เจ้าฟ้าเมียวซา

เจ้าฟ้าเมียวซา
เจ้าฟ้าเมียวซา
เจ้าเมืองน่าน องค์ที่ 50; (ภายใต้การปกครองของพม่า)
ครองราชย์	พ.ศ. 2257/2258 ไทยสากล - พ.ศ. 2259/2260 ไทยสากล (2 ปี)
ราชาภิเษก	พ.ศ. 2257/2258 ไทยสากล
ก่อนหน้า	เจ้าฟ้าเมืองคอง
ถัดไป	พระนาขวา (น้อยอินทร์)
กษัตริย์	พระเจ้าตะนินกันเหว่
ประสูติ	ไม่ปรากฏ
สิ้นพระชนม์	พ.ศ. 2259/2260 ไทยสากล; เมืองน่าน

เจ้าฟ้าเมียวซา^[1] หรือเจ้าอิ่นเมือง^[2]ทรงเป็นเจ้าเมืองน่านภายใต้การปกครองของพม่า ระหว่างปี พ.ศ. 2257/2258 ไทยสากล^{[note 1]} (จ.ศ. 1076) ถึง พ.ศ. 2259/2260 ไทยสากล (จ.ศ. 1078) เมียวซา หรือมฺโยะซา [en] (พม่า: မြို့စား^[3]) แปลว่า เจ้าเมือง^[2]

พระราชประวัติ

หลังจากเจ้าฟ้าเมืองคองสิ้นพระชนม์ มีนพะยาบะละ มฺโยะหวู่น^{[note 2]} (พม่า: မြို့ဝန်^[3]) แห่งเชียงแสนลงไปเข้าเฝ้ากษัตริย์พม่า^{[note 3]} ณ เมืองอังวะ และได้รับพระราชโองการให้แต่งตั้งเจ้าอิ่นเมืองเป็นเจ้าเมืองน่าน พื้นเมืองเชียงราย เชียงแสนระบุการแต่งตั้งเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2255/2256 ไทยสากล (จ.ศ. 1074)^[2] ราชวงษปกรณ์ พงษาวดารเมืองน่านระบุปี พ.ศ. 2257/2258 ไทยสากล (จ.ศ. 1076)^[1] ในขณะที่หลักฐานฝ่ายพม่าไม่มีการบันทึกถึงเรื่องนี้^[4]

ในรัชสมัยของเจ้าฟ้าเมียวซา พระธาตุแช่แห้งได้รับความเสียหายจากการปราบปรามการก่อกบฏของพระยาเมืองราชา เจ้าฟ้าเมียวซาจึงทรงสร้างแกนธาตุและทังเกิ้ง (ฉัตร^[5]) ขึ้นใส่ 7 ชั้นในวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2259 ไทยสากล เจ้าฟ้าเมียวซาสิ้นพระชนม์ในปี พ.ศ. 2259/2260 ไทยสากล (จ.ศ. 1078) ณ เมืองน่าน พื้นเมืองเชียงราย เชียงแสนและตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ระบุเป็นปี พ.ศ. 2258/2259 ไทยสากล (จ.ศ. 1077)^[2]^[6] พระนาขวา (น้อยอินทร์) ได้ขึ้นครองเมืองต่อไป^[1]

เจ้าฟ้าเมียวซามีพระราชอนุชา 2 พระองค์คือ เจ้าขัตติยวงศ์และเจ้าพุทธวงศ์ เมื่อเจ้าฟ้าเมียวซาสิ้นพระชนม์แล้ว พระเจ้าตะนินกันเหว่มีพระราชโองการแต่งตั้งให้เจ้าขัตติยวงศ์เป็นนาขวา และเจ้าพุทธวงศ์เป็นนาซ้าย^[2]^[6] ตำแหน่งนาขวาและนาซ้ายเป็นตำแหน่งประจำเมือง ทำหน้าที่เก็บส่วยหางข้าว^[7]

หมายเหตุ

↑ เทียบตามปฏิทินสุริยคติไทย โดยยึดวันปีใหม่คือ 1 มกราคม
↑ ตำแหน่งผู้ปกครองเมืองของพม่า หลักฐานล้านนาเรียก เมียวหวุ่น, โมยหวาน, มณีหงวน หรือคำอื่นๆ ที่ใกล้เคียง
↑ ปี พ.ศ. 2257 ไทยสากล เป็นรอยต่อระหว่างรัชสมัยของพระเจ้าสเน่ห์มินและพระเจ้าตะนินกันเหว่

อ้างอิง

1 2 3 โบราณคดีสโมสร, บ.ก. (1919), "ราชวงศปกรณ์ พงศาวดารเมืองน่าน" [Ratchawongsapakon Phongsawadan Mueang Nan], ประชุมพงษาวดาร ภาคที่ ๑๐ [Collection of Historical Archives] (PDF), กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, pp. 107–108, สืบค้นเมื่อ 2025-03-21
1 2 3 4 5 อ๋องสกุล, สรัสวดี (2003). เอียวศรีวงศ์, นิธิ (บ.ก.). พื้นเมืองเชียงแสน. กรุงเทพฯ: อมรินทร์. p. 169. ISBN 9742726612.
1 2 พันธุมินทร์, อุบลรัตน์ (2017). คำม่าน-คำเมือง. เชียงใหม่: ศูนย์เมียนมาร์ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. pp. 133, 136. ISBN 978-616-398-232-2.
↑ Kirigaya, Ken (29 November 2014). "Some annotations to the Chiang Mai chronicle: The era of Burmese rule in Lan Na" (PDF). Journal of the Siam Society. 102: 281–282. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2024-02-10. สืบค้นเมื่อ 2025-03-20 – โดยทาง The Siam Society under Royal Patronage.
↑ "ตำนานพระธาตุแช่แห้ง...พระธาตุคู่บ้านคู่เมืองของชาวจังหวัดน่าน". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2019-08-31. สืบค้นเมื่อ 2019-12-31.
1 2 สำนักนายกรัฐมนตรี, คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์, บ.ก. (1971), ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ [Tamnan Phuen Mueang Chiang Mai] (PDF), แปลโดย โชติสุขรัตน์, สงวน, พระนคร: สำนักนายกรัฐมนตรี, p. 82, สืบค้นเมื่อ 2025-03-21
↑ อ๋องสกุล, สรัสวดี (2023). ประวัติศาสตร์ล้านนา (13th ed.). เชียงใหม่: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ สำนักงานบริหารงานวิจัย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. p. 201. ISBN 9786163989055. สืบค้นเมื่อ 2024-05-01.

ก่อนหน้า		เจ้าฟ้าเมียวซา		ถัดไป
เจ้าฟ้าเมืองคอง		เจ้าเมืองน่าน องค์ที่ 50 (พ.ศ. 2257/2258 ไทยสากล - พ.ศ. 2259/2260 ไทยสากล)		พระนาขวา (น้อยอินทร์)

[3] เทียบตามปฏิทินสุริยคติไทย โดยยึดวันปีใหม่คือ 1 มกราคม

[5] ตำแหน่งผู้ปกครองเมืองของพม่า หลักฐานล้านนาเรียก เมียวหวุ่น, โมยหวาน, มณีหงวน หรือคำอื่นๆ ที่ใกล้เคียง

[6] ปี พ.ศ. 2257 ไทยสากล เป็นรอยต่อระหว่างรัชสมัยของพระเจ้าสเน่ห์มินและพระเจ้าตะนินกันเหว่

[:2-1] 1 2 3 โบราณคดีสโมสร, บ.ก. (1919), "ราชวงศปกรณ์ พงศาวดารเมืองน่าน" [Ratchawongsapakon Phongsawadan Mueang Nan], ประชุมพงษาวดาร ภาคที่ ๑๐ [Collection of Historical Archives] (PDF), กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, pp. 107–108, สืบค้นเมื่อ 2025-03-21

[:7-2] 1 2 3 4 5 อ๋องสกุล, สรัสวดี (2003). เอียวศรีวงศ์, นิธิ (บ.ก.). พื้นเมืองเชียงแสน. กรุงเทพฯ: อมรินทร์. p. 169. ISBN 9742726612.

[:0-4] 1 2 พันธุมินทร์, อุบลรัตน์ (2017). คำม่าน-คำเมือง. เชียงใหม่: ศูนย์เมียนมาร์ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. pp. 133, 136. ISBN 978-616-398-232-2.

[:3-7] Kirigaya, Ken (29 November 2014). "Some annotations to the Chiang Mai chronicle: The era of Burmese rule in Lan Na" (PDF). Journal of the Siam Society. 102: 281–282. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2024-02-10. สืบค้นเมื่อ 2025-03-20 – โดยทาง The Siam Society under Royal Patronage.

[8] "ตำนานพระธาตุแช่แห้ง...พระธาตุคู่บ้านคู่เมืองของชาวจังหวัดน่าน". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2019-08-31. สืบค้นเมื่อ 2019-12-31.

[:4-9] 1 2 สำนักนายกรัฐมนตรี, คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์, บ.ก. (1971), ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ [Tamnan Phuen Mueang Chiang Mai] (PDF), แปลโดย โชติสุขรัตน์, สงวน, พระนคร: สำนักนายกรัฐมนตรี, p. 82, สืบค้นเมื่อ 2025-03-21

[:9-10] อ๋องสกุล, สรัสวดี (2023). ประวัติศาสตร์ล้านนา (13th ed.). เชียงใหม่: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ สำนักงานบริหารงานวิจัย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. p. 201. ISBN 9786163989055. สืบค้นเมื่อ 2024-05-01.

[1]

[2]

[note 1]

[3]

[note 2]

[note 3]

[4]

[5]

[6]

[7]