มังคลัตถทีปนี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
ปกหนังสือมงคลทีปนีฉบับบาลีพิมพ์โดยมหามกุฏราชวิทยาลัย เมื่อ พ.ศ. 2550
มังคลัตถทีปนี
กวี : พระสิริมังคลาจารย์
ประเภท : ศาสนา ปรัชญา
คำประพันธ์ : ร้อยแก้วผสมร้อยกรอง
ความยาว :
สมัย : ล้านนา
ปีที่แต่ง : พ.ศ. 2067
ชื่ออื่น :
ลิขสิทธิ์ : มมร.

มังคลัตถทีปนี (บาลี: มงฺคลตฺถทีปนี) หรือ มงคลทีปนี เป็นหนังสืออธิบายความมงคล ๓๘ ประการในมงคลสูตรที่ปรากฏในพระไตรปิฎก ๒ แห่ง คือ ในขุททกปาฐะและสุตตนิบาตแห่งพระสุตตันตปิฎก เป็นหนังสือที่ใช้ภาษาบาลีในการรจนาตลอดเล่ม โดยพระสิริมังคลาจารย์ซึ่งท่านเป็นพระภิกษุชาวเมืองนวปุระหรือเชียงใหม่ในปัจจุบันในสมัยอาณาจักรล้านนา ท่านได้อธิบายถึงความหมายของพระสูตรนี้โดยละเอียดด้วยภาษาบาลีอันไพเราะและสละสลวย จัดเป็นหนังสือชั้นอรรถกถา ทั้งฎีกา ทั้งอนุฎีกา ทั้งคำเกจิอาจารย์[1] เพราะมังคลัตถทีปนีบรรจุไว้ทั้งอรรถกถา ทั้งฎีกา ทั้งอนุฎีกา ทั้งคำเกจิอาจารย์ และมีการยกเรื่องจากคัมภีร์และชาดกอื่นๆ มาอธิบายประกอบ ค้นพบเป็นคัมภรีใบลานและสมุดข่อยจารโดยอักษรหรืออักขระพม่าและอักขระไทยเหนือ ต่อมาได้ปริวรรตเป็นอักษรไทยภาษาบาลีและมหาวิทยาลัยมหามกุฏฯลฯได้จัดพิมพ์เป็นจำนวนหลายครั้งเพื่อใช้เป็นหลักสูตรของปริยัติธรรมแผนกบาลี ชั้นประโยค ป.ธ.๔ และ ป.ธ.๕ เป็นหนังสือที่ปราชญ์ภาษาบาลีทั้งศรีลังกาและพม่าให้การยอมรับโดยมีการนำไปเผยแพร่ยังประเทศศรีลังกากัมพูชาลาวและพม่า

ประวัติ[แก้]

แต่งขึ้นเมื่อปีวอก จุลศักราช ๘๘๖ ตรงกับ พ.ศ. ๒๐๙๗โดยพระสิริมังคลาจารย์พระภิกษุชาวล้านนา ซึ่งอยู่ในสมัยที่ พระเจ้าศิริธรรมจักรพรรดิผู้เป็นหลานของพระเจ้าติโลกราช(พระเจ้าลก)ครองราชย์ ตอนที่ท่านแต่งมงคลทีปนีนี้ท่านได้อาศัยสูญญาคาร(เรือนว่าง)ที่สงบเงียบ ซึ่งตั้งอยู่ทางทิศใต้ของตัวเมืองเชียงใหม่ ห่างจากตัวเมืองประมาณ ๔ กิโลเมตร ปัจจุบันคือวัดตำหนักสวนขวัญศิริมังคลาจารย์[2][3]

เนื้อหา[แก้]

อ้างอิง[แก้]