พระยาพิพัฒนธนากร (ฉิม โปษยานนท์)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
มหาอำมาตย์ตรี พระยาพิพัฒนธนากร
(ฉิม โปษยานนท์)
มหาอำมาตย์ตรี พระยาพิพัฒนธนากร (ฉิม โปษยานนท์).png
เกิด7 กันยายน พ.ศ. 2426
บ้านโปษ์กี่ ฝั่งธน
เสียชีวิต4 กรกฎาคม พ.ศ. 2497
บิดามารดาหลวงวารีราชายุกต์ (โป๊ โปษยานนท์)
เสงียม ภัทรนาวิก

มหาอำมาตย์ตรี พระยาพิพัฒนธนากร (ฉิม โปษยานนท์) (7 กันยายน พ.ศ. 2426 - 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2497) อดีตเจ้ากรมฝิ่น (กรมสรรพสามิต)

ประวัติ[แก้]

มหาอำมาตย์ตรี พระยาพิพัฒนธนากร (ฉิม โปษยานนท์) เป็นบุตรหลวงวารีราชายุกต์ (โป๊ โปษยานนท์) และท่านเสงี่ยม บุตรพระยาภักดีภัทรากร (ภัทรนาวิก) เกิดเมื่อ วันที่ 7 กันยายน พ.ศ. 2426 ตรงกับวันศุกร์ ขึ่น 6 ค่ำ เดือน 20 จุลศักราช 1245 เวลายํ่ารุ่ง 15 นาที ณ บ้านโปษ์กี่ ริมแม่นํ้าเจ้าพระยาฝั่งธนบุรี

เมื่อเยาว์ท่านบิดาได้หาจีนแสมาเป็นครูสอนหนังสือจีนอยู่กับบ้าน ครั้นอายุ 9 ขวบ ท่านบิดาได้ส่งออกไปศึกษาหนังสือจีน ที่บ้านเอ้าเคยกิม เมืองแต้จิ๋ว ในประเทศจีน เรียนอยู่ได้ 3 ปี ท่านบิดาได้เรียกกลับมาเมืองไทย ในปี พ.ศ. 2437 ขณะที่มีอายุได้ 12 ปี ได้เข้าเรียนหนังสือที่โรงเรียนอัสสัมชัญ เมื่อออกจากโรงเรียนอัสสัมชัญ ได้เข้าฝึกทำงานที่ห้างบอเนียวกัมปะนี 1 ปี จึงได้ลาออกมาทำการอุปสมบทในปี พ.ศ. 2446 ที่วัดทองนพคุณ ครบพรรษาจึงสึกแล้วได้ทำงานอยู่กับบิดา (หลวงวารีราชายุกต์) อายุ 23 ปี

พ.ศ. 2450 อายุ 23 ปี หม่อมเจ้าปิยะภักดีนาถ สุประดิษฐ์ได้ให้คนมาตามให้เข้ารับราชการในกรมฝิ่น (กรมสรรพสามิต) ทรงแต่งตั้งให้เป็นหัวหน้ากองคลังรักษาและควบคุมกองบรรจุฝิ่นใส่อับ ได้รับพระราชทานเงินเดือนเริ่มตันเดือนละ 300 บาท

  • พ.ศ. 2451 เลือนตำแหน่งเป็นปลัดกรมฯ
  • พ.ศ. 2452 ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นหลวงพิพัฒนธนากร
  • พ.ศ 2454 ได้เลื่อนตำแหน่งเป็นเจ้ากรม ได้รับพระราชทานยศเป็นอำมาตย์ตรี และได้เครื่องราชอิสริยาภรณ์วิจิตราภรณ์มงกุฎไทย (เบญจมาภรณ์มงกุฎไทย)
  • พ.ศ. 2456 ได้เลื่อนตำแหน่งเป็นเป็นผู้ช่วยอธิบดี
  • พ.ศ. 2457 ได้รับพราะราชทานบรรดาศักดิ์เป็น พระพิพัฒนธนากร และยศอำมาตย์เอก
  • พ.ศ. 2459 ได้รับพราะราชทานบรรดาศักดิ์เป็น พระยาพิพัฒนธนากร และได้รับพราะราชทานเครื่องทรงราชอิสสริยาภรณ์ราชนาภรณ์ช้างเผือก
  • พ.ศ. 2463 ได้รับพราะราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ตริตราภรณ์ช้างเผือก
  • พ.ศ. 2466 ได้รับพราะราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ตติยจุลจอมเกล้าวิเศษ
  • พ.ศ. 2471 ได้เลื่อนตำแหน่งเป็นเป็นอธิบดี และได้รับพราะราชทานยศเป็น มหาอำมาตย์ตรี
  • พ.ศ. 2473 ได้รับพราะราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทุติยจุลจอมเกล้า
  • พ.ศ. 2475 ได้ลาออกจากราชการ รับพระราชทานเบี้ยบำนาญ โดยมีการเปลี่ยนแปลงการปกครอง และทางราชการยุบกรมฝิ่น

เมื่อออกจากราชการแล้ว มหาอำมาตย์ตรี พระยาพิพัฒนธนากรได้ประกอบการค้าและได้เป็นประธาน บริษัทไทยพาณิชย์ประกันภัย จำกัด บริษัทรวมรถยนต์ประกันภัย จำกัด บริษัทคลังสินค้าเอเชีย จำกัด และบริษัทธนาคารเอเชีย ได้เป็นกรรมการอีกหลายบริษัท เช่น บริษัทประกันคุ้มภัย จำกัด บริษัทไทยประกันชีวิต บริษัทไทยเศรษฐกิจ บริษัทสามัคคีประกันภัย บริษัทเกลือไทย จำกัด ฯลฯ แม้จะออกจากราชการแล้วท่านก็ยังช่วยเหลือทางราชการ เช่น รับเป็นกรรมการสภากาชาดไทย กรรมการสมาคมปราบวัณโรค กรรมการพระคลังข้างที่ เป็นประธานกรรมการส่งเสริมสันติราษฎร์ เป็นสมาชิกวุฒิสภาและเป็นเทศมนตรีธนบุรี

ทางพระมหากษัตริย์ มหาอำมาตย์ตรี พระยาพิพัฒนธนากรเทิดทูนพระมหากษัตริย์ เมื่อพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 8 สวรรคต ท่านได้เป็นหัวหน้ารวบรวมพวกพ่อค้าชาติต่างๆ ที่ท่านรู้จักให้ร่วมกันบำเพ็ญกุศลทูลเกล้าฯ ถวายทุก 7 วัน ความทรงทราบถึงสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์แก่ท่าน

เมื่อมหาอำมาตย์ตรี พระยาพิพัฒนธนากรถึงแก่อนิจกรรม ท่านได้รับพระราชทานโกศใส่ศพเป็นพิเศษ

ครอบครัว[แก้]

มหาอำมาตย์ตรี พระยาพิพัฒนธนากร มีบุตร 10 คน และมีบุตรี 10 คนดังนี้:


บุตร:

  • คุณสมสุข โปษยานนท์
  • ดร. พิพัฒน์ โปษยานนท์
  • พ.ต.อ. (พิเศษ) ธนา โปษยานนท์
  • คุณเฉลิม โปษยานนท์
  • คุณฉลอง โปษยานนท์
  • คุณสมชาย โปษยานนท์
  • พ.ต.ท. สุพัฒน์ โปษยานนท์
  • คุณสมวงศ์ โปษยานนท์
  • คุณคมชัด โปษยานนท์
  • ร.ต.ต. สมศักดิ์ โปษยานนท์


บุตรี:

  • คุณมาลี โพธิศิริวัฒน์
  • คุณเรณู วรรณพฤกษ์
  • คุณฉวีวรรณ ประยูรพรหม
  • คุณชูศรี สุวรรณศิลป์
  • คุณหญิงสมหญิง โปษยานนท์
  • คุณชูจิตต์ พีชานนท์
  • คุณชูใจ โปษยานนท์
  • คุณสมสมร คูสกุล
  • คุณสุภาพ อิงคะวัต

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  • หนังสือพระคุณพ่อ ประวัติของมหาอำมาตย์ตรี พระยาพิพัฒนธนากร(ฉิม โปษยานนท์)