วิกิพีเดีย:โครงการคำทับศัพท์/การทับศัพท์ภาษาโปแลนด์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา

เนื่องจากภาษาโปแลนด์ยังไม่เคยมีหลักเกณฑ์การทับศัพท์เป็นภาษาไทยมาก่อน หน้านี้จึงเป็นการทับศัพท์ภาษาโปแลนด์สำหรับชื่อเฉพาะต่าง ๆ เพื่อใช้ในสารานุกรมวิกิพีเดียภาษาไทย หลักเกณฑ์การทับศัพท์นี้ใช้หลักการแทนเสียงอ่านที่แสดงเป็นสัทอักษรสากล หากมีการอ่านแบบอื่นที่ไม่เข้าหลักเกณฑ์นี้ก็ควรถอดเสียงให้คล้ายต้นฉบับมากที่สุด

สระ[แก้]

อักษร สัทอักษร ไม่มีตัวสะกด มีตัวสะกด[1] หมายเหตุ
a /a/ อา อั
ą /ɔ̃/ ออง, ออญ, ออน, ออม [2]
aj /aj/, /ai/ ไอ
/aw/, /au/ เอา
e /ɛ/, /e/ แอ แอ
ę /ɛ̃/ แอง, แอญ, แอน, แอม [2]
ej /ɛj/, /ɛi/ แอย์
i /i/, /ʲi/ อี อิ [3]
ia /ʲa/ เอีย เอีย [3]
ie /ʲɛ/, /ʲe/ อีแย อีแย [3]
iu /ʲu/ อียู อียุ [3]
o /ɔ/ ออ ออ
oj /ɔj/, /ɔi/ ออย
ó /u/ อู อุ
u /u/ อู อุ
uj /uj/, /ui/ อุย
y /ɨ/ อือ อึ
  1. หากมีพยัญชนะตามหลังมากกว่าหนึ่ง ให้นับตัวแรกเป็นตัวสะกด
  2. ขึ้นอยู่กับพยัญชนะตามหลัง ดูอักษรที่เข้ากับสระนาสิกในตารางพยัญชนะ หากตัวถัดไปไม่มีพยัญชนะใช้ -ง
  3. ยกเว้น ci, dzi, ni, si, zi ถือเป็นพยัญชนะตัวเดียว
  4. เพิ่มไม้ไต่คู้หรือวรรณยุกต์หากอ่านสับสนหรือตรงกับความหมายไม่พึงประสงค์ในภาษาไทย

พยัญชนะ[แก้]

เสียงไม่ก้อง เสียงก้อง อักษรที่เข้ากับ
สระนาสิก
อักษร สัทอักษร แทนด้วย อักษร สัทอักษร แทนด้วย
เสียงนาสิก
(ซอนอแรนต์)
m /m/ -ม
n /n/ -น
ń, ni /ɲ/ -ญ
n /ŋ/ ง เมื่อตัวถัดไปเป็น k,g,ch,h -ง
เสียงเปิด
/รัวลิ้น
(ซอนอแรนต์)
j /j/ -ญ
r /r/ -น
l /l/ -น
ł /w/ -ม
เสียงกัก
(ออบสตรูนต์)
p /p/ b /b/ -ม
t /t/ d /d/ -น
k /k/ g /g/ -ง
เสียง
เสียดแทรก
(ออบสตรูนต์)
f /f/ w /v/ ขึ้นต้น ว ลงท้าย ฟ -ม
s /s/ ขึ้นต้น ซ ลงท้าย ส z /z/ -น
sz /ʂ/ ż, rz /ʐ/ -ญ
ch, h /x/ ch, h [ɣ] ก เมื่อตัวถัดไปเป็น
ออบสตรูนต์เสียงก้อง
-ง
ch, h [ɦ] ฮ พบได้ในบางสำเนียง -ง
เสียงผสม
เสียดแทรก
/ฐานร่วม
(ออบสตรูนต์)
c /t͡s/ ขึ้นต้น ตซ ลงท้าย ตส dz /d͡z/ ดซ -น
ć, ci /t͡ɕ/ dź, dzi /d͡ʑ/ -ญ
cz /t͡ʂ/ ตช /d͡ʐ/ ดช -ญ
ś, si /ɕ/ ź, zi /ʑ/ -น

พยัญชนะผสม[แก้]

พยัญชนะผสมคือพยัญชนะที่เขียนหลายตัวติดกัน ซึ่งในภาษาโปแลนด์มีใช้มาก พยัญชนะผสมนี้รวมไปถึงอักษรพยัญชนะที่อยู่ติดกันข้ามคำด้วย เสียงอ่านจะเปลี่ยนไป ซึ่งก็ต้องทับศัพท์ตามเสียงที่เปลี่ยนไปนั้น ตามกฎดังนี้ (อย่างไรก็ตามอักษรที่ใช้แทนอาจเป็นตัวเดิมก็ได้)

  1. ถ้ามีพยัญชนะออบสตรูนต์หลายตัวติดกัน และพยัญชนะตัวสุดท้ายเป็นเสียงไม่ก้อง พยัญชนะเหล่านั้นจะแปรเป็นเสียงไม่ก้องทั้งหมด
    • łódka [ˈwutka] : /d/[t] วุตกา
    • kawka [ˈkafka] : /v/[f] กัฟกา
  2. ถ้ามีพยัญชนะออบสตรูนต์หลายตัวติดกัน และพยัญชนะตัวสุดท้ายเป็นเสียงก้อง ยกเว้น w และ rz พยัญชนะเหล่านั้นจะแปรเป็นเสียงก้องทั้งหมด
    • tae [ˈtaɡʐɛ] : /k/[ɡ] ตักแช
    • jakby [ˈjaɡbɨ] : /k/[ɡ] ยักบือ
  3. ถ้ามีพยัญชนะออบสตรูนต์หลายตัวติดกัน โดยมีพยัญชนะตัวสุดท้ายเป็น w หรือ rz และตัวก่อนหน้าเป็นเสียงไม่ก้อง พยัญชนะเหล่านั้นจะแปรเป็นเสียงไม่ก้องทั้งหมด
    • krzak [kʂak] : /ʐ/[ʂ] กชัก
    • odtworzyć [ɔtˈtfɔʐɨt͡ɕ] : /d/[t] และ /v/[f] อ็อตตฟอชึช
  4. นอกเหนือจากนี้ใช้เสียงเดิม

ตัวอย่าง[แก้]

  • Korzybski = กอชึปสกี (มีการเปลี่ยนพยัญชนะผสม)
  • Akwizgran = อักฟิซกรัน (มีการเปลี่ยนพยัญชนะผสม)
  • Banach = บานัค
  • Chojnów = คอยนุฟ
  • Czesław Miłosz = ตแชสวัฟ มีวอช
  • Elbląg = แอลบล็องก์
  • Gdańsk = กดัญสก์
  • Gdynia = กดือญา
  • Wielkopolska = วีแยลกอปอลสกา
  • Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz = แคนรึก อาดัม อาแล็กซันแดร์ ปียุส แชงกีแยวิตช์
  • Kraków = กรากุฟ
  • Krzysztof Penderecki = กชึชตอฟ แปนแดแรตสกี (มีการเปลี่ยนพยัญชนะผสม)
  • Kołobrzeg = กอวอปแชก (มีการเปลี่ยนพยัญชนะผสม)
  • Legnica = แลกนิตซา
  • Leszek Miller = แลแชก มิลแลร์
  • Mazurek Dąbrowskiego = มาซูแร็ก ดอมบรอฟสกีแยกอ (มีการเปลี่ยนพยัญชนะผสม)
  • Maciej Płażyński = มาแชย์ ปวาชึญสกี
  • Województwo małopolskie = วอแยวุตสตฟอ มาวอปอลสกีแย (มีการเปลี่ยนพยัญชนะผสม)

ยกเว้นบางคำอ่านไม่เหมือนภาษาโปแลนด์เลย

  • Chopin = ชอแปน (ทับศัพท์ได้ คอปิน)