ข้ามไปเนื้อหา

ว่านหางช้าง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ว่านหางช้าง
ว่านหางช้างที่พิตต์สเบิร์ก รัฐเพนซิลเวเนีย
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ แก้ไขการจำแนกนี้
อาณาจักร: พืช
Plantae
เคลด: พืชมีท่อลำเลียง
Tracheophyta
เคลด: พืชดอก
Angiosperms
เคลด: พืชใบเลี้ยงเดี่ยว
Monocots
อันดับ: หน่อไม้ฝรั่ง
Asparagales
วงศ์: ว่านแม่ยับ
Iridaceae
สกุล: Iris
(L.) Goldblatt & Mabb.
สปีชีส์: I.  domestica
ชื่อทวินาม
Iris domestica
(L.) Goldblatt & Mabb.
ชื่อพ้อง
  • Belamcanda chinensis (L.) DC.
  • Belamcanda chinensis var. curtata Makino
  • Belamcanda chinensis f. flava Makino
  • Belamcanda chinensis var. taiwanensis S.S.Ying
  • Belamcanda chinensis f. vulgaris Makino
  • Belamcanda flabellata Grey
  • Belamcanda pampaninii H.Lév.
  • Belamcanda punctata Moench [Illegitimate]
  • Bermudiana guttata Stokes
  • Epidendrum domesticum L.
  • Ferraria crocea Salisb.
  • Gemmingia chinensis (L.) Kuntze
  • Gemmingia chinensis f. aureoflora Makino
  • Gemmingia chinensis f. rubriflora Makino
  • Ixia chinensis L.
  • Ixia ensifolia Noronha
  • Moraea chinensis (L.) Thunb.
  • Moraea chinensis (L.) Collander in Thunb.
  • Moraea guttata Stokes
  • Pardanthus chinensis (L.) Ker Gawl.
  • Pardanthus nepalensis Sweet
  • Pardanthus sinensis Van Houtte
  • Vanilla domestica (L.) Druce [1]

ว่านหางช้าง (ชื่อวิทยาศาสตร์: Iris domestica) เป็นพืชล้มลุกอายุหลายปีในวงศ์ [2] มีลำต้นใต้ดินและรากมาก ใบเดี่ยว ออกหนาแน่นที่โคนต้น ใบส่วนบนมักมีขนาดเล็ก แผ่นใบรูปดาบ โคนเป็นกาบ ดอกออกเป็นช่อ ดอกด้านนอกสีเหลือง ขอบกลีบและด้านในสีส้ม มีประสีแดงเข้ม ผลมีสามพู เปลือกบาง แก่แล้วแตกเป็นสามซีก เมล็ดสีดำ ผิวเป็นมัน

เป็นไม้ประดับ ใช้เป็นยาขับลม ขับเสมหะ ใบใช้ต้มเป็นยาระบาย แก้ระดูพิการ ใบ ดอก ต้น และราก มีฤทธิ์แก้คุณไสย พืชที่ใกล้เคียงกับว่านหางช้างคือว่านดาบนารายณ์ โดยว่านหางช้างมีดอกและใบเล็กกว่า และว่านดาบนารายณ์ไม่มีฤทธิ์เป็นยา [3]

ชื่อพ้อง

[แก้]

ชื่อพ้องของว่านหางช้าง ได้แก่ Epidendrum domesticum L., Vanilla domestica (L.) Druce, Belamcanda punctata Moench, Gemmingia chinensis (L.) Kuntze, Ixia chinensis L., Morea chinensis, and Pardanthus chinensis Ker Gawl.)

การกระจาย

[แก้]

พืชชนิดนี้เป็นพืชถิ่นในเอเชียตะวันออกและมีการนำไปปลูกในพื้นที่กึ่งเขตร้อนและบริเวณที่มีภูมิอากาศแบบอบอุ่นทั่วโลก[2][4]

การใช้งาน

[แก้]

ว่านหางช้างเป็นพืชประดับทั่วไปที่ใช้ในสวนส่วนบุคคลและสาธารณะ สวนสัตว์ และที่จัดแสดงดอกไม้[2] ดอกของมันให้น้ำหวานและเกสรแก่แมลงและนก[2] และมีการนำพืชชนิดนี้ในแพทย์แผนโบราณ[2]

อ้างอิง

[แก้]
  1. "Iris domestica (L.) Goldblatt & Mabb. is an accepted name". theplantlist.org (The Plant List). 23 March 2012. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-01-25. สืบค้นเมื่อ 17 December 2014.
  2. 1 2 3 4 5 "Iris domestica (blackberry lily)". CABI. 22 November 2019. สืบค้นเมื่อ 17 December 2021.
  3. ชยันต์ พิเชียรสุนทร ศุภชัย ติยวรนันท์ และ วิเชียร จีรวงศ์. คู่มือเภสัชกรรมแผนไทยเล่ม 6 เภสัชกรรม. กทม. อัมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง. 2555.หน้า 331 – 332
  4. "Iris domestica". Plants of the World Online, Kew Royal Botanic Gardens. 2017. สืบค้นเมื่อ 17 December 2021.

บรรณานุกรม

[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]