ฌ็อง-เบแดล บอกาซา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก ฌอง เบเดล โบคัสซา)
ฌ็อง-เบแดล บอกาซา
Car-bokassa-2.jpg
บอกาซาขณะเป็นจักรพรรดิ
จักรพรรดิแห่งแอฟริกากลาง
ครองราชย์ 4 ธันวาคม 1976 – 21 กันยายน 1979
ราชาภิเษก 4 ธันวาคม 1977
ก่อนหน้า ตัวเขาเอง ในตำแหน่งประธานาธิบดี
ถัดไป ดาวีด ดักโก (ในตำแหน่งประธานาธิบดี)
ประธานาธิบดีสาธารณรัฐแอฟริกากลางคนที่ 2
ตำรงตำแหน่ง 1 มกราคม 1966 – 4 ธันวาคม 1976
ก่อนหน้า ดาวีด ดักโก
ถัดไป ตัวเขาเอง ในตำแหน่งจักรพรรดิ
อัครมเหสี แคเธอริน ด็องเกียดู
พระราชบุตร เจ้าชายฌ็อง-แซร์เช
มกุฎราชกุมารฌ็อง-เบแดล
ราชวงศ์ บอกาซา
พระราชบิดา มิงโดกอน มบ็องดูลู
พระราชมารดา มารี โยโกโว
ประสูติ 22 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1921(1921-02-22)
โบบังกี, แอฟริกาศูนย์สูตรของฝรั่งเศส
สวรรคต 3 พฤศจิกายน ค.ศ. 1996 (75 ปี)
บังกี, สาธารณรัฐแอฟริกากลาง

ฌ็อง-เบแดล บอกาซา (ฝรั่งเศส: Jean-Bédel Bokassa) เป็นอดีตจักรพรรดิแห่งจักรวรรดิแอฟริกากลาง (สาธารณรัฐแอฟริกากลางในปัจจุบัน) เกิดเมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1921 ในแอฟริกากลางขณะเป็นอาณานิคมของฝรั่งเศส เมื่อโตขึ้น จึงเข้าร่วมกับกองทัพแอฟริกากลางเพื่อต่อต้านและเรียกร้องเอกราชจากฝรั่งเศส ได้เป็นแนวหน้าสู้รบอย่างกล้าหาญ จนทรงได้เหรียญกล้าหาญมาได้ จนในที่สุดแอฟริกากลางก็ได้รับเอกราช

แต่บอกาซาก็ฉวยโอกาสตอนที่บ้านเมืองยังอ่อนแอจากการรับเอกราชใหม่ ๆ ก่อรัฐประหารโค่นล้มรัฐบาลสาธารณรัฐแอฟริกากลางในวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1966 และบริหารประเทศในฐานะผู้นำประเทศ

จนกระทั่งในวันที่ 4 ธันวาคม ค.ศ. 1976 บอกาซาได้ปราบดาภิเษกตนเองขึ้นเป็นสมเด็จพระจักรพรรดิบอกาซาที่ 1 แห่งจักรวรรดิแอฟริกากลาง ใช้จ่ายบนสิทธิกษัตริย์อย่างฟุ่มเฟือยสุรุ่ยสุร่าย มีฉลองพระองค์และฉลองพระบาทประดับมุก สร้างพระราชบัลลังก์ให้ทองคำรูปนกอินทรีขนาดยักษ์ สร้างพระราชวังหินอ่อน ประดับโคมไฟระย้าสุดวิจิตร สูบเงินประเทศชาติจนแทบล่มจม นอกจากนี้ยังมีการลงโทษศัตรูและนักโทษในประเทศอย่างโหดร้าย ตั้งแต่พระราชอาญาที่ไม่ถึงตาย เช่น การตัดใบหู จนถึงพระราชอาญาถึงตาย เช่น การทุบตีจนตายอย่างทรมาน โยนเข้าไปในกรงสิงโต โยนลงบ่อจระเข้ จนถึงการส่งตัวให้แก่ชนเผ่ากินคน แต่วิธีการลงโทษทั้งหมดเป็นความลับซึ่งมีแต่คนในเท่านั้นที่จะรู้ ส่วนความฟุ่มเฟือยสุรุ่ยสุร่ายไม่ใช่ความลับ เพราะบอกาซาทรงเห็นว่าปกปิดไม่ได้ ประชาชนคนนอกจึงรู้ดี ทำให้ประชาชนเริ่มไม่พอใจ จนกระทั่งในที่สุด ประชาชนก็รวมตัวกันโค่นพระราชอำนาจจักรพรรดิบอกาซาที่ 1 ในวันที่ 20 กันยายน ค.ศ. 1979 แต่บอกาซาก็ทรงหลบหนีอออกนอกประเทศไป และความลับเรื่องวิธีการลงพระราชอาญาของพระองค์ก็ถูกเปิดเผย ดังนั้น ในเวลาต่อมา ศาลของสาธารณรัฐแอฟริกากลางจึงตัดสินโทษบอกาซาให้สำเร็จโทษ แต่ตอนนั้นบอกาซายังไม่กลับเข้าประเทศ

ทางด้านบอกาซาแม้จะทรงรู้ว่าหากกลับประเทศแล้วจะเจอโทษอะไร แต่ยังกลับสาธารณรัฐแอฟริกากลางในปี ค.ศ. 1987 เพราะคิดว่าตนเองเป็นวีรบุรุษของชาติ เขาจึงถูกจับขึ้นศาล แต่ศาลของรัฐบาลใหม่ได้แสดงความเมตตาโดยการลดโทษเหลือจำคุกตลอดชีวิต บอกาซาเสียชีวิตเมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน ค.ศ. 1996 รวยอายุ75ปี