ดาฟิด ฮิลแบร์ท

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ดาฟิด ฮิลแบร์ท

ดาฟิด ฮิลแบร์ท ( เยอรมัน: David Hilbert, ภาษาเยอรมัน: [ˈdaːvɪt ˈhɪlbɐt], 23 มกราคม ค.ศ. 1862 (พ.ศ. 2405) - 14 กุมภาพันธ์, ค.ศ. 1943 (พ.ศ. 2486); อายุ 81 ปี) เป็นนักคณิตศาสตร์, นักปรัชญาและนักฟิสิกส์ ชาวเยอรมัน เกิดที่เมืองเวลู ใกล้ ๆ กับเมืองโคนิสเบิร์ก แคว้นปรัสเซีย (ปัจจุบันนี้คือเมืองซนาเมนสค์ ใกล้กับคาลินินกราด, ประเทศรัสเซีย) ฮิลแบร์ทได้รับการยอมรับว่าเป็นนักคณิตศาสตร์ที่มีอิทธิพลอย่างสูงในคริสต์ศตวรรษที่ 19 และต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20   แม้ว่าผลงานของเขาเองก็มากพอที่จะทำให้เขาได้รับการยกย่องนี้ แต่ความเป็นผู้นำทางด้านคณิตศาสตร์ของเขาในช่วงบั้นปลายชีวิตต่างหาก ที่ทำให้เขาโดดเด่นจากผู้อื่น   เขาเป็นศาสตราจารย์ที่มหาวิทยาลัยเกิตติงเงนแทบจะทั้งชีวิตของเขา

นอกจากงานคณิตศาสตร์แล้ว เขายังมีอิทธิพลในด้านฟิสิกส์ด้วย กล่าวคือ เขาเป็นหนึ่งในผู้ให้กำเนิดทฤษฎีสัมพัทธภาพ ร่วมกับอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ แต่ไม่ได้หมายความว่าไอน์สไตน์ลอกงานของฮิลแบร์ท เพียงแต่ทฤษฎีของทั้งคู่มีความคล้ายคลึงกัน

ผลงานโดยสังเขป[แก้]

Ma หมายถึง งานด้านคณิตศาสตร์

Ph หมายถึง งานด้านฟิสิกส์

  • Ph ฮิลแบร์ท สเปซ (ช่องว่างของฮิลแบร์ท) ในทางฟิสิกส์ถือว่าเป็นมิติหนึ่งที่ไม่มีที่สิ้นสุด
  • Ma ปัญหาทางคณิตศาสตร์ 23 ข้อ
  • Ma ฮิลแบร์ท เมตริกซ์
  • Ma ฮิลแบร์ท นัมเบอร์ (จำนวนของฮิลแบร์ท) มาจากรูปแบบ 4n+1 ได้แก่จำนวนเต็มบวก 1, 5, 9, 13, 17, 21, 25, 29, 33, 37, 41, 45, 49, 53, 57, 61, 65, 69, 73... จำนวนเหล่านี้เรียกได้อีกอย่างหนึ่งว่า จำนวนเฉพาะของพีทาโกรัส หรือ จำนวนกึ่งเฉพาะ ซึ่งมีรูปแบบ (4a + 3) × (4b + 3)
  • Ma ฮิลแบร์ท โพลีโนเมียล (พหุนามของฮิลแบร์ท)
  • Ma ฮิลแบร์ท คิวบ์ (ลูกบาศก์ของฮิลแบร์ท) เป็นหนึ่งในปริภูมิทอพอโลยีของวิชาคณิตศาสตร์
  • Ma ฮิลแบร์ท ซิมโบล (สัญลักษณ์ของฮิลแบร์ท)
  • Ma ฮิลแบร์ท ธีโอเรม ไนน์ตี้ (ทฤษฎีบท 90 ของฮิลแบร์ท) หรือ แซทซ์ 90
  • Ma ฮิลแบร์ท ทรานส์ฟอร์ม (การแปรสภาพของฮิลแบร์ท)
  • Ma ฮิลแบร์ท ฟังก์ชัน (ฟังก์ชันของฮิลแบร์ท)
  • Ph , Ma ฮิลแบร์ท เคริฟ (โค้งเรขาคณิตของฮิลแบร์ท)