ความคิดอย่างอิสระ

ความคิดอย่างอิสระ (อังกฤษ: freethought) เป็นมุมมองหนึ่งทางปรัชญาซึ่งยึดหลักการที่ว่าความรู้ทุกอย่างที่เกี่ยวข้องกับความเป็นจริงจะต้องอยู่บนพื้นฐานของตรรกะ เหตุผล และประสบการณ์ มากกว่าอำนาจหน้าที่ ประเพณี วิวรณ์ หรือความเชื่อต่างๆ โดยความคิดอย่างอิสระจะเกี่ยวข้องอย่างมากกับการไม่ยอมรับระบบความเชื่อทางศาสนาหรือสังคมแบบดั้งเดิม

แนวคิดนี้มีความเกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดกับหลักปรัชญาแบบเหตุผลนิยมและความสงสัยเชิงวิพากษ์ ซึ่งเน้นการตั้งคำถามต่อความจริงที่ได้รับการยอมรับโดยไม่อิงกับอำนาจหรือความเชื่อดั้งเดิม

ความคิดอย่างอิสระยังถือเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาสังคมประชาธิปไตย เนื่องจากส่งเสริมให้บุคคลสามารถตั้งคำถาม วิพากษ์ และแสดงออกทางความคิดโดยไม่ถูกจำกัดจากกรอบความเชื่อหรืออำนาจทางสังคม