ตุมเปง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ตุมเปง
Tumpeng-Jawa.jpg
ตุมเปง ข้าวทรงกรวย ล้อมด้วยอาหารอินโดนีเซียชนิดต่าง ๆ
กำเนิด
แหล่งกำเนิด อินโดนีเซีย
ภูมิภาค ชวา
ผู้สร้างสรรค์ อาหารชวา
รายละเอียด
ประเภท จานหลัก
อุณหภูมิในการจัดให้บริโภค ร้อนหรืออุณหภูมิห้อง
เครื่องปรุงหลัก ข้าวทรงกรวย กินกับไก่ทอด เตมเปทอด ไข่ต้ม ไข่เจียว ปลาเค็ม และถั่วลิสง
รูปแบบอื่น tumpeng robyong, tumpeng putih, tumpeng nasi uduk, tumpeng slametan (nasi kuning)
อื่น ๆ คล้ายกับบายศรีในประเทศไทย

ตุมเปง (อินโดนีเซีย: tumpeng) เป็นอาหารประเภทข้าวที่จัดให้พูนสูงเป็นรูปกรวย โดยใช้กรวยจากใบไผ่หรือใบตองเป็นแม่พิมพ์ กินกับอาหารจานผักและเนื้อ[1] นิยมใช้ในงานเฉลิมฉลอง ข้าวที่ใช้อาจเป็นข้าวนึ่ง ข้าวมัน (นาซีอูดุก์) หรือข้าวสีเหลือง (นาซีอูดุก์ที่เติมขมิ้น)

ประวัติ[แก้]

ชาวชวา บาหลี และมาดูราใช้ตุมเปงเป็นอาหารสำคัญในการฉลอง ความเชื่อเกี่ยวกับตุมเปงเกี่ยวข้องกับลักษณะทางภูมิศาสตร์ของอินโดนีเซียโดยเฉพาะเกาะชวา ที่เป็นเกาะและมีภูเขาและภูเขาไฟอยู่ตรงกลาง โดยเชื่อว่าภูเขาเหล่านั้นเป็นที่อยู่ของบรรพบุรุษและเทพเจ้า รูปกรวยถือเป็นตัวแทนของภูเขาศักดิ์สิทธิ์

ในงานเฉลิมฉลองที่เกี่ยวกับชีวิต หลังการสวด จะตัดยอดของตุมเปงแล้วมอบให้แก่บุคคลที่สำคัญที่สุดหรืออาวุโสที่สุดในที่นั้น จากนั้นส่วนที่เหลือจะรับประทานร่วมกัน งานฉลองประจำปีที่เกี่ยวข้องกับตุมเปงเรียก ตุมเปงัน หลายเมืองในอินโดนีเซีย เช่น ยอกยาการ์ตา จะใช้ตุมเปงในการฉลองวันชาติของอินโดนีเซียด้วยโดยเป็นการสวดเพื่อขอความปลอดภัยและสุขสงบให้แก่ประเทศ

เครื่องเคียง[แก้]

ข้าวที่พูนสูงเป็นรูปกรวยจะถูกล้อมรอบด้วยอาหารอินโดนีเซียชนิดต่าง ๆ เช่น อูรัป (ยำมะพร้าวกับผัก), ไก่ทอด, เอิมปัลเกอปุก (เนื้อทอดรสหวานและเผ็ด), อาบนซาปี (เนื้อหยอง), เซอมูร์ (เนื้อในซีอิ๊วหวาน), เตอรีกาจัง (ปลาร้ากับถั่วลิสง), กุ้งทอด, ไข่ต้ม, ไข่เจียวฉีก, เตมเปทอด, มันฝรั่งทอด, ข้าวโพดทอด, ตับผัดพริก และอื่น ๆ

ในปัจจุบัน มีตุมเปงที่เป็นอาหารมังสวิรัติ หรือกินกับอาหารทะเลย่าง อาหารสูตรพื้นเมืองนั้น จะสมดุลระหว่างเนื้อสัตว์ ผัก และอาหารทะเล ตุมเปงของชาวชวามีความซับซ้อนเพราะส่วนประกอบของอาหารต้องสมดุลกันตามความเชื่อของชาวชวา

ความหลากหลาย[แก้]

  • ตุมเปงโรบีอง เป็นตุมเปงแบบของชาวชวา ใช้ในงานเฉลิมฉลองการแต่งงาน ตุมเปงจะวางบนบากุล ซึ่งเป็นภาชนะทำจากไม้ไผ่ ด้านบนวางไข่ กะปิ หัวหอม พริกแดง
  • ตุมเปงนูจุฮ์บูลัน เป็นตุมเปงที่ใช้ฉลองการตั้งครรภ์ครบเดือนที่ 7 ทำด้วยข้าวขาว จะมีตุมเปงหลักอยู่ตรงกลาง ล้อมรอบด้วยตุมเปงขนาดเล็กอีกหกอัน
  • ตุมเปงปุงกูร์ ใช้ในงานศพของผู้ที่ยังไม่ได้แต่งงานทั้งชายและหญิง ทำจากข้าวขาว ล้อมรอบด้วยอาหารที่ทำจากผักเท่านั้น
  • ตุมเปงปูติฮ์ หรือตุมเปงขาว ใช้สีขาวซึ่งหมายถึงความซื่อสัตย์ในวัฒนธรรมชวา นิยมใช้กับสิ่งศักดิ์สิทธิ์
  • ตุมเปงนาซีกูนิง หรือตุมเปงเหลือง ซึ่งสีเหลืองหมายถึงทองคำ คุณค่าและจิตใจสูง ใช้ในการเฉลิมฉลองที่มีความสุข รื่นเริง เช่น การเกิด หมั้น หรือแต่งงาน
  • ตุมเปงนาซีอูดุก์ หรือ ตุมเปงตาชากูรัน ใช้นาซีอูดุก์ที่เป็นข้างหุงกับกะทิ ใช้ในงานฉลองวันประสูตินบีมุฮัมมัด
  • ตุมเปงเซเรโมเนียล เป็นตุมเปงที่มีการดัดแปลงให้หลากหลาย ขึ้นกับความต้องการของเจ้าบ้าน

อื่น ๆ[แก้]

ใน พ.ศ. 2552 ครุฑได้กลายเป็นสัญลักษณ์ใหม่ของความเป็นอินโดนีเซีย ตุมเปงจัดเป็นอาหารของครุฑ[2] ตึกพิพิธภัณฑ์ปูร์นาบักตีเปอร์ตีวี ในสมัยซูฮาร์โต สร้างขึ้นให้มีรูปทรงแบบตุมเปง[3]

อ้างอิง[แก้]

  1. [1], trifter.com, Tumpeng: Mountain-Like Dish to Express Gratitude, Retrieved 2009-11-30
  2. [2], garudamagazine.com, Retrieved 2009-11-30
  3. [3], travel.yahoo.com, Retrieved 2009-11-30

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]