนเดิร์มอื่น ๆ เม่นทะเลจะมีลักษณะลำตัวสมมาตรห้าส่วน (fivefold symmetry) เมื่อโตเต็มที่ แต่ตัวอ่อนมีลักษณะสมมาตร 2 ด้าน (bilateral symmetry)[3] แสดงถึงการเป็นสิ่งมีชีวิตที่มีร่างกายแบบไบลาทีเรีย กลุ่มของสิ่งมีชีวิตในไฟลัมขนาดใหญ่อันประกอบไปด้วยไฟลัมสัตว์มีแกนสันหลัง, สัตว์ขาปล้อง, สัตว์พวกหนอนปล้อง และมอลลัสกา ซึ่งมีแหล่งอาศัยอยู่ในทุกมหาสมุทรตั้งแต่แถบเส้นศูนย์สูตรถึงขั้วโลก อาศัยอยู่บนพื้นมหาสมุทรตั้งแต่ชายฝั่งถึงก้นมหาสมุทร ฟอสซิสของเอไคนอยด์ถูกค้นพบย้อนกลับไปถึงยุคออร์โดวิเชียน (450 ล้านปีที่แล้ว) มีความสัมพันธ์ใกล้เคียงกับสัตว์ในกลุ่มเอไคโนเดิร์มด้วยกันคือ ปลิงทะเล โดยทั้งคู่จัดเป็นสัตว์ประเภท deuterostomes (ปากกับทวารอยู่คนละด้าน) จัดว่ามีบรรพบุรุษร่วมกันกับสัตว์มีแกนสันหลัง
เม่นทะเลถูกศึกษามาตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 19 โดยใช้เป็นสิ่งมีชีวิตตัวแบบในสาขาวิชาชีววิทยาการเจริญ เนื่องจากตัวอ่อนของเม่นทะเลง่ายต่อการสังเกตการณ์[4] และมีการศึกษาจีโนมของลักษณะลำตัวสมมาตรห้าส่วน (fivefold symmetry) และความสัมพันธ์กับสัตว์มีแกนสันหลัง[5] เม่นทะเลหนามดินสอเป็นที่นิยมในวงการปลาทะเลสวยงามเนื่องจากความสามารถในการควบคุมปริมาณสาหร่าย ฟอสซิสของเม่นทะเลยังใช้ทำเครื่องรางป้องกันภัยด้วย
อ้างอิง
[แก้]- ↑ "Animal Diversity Web – Echinoidea". University of Michigan Museum of Zoology. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 16 พฤษภาคม 2011. สืบค้นเมื่อ 26 สิงหาคม 2012.
- ↑ Barnes, Robert D. (1982). Invertebrate Zoology. Philadelphia, PA: Holt-Saunders International. pp. 961–981. ISBN 0-03-056747-5.
- ↑ Stachan and Read, Human Molecular Genetics, "What Makes Us Human", p. 381.
- ↑ "Insight from the Sea Urchin". Microscope Imaging Station. Exploratorium. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 12 มีนาคม 2017. สืบค้นเมื่อ 7 มีนาคม 2018.
- ↑ Sodergren, E; Weinstock, GM; Davidson, EH; และคณะ (2006-11-10). "The Genome of the Sea Urchin Strongylocentrotus purpuratus". Science. 314 (5801): 941–952. Bibcode:2006Sci...314..941S. doi:10.1126/science.1133609. PMC 3159423. PMID 17095691.
บรรณานุกรม
[แก้]- บพิธ จารุพันธ์; นันทพร จารุพันธุ์ (2547). สัตววิทยา (4 ed.). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. ISBN 974-537-589-6.
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]
- World Register of Marine Species link: Echinoidea Leske, 1778 (+species list)
- The sea urchin genome project
- Sea Urchin Harvesters Association – California
- The Echinoid Directory จาก Natural History Museum.
- Virtual Urchin ที่ Stanford
- California Sea Urchin commission
- Introduction to the Echinoidea ที่ UCMP Berkeley
 | บทความสัตว์นี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล |