ข้ามไปเนื้อหา

สมเด็จพระราชินีนาถโปมาเรที่ 4

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
สมเด็จพระราชินีนาถโปมาเรที่ 4

สมเด็จพระราชินีนาถโปมาเรที่ 4 แห่งตาฮีตี
สมเด็จพระราชินีนาถแห่งตาฮีตี
ครองราชย์11 มกราคม พ.ศ. 2360 - 17 กันยายน พ.ศ. 2410
รัชสมัย50 ปี
รัชกาลก่อนหน้าพระเจ้าโปมาเรที่ 3 แห่งตาฮีตี
รัชกาลถัดไปพระเจ้าโปมาเรที่ 5 แห่งตาฮีตี
ประสูติ28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2356
สวรรคต17 กันยายน พ.ศ. 2410 (พระชนมพรรษา 64 พรรษา)
พระราชสวามีพระเจ้าตาโปอาที่ 2 แห่งบอราบอรา
อารีอีฟาไอเต
พระราชบุตรอารีอีอาอูเอ
โปมาเรที่ 5
เตรีอีมาเอวารูอาที่ 2
ตามาโตอาที่ 5
เตรีอีตาปูนูอี โปมาเร
เตรีอีตูอา ตูอาวีลา โปมาเร
สมเด็จพระราชินีนาถโปมาเรที่ 4 แห่งตาฮีตี
พระนามเต็ม
ไอมาตา โปมาเรที่ 4 วาฮีเน โอ ปูนูอาเตราอีตูอา
พระปรมาภิไธย
สมเด็จพระราชินีนาถโปมาเรที่ 4 แห่งตาฮีตี
สมเด็จพระราชินีนาถโปมาเรที่ 4 แห่งตาฮีตี
ราชวงศ์ราชวงศ์โปมาเร
พระบรมราชชนกพระเจ้าโปมาเรที่ 2 แห่งตาฮีตี
พระบรมราชชนนีสมเด็จพระราชินีเตริโตโอเตไร เตเรโมเอโมเอ
ลายพระอภิไธย
พระบรมฉายาสาทิสลักษณ์ สมเด็จพระราชินีนาถโปมาเรที่ 4 แห่งตาฮีตี
พระบรมฉายาสาทิสลักษณ์ สมเด็จพระราชินีนาถโปมาเรที่ 4 แห่งตาฮีตี

สมเด็จพระราชินีนาถโปมาเรที่ 4 แห่งตาฮีตี (อังกฤษ: Queen Pōmare IV of Tahiti) หรือพระนามอย่างเป็นทางการ ไอมาตา โปมาเรที่ 4 วาฮีเน โอ ปูนูอาเตราอีตูอา (อังกฤษ: Aimata Pōmare IV Vahine-o-Punuateraʻitua) เป็นสมเด็จพระราชินีนาถแห่งตาฮีตีตั้งแต่ปี พ.ศ. 2360 จนกระทั่งปี พ.ศ. 2410 พระองค์ทรงเป็นพระมหากษัตริย์พระองค์ที่ 4 แห่งราชอาณาจักรตาฮีตี

ครอบครัว

[แก้]

สมเด็จพระราชินีนาถโปมาเรที่ 4 เป็นพระราชธิดาในพระเจ้าโปมาเรที่ 2 แห่งตาฮีตี กับ เตริโตโอเตไร เตเรโมเอโมเอ พระอัยกาของพระองค์คือพระเจ้าโปมาเรที่ 1 แห่งตาฮีตี พระองค์ทรงครองราชย์เป็นสมเด็จพระราชินีนาถแห่งตาฮีตี หลังจากที่พระเชษฐาของพระองค์สวรรคต ขณะที่พระองค์มีพระชนมายุได้ 14 พรรษา

พระราชประวัติ

[แก้]

ในปีพ.ศ. 2386 ฝรั่งเศสได้ประกาศว่าเกาะตาฮีตีอยู่ภายใต้การอารักขาของฝรั่งเศส และได้แต่งตั้งผู้ว่าการที่ปาเปเอเต สมเด็จพระราชินีนาถโปมาเรพยายามอย่างไร้ผลที่จะส่งสารถึงกษัตริย์แห่งฝรั่งเศสและสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียเพื่อขอให้อังกฤษแทรกแซงการครอบครองตาฮีตีของฝรั่งเศส และเนรเทศพระองค์เองไปยังราอีอาเตอาเพื่อเป็นการประท้วง[1] ผลที่ตามมาคือสงครามฝรั่งเศส-ตาฮีตี ซึ่งกินเวลาจากปีพ.ศ. 2386 ถึง พ.ศ. 2390 ซึ่งส่งผลกระทบต่อทุกอาณาจักรในหมู่เกาะโซไซตี ชาวตาฮีตีต้องบาดเจ็บล้มตายเป็นจำนวนมาก แต่ฝ่ายฝรั่งเศสก็สูญเสียไม่น้อย แม้ว่าอังกฤษไม่เคยช่วยชาวตาฮีตี แต่อังกฤษก็ประณามการกระทำของฝรั่งเศสและเกือบจะสงครามระหว่างมหาอำนาจทั้งสองในภูมิภาคแปซิฟิก ความขัดแย้งเหล่านี้จบลงด้วยความพ่ายแพ้ของกองกำลังตาฮีตีที่ป้อมเฟาเตาอา แม้ว่าฝรั่งเศสจะได้รับชัยชนะ แต่พวกเขาก็ไม่สามารถที่จะยึดเกาะเนื่องจากแรงกดดันทางการทูตจากบริเตนใหญ่ ซึ่งประโยชน์ที่บริเตนใหญ่จะได้รับคือ คำสั่งจะได้ข้อยุติสงครามคือการที่พันธมิตรของพระราชินีในฮูอาฮีเน ราอีอาเตอา และบอราบอรา จะได้รับอนุญาตให้รักษาความเป็นอิสระ[2][3][4]

ในที่สุดสมเด็จพระราชินีนาถโปมาเรที่ 4 ก็ยอมอ่อนข้อและปกครองภายใต้ฝรั่งเศส ซึ่งปกครองตั้งแต่ พ.ศ. 2380 จนถึง พ.ศ. 2410 สมเด็จพระราชินีนาถโปมาเรที่ 4 เสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2410 ขณะมีพระชนมพรรษาได้ 64 พรรษา พระบรมศพของพระองค์ได้รับการฝังที่สุสานพระราชวงศ์โปมาเร พระเจ้าโปมาเรที่ 5 แห่งตาฮีตี พระราชโอรสจึงครองราชย์ต่อจากพระองค์ ครองราชย์ตั้งแต่ พ.ศ. 2410 จนถึง พ.ศ. 2413

อภิเษกสมรสและรัชทายาท

[แก้]

ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2365 สมเด็จพระราชินีนาถโปมาเรทรงอภิเษกสมรสกับว่าที่กษัตริย์ตาโปอาที่ 2 แห่งตาฮาอาและบอราบอรา การอภิเษกสมรสครั้งนี้จบลงด้วยการหย่าร้าง

ต่อมาพระองค์ก็ทรงอภิเษกสมรสอีกครั้งในวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2375 กับเตนานีอา อารีอีฟาไอเต (10 มกราคม พ.ศ. 2363 - 6 สิงหาคม พ.ศ. 2416) [5][6] โดยพระสวามีพระองค์ที่สอง มีพระราชย์โอรสธิดาได้แก่

  1. พระราชโอรส (1833 สิ้นพระชนม์ในวัยเยาว์)[6]
  2. เฮนรี โปมาเร (สิงหาคม 1835 สิ้นพระชนม์ในวัยเยาว์)[6][7]
  3. อารีอีอาอูเอ (12 สิงหาคม 1838 - 10 พฤษภาคม 1856) มกุฎราชกุมารแห่งตาฮีตี[5][6]
  4. โปมาเรที่ 5 (3 พฤศจิกายน 1839 - 12 มิถุนายน 1891) ต่อมาได้ครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์ตาฮีตีพระองค์ต่อมา[5][6]
  5. เตรีอีมาเอวารูอาที่ 2 (23 พฤษภาคม 1841 - 12 กุมภาพันธ์ 1873) ต่อมาได้ครองราชย์เป็นสมเด็จพระราชินีนาถแห่งบอราบอรา[5][6]
  6. ตามาโตอาที่ 5 (23 กันยายน 1842 - 30 กันยายน 1881) ต่อมาได้ครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์ราอีอาเตอา[5][6]
  7. วิกตอเรีย โปมาเร วาฮีเน (1844 – มิถุนายน 1845)[6]
  8. เตรีอีตาปูนูอี โปมาเร (30 มีนาคม 1846 - 18 กันยายน 1888), Ariʻi of Afaʻahiti[5][6]
  9. เตรีอีตูอา ตูอาวีลา โปมาเร (17 ธันวาคม 1847 - 9 เมษายน 1875), Ariʻirahi of Hitiaʻa, called the "Prince de Joinville"[5][6]
  10. เตวาฮิตูอา โปมาเร (1850 สิ้นพระชนม์ในวัยเยาว์)[8][6][6]

ตัวโมตู

[แก้]

กลุ่มเกาะตัวโมตูไม่เคยถูกฝรั่งเศสผนวกเข้าไปส่วนหนึ่งของตน พวกเขาเพียงครอบครองโดยไม่ได้ประกาศอำนาจอธิปไตย ดั้งนั้นจึงถือว่าชอบธรรมทางกฎหมายที่หมู่เกาะแห่งนี้จะเป็นทรัพย์สินที่ถูกต้องของราชวงศ์โปมาเรและผู้ใดก็ตามที่อยู่อาศัยบนเกาะ แต่ฝรั่งเศสไม่ประกาศโดยปกติพวกเขามีอำนาจควบคุมโดย "ชอบธรรม" บนหมู่เกาะส่วนใหญ่ของตาฮีตีและดินแดนอื่นของราชย์วงศ์

เนื่องจากฝรั่งเศสไม่เคยครองครองหมู่เกาะตัวโมตูในทางนิตินัย ทำให้ไม่สามารถล้มล้างสถาบันพระมหากษัตริย์ที่มี ดังนั้นสถาบันจึงยังคงอยู่ในการดำรงอยู่มาจนถึงทุกวันนี้ ฝรั่งเศสมีอำนาจเพียงพฤตินัยเหนือตัวโมตู

กรณีดังกล่าวที่คล้ายกันสามารถพบได้ทั่วโลกและแปซิฟิก นิวซีแลนด์ ที่บ่งบอกว่าคนพื้นเมืองในภูมิภาคที่ส่วนใหญ่ไม่เคยถูกผนวกอย่างถูกต้องตามกฎหมายและที่เนื่องจากมีการละเมิดสนธิสัญญา(ซึ่งพระมหากษัตริย์ยินยอม) ทำให้อาจจะไม่ถูกต้องตามกฎหมายในการเรียกร้องอำนาจอธิปไตยเหนือดินแดนอื่น

พระนาม

[แก้]
  • 28 กุมภาพันธ์ 1813 – พฤศจิกายน 1815: เจ้าหญิงไอมาตา โปมาเร
  • พฤศจิกายน 1815 – 7 ธันวาคม 1821: เจ้าหญิงไอมาตาแห่งตาฮีตี
  • 7 ธันวาคม 1821 – 11 มกราคม 1827: มกุฎราชกุมารีแห่งตาฮีตี
  • 11 มกราคม 1827 – 17 กันยายน 1877: สมเด็จพระราชินีนาถแห่งตาฮีตี

อ้างอิง

[แก้]
  1. Patricia O'Brien “Think of Me as a Woman: Queen Pomare of Tahiti and Anglo- French Imperial Contest in the 1840s Pacific”, Gender and History, Vol. 18 No. 1 April 2006: 108–129doi:10.1111/j.1468-0424.2006.00417.x
  2. Matt K. Matsuda (2005). "Society Islands: Tahitian Archives". Empire of Love: Histories of France and the Pacific. Oxford University Press. pp. 91–112. ISBN 0-19-516294-3.
  3. A. W. Ward, G. P. Gooch. The Cambridge History of British Foreign Policy. CUP Archive. pp. 182–185.
  4. "La guerre franco-tahitienne (1844–1846). Histoire de l'Assemblée de la Polynésie française". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-12-14. สืบค้นเมื่อ 2013-05-05.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 Teuira Henry, John Muggridge Orsmond (1928). Ancient Tahiti. Vol. 48. Bernice Pauahi Bishop Museum. pp. 249–250.
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Christopher Buyers Page 4. "Tahiti: The Pomare Dynasty Genealogy". Royal Ark web site. สืบค้นเมื่อ 15 January 2012.
  7. Pritchard 1983, p. 225.
  8. "The Polynesian". The Polynesian. April 16, 1859. สืบค้นเมื่อ June 30, 2013.

อ่านเพิ่มเติม

[แก้]

การสืบทอด

[แก้]
ก่อนหน้า สมเด็จพระราชินีนาถโปมาเรที่ 4 ถัดไป
พระเจ้าโปมาเรที่ 3
ราชินีนาถแห่งราชอาณาจักรตาฮีตี
(พ.ศ. 2370 – 2420)
พระเจ้าโปมาเรที่ 5