ตระกูลอะชิกะงะ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก ตระกูลอะชิคะงะ)
ตราประจำตระกูลอะชิกะงะ

ตระกูลอะชิกะงะ (ญี่ปุ่น: 足利氏 Ashikaga-shi ? ) เป็นตระกูลของซะมุไรญี่ปุ่น ซึ่งดำรงตำแหน่งโชกุนของรัฐบาลโชกุนอะชิกะงะในยุคมุโระมะชิ เป็นผู้ปกครองประเทศญี่ปุ่นในทางพฤตินัย

ตระกูลอะชิกะงะสืบเชื้อสายมาจากตระกูลมินะโมะโตะซึ่งสืบเชื้อสายมาจากพระจักรพรรดิเซวะ เรียกว่า ตระกูลเซวะเง็งจิ (ญี่ปุ่น: 清和源氏 Seiwa Genji ? ) สาขาซึ่งตั้งรกรากอยู่ที่แคว้นคะวะชิ (จังหวัดโอซะกะในปัจจุบัน) เรียกว่า ตระกูลคะวะชิเง็งจิ (ญี่ปุ่น: 河内源氏 Kawachi Genji ?) หนึ่งในสมาชิกของตระกูลคะวะชิเง็งจิ คือ มินะโมะโตะ โนะ โยะชิอิเอะ (ญี่ปุ่น: 源 義家 Minamoto no Yoshiie ?) เป็นซะมุไรที่มีชื่อเสียงในยุคเฮอัง มินะโมะโตะ โนะ โยะชิอิเอะ มีบุตรชายชื่อว่า มินะโมะโตะ โนะ โยะชิชิกะ (ญี่ปุ่น: 源 義親 Minamoto no Yoshichika ?) เป็นปู่ทวดของปฐมโชกุนมินะโมะโตะ โนะ โยะริโตะโมะ

นอกจากนี้ มินะโมะโตะ โนะ โยะชิอิเอะ ยังมีบุตรชายอีกคนชื่อว่า มินะโมะโตะ โนะ โยะชิกุนิ (ญี่ปุ่น: 源 義国 Minamoto no Yoshikuni ?) ซึ่งมินะโมะโตะ โนะ โยะชิกุนิ มีบุตรชายคนโตชื่อว่า มินะโมะโตะ โนะ โยะชิชิเงะ (ญี่ปุ่น: 源 義重 Minamoto no Yoshishige ?) โยะชิชิเงะเดินทางไปตั้งรกรากที่เมืองนิตตะ (ญี่ปุ่น: 新田 Nitta ?) ในแคว้นโคซุเกะ (ญี่ปุ่น: 上野 Kōzuke ?) ปัจจุบันคือเมืองโอตะจังหวัดกุมมะ เป็นบรรพบุรุษของตระกูลนิตตะ ตระกูลยะมะนะ และตระกูลโทะกุงะวะ

มินะโมะโตะ โนะ โยะชิกุนิ มีบุตรชายคนที่สอง ชื่อว่า มินะโมะโตะ โนะ โยะชิยะซุ (ญี่ปุ่น: 源 義康 Minamoto no Yoshiyasu ?) โยะชิยะซุเดินทางไปตั้งรกรากที่เมืองอะชิกะงะ ในแคว้นชิโมะซึเกะ (ญี่ปุ่น: 下野 Shimotsuke ? ปัจจุบันคือจังหวัดโทะชิงิ) เป็นบรรพบุรุษของตระกูลอะชิกะงะ มินะโมะโตะ โนะ โยะชิยะซุ มีบุตรชายชื่อว่า อะชิกะงะ โยะชิกะเนะ (ญี่ปุ่น: 足利義兼 Ashikaga Yoshikane ?) อะชิกะงะ โยะชิกะเนะ มีบทบาทและมีความดีความชอบต่อปฐมโชกุนมินะโมะโตะ โนะ โยะริโตะโมะ ในสงครามเก็มเป (ญี่ปุ่น: 源平合戦 Genpei kassen ?) อะชิกะงะ โยะชิกะเนะ สมรสกับ โฮโจ โทะกิโกะ (ญี่ปุ่น: 北条時子 Hōjō Tokiko ?) ซึ่งเป็นบุตรสาวของโฮโจ โทะคิมะซะ และเป็นน้องสาวของนางโฮโจ มะซะโกะ เท่ากับว่าอะชิกะงะ โยะชิกะเนะ เป็นน้องเขยของโชกุนมินะโมะโตะ โนะ โยะริโตะโมะ

แม้ว่าต้นตระกูลอะชิกะงะจะมีผลงานโดดเด่นในสงครามเก็มเป แต่ตลอดยุคคะมะกุระ ตระกูลอะชิกะงะมีบทบาททางการเมืองเพียงเล็กน้อย อย่างไรก็ตามรัฐบาลโชกุนคะมะกุระและตระกูลโฮโจยังคงให้เกียรติตระกูลอะชิกะงะด้วยการส่งสตรีจากตระกูลโฮโจมาสมรสกับตระกูลอะชิกะงะอย่างต่อเนื่อง ในยุคคะมะกุระ ผู้นำตระกูลอะชิกะงะทุกคนมีภรรยาเอกมาจากตระกูลโฮโจ

พงศาวลี ตระกูลอะชิกะงะ และตระกูลสาขาย่อยต่างๆ

นอกจากนี้ตระกูลอะชิกะงะยังแตกสาขาย่อยออกไปเป็นตระกูลต่างๆอีกมากมาย ได้แก่

ในยุคมุโระมะชิตระกูลอะชิกะงะมีอยู่สองสาขาด้วยกันได้แก่ สาขาตระกูลของโชกุนซึ่งปกครองรัฐบาลโชกุนที่เมืองเกียวโต และสาขาซึ่งดำรงตำแหน่งเป็น คันโตคุโบ (ญี่ปุ่น: 関東公方 Kantō kubō ? ) ปกครองภาคตะวันออกของญี่ปุ่นอยู่ที่เมืองคะมะกุระ

เมื่อโชกุนอะชิกะงะคนสุดท้าย คือ อะชิกะงะ โยะชิอะกิ (ญี่ปุ่น: 足利 義昭 Ashikaga Yoshiaki ?) ถูกโอะดะ โนะบุนะงะ ปลดจากตำแหน่งโชกุนในค.ศ. 1573 สิ้นสุดรัฐบาลโชกุนอะชิกะงะ บุตรชายเพียงคนเดียวของโชกุนโยะชิอะกิบรรพชาเป็นพระภิกษุไม่มีทายาท ทำให้ตระกูลอะชิกะงะสาขาตระกูลโชกุนสิ้นสุดลง

ในค.ศ. 1455 ผู้ดำรงตำแหน่งคันโตคุโบคนสุดท้ายคือ อะชิกะงะ ชิเงะอุจิ (ญี่ปุ่น: 足利 成氏 Ashikaga Shigeuji ?) ถูกตระกูลอุเอะซุงิ (ญี่ปุ่น: 上杉 Uesugi ? ) ซึ่งเป็นคู่แข่งทางการเมือง ขับออกจากเมืองคะมะกุระ ชิเงะอุจิหลบหนีไปยังเมืองโคะงะ (ญี่ปุ่น: 古河 Koga ? ปัจจุบันอยู่ในจังหวัดอิบะระกิ) ได้รับสมญานามว่า โคะงะคุโบ (ญี่ปุ่น: 古河公方 Koga kubō ?) บุตรหลายของชิเงะอุจิสืบทอดสมญานามโคะงะคุโบต่อมา จนกระทั่งเมื่อโคะงะคุโบคนสุดท้ายคือ อะชิกะงะ โยะชิอุจิ (ญี่ปุ่น: 足利 義氏 Ashikaga Yoshiuji ?) เสียชีวิตโดยไม่มีบุตรชายในค.ศ. 1583 ทำให้ตระกูลอะชิกะงะสาขาของภูมิภาคคันโตสิ้นสุดลง อย่างไรก็ตามมีบุตรหลานของอะชิกะงะ ชิเงะอุจิ ตั้งรกรากที่ปราสาทโอะยุมิ (ญี่ปุ่น: 小弓 Oyumi ? ปัจจุบันอยู่ในเขตจังหวัดชิบะ) และเปลี่ยนชื่อตระกูลจากอะชิกะงะเป็น คิซึเระกะวะ (ญี่ปุ่น: 喜連川 Kitsurekawa ?) ตระกูลคิซึเระกะวะเป็นไดเมียวปกครองแคว้นคิซึเระกะวะไปจนตลอดยุคเอะโดะ

ตระกูลที่เป็นสาขาย่อยอื่นๆของตระกูลอะชิกะงะ เช่น ตระกูลโฮะโซะกะวะ ยังคงสืบเชื้อสายมาจนถึงยุคปัจจุบัน