คลองบางลำพู
| คลองบางลำพู | |
|---|---|
 | |
 | |
| ตำแหน่ง | เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร |
| ประเทศ | ประเทศไทย |
| พิกัด | 13°45′41″N 100°30′02″E / 13.76127°N 100.50068°E |
| ข้อมูลจำเพาะ | |
| ความยาว | 1.6 กิโลเมตร[convert: %s]%s |
| ประวัติ | |
| วันที่แล้วเสร็จ | พ.ศ. 2326 |
| ข้อมูลภูมิศาสตร์ | |
| ทิศ | ตะวันตก |
| จุดเริ่มต้น | แม่น้ำเจ้าพระยา บริเวณป้อมพระสุเมรุ |
| จุดสิ้นสุด | คลองมหานาค และคลองโอ่งอ่าง บริเวณเชิงสะพานผ่านฟ้าลีลาศ |
| พิกัดต้นทาง | 13°45′53″N 100°29′44″E / 13.764849°N 100.495484°E |
| พิกัดปลายทาง | 13°45′20″N 100°30′22″E / 13.755512°N 100.505998°E |
| สาขาของ | คลองรอบกรุง |
| เชื่อมต่อกับ | แม่นำ้เจ้าพระยา |
| ชื่อที่ขึ้นทะเบียน | คลองบางลำพูอันเป็นส่วนหนึ่งของคลองรอบกรุง |
| ขึ้นเมื่อ | 29 เมษายน พ.ศ. 2519 |
| เป็นส่วนหนึ่งของ | โบราณสถานในเขตกรุงเทพมหานคร |
| เลขอ้างอิง | 0000016 |
คลองบางลำพู เป็นส่วนหนึ่งของคลองรอบกรุงทางตอนเหนือ โดยเป็นคลองขุดขนาดกว้างและลึกพอสมควรที่เชื่อมแม่น้ำเจ้าพระยากับคลองมหานาค ด้วยเหตุนี้คลองบางลำพูในอดีตจึงมีเรือจำนวนมากล่องมาค้าขายและจอดเรียงรายอยู่ริมคลอง
ด้วยความที่ภูมิสถานของคลองมีต้นลำพูอยู่มาก ยามค่ำคืนก็มีหิ่งห้อยมาเกาะตามต้นลำพูส่องแสงระยิบระยับจึงเรียกชื่อบางดังกล่าวว่า "บางลำพู" ด้วยเหตุนี้เมื่อมีการขุดลอกคลองเพื่อขยายพระนครในปี พ.ศ. 2326 เพื่อเชื่อมแม่น้ำเจ้าพระยาหน้าวัดสังเวชวิศยารามวรวิหารไปจรดคลองมหานาค จึงเรียกชื่อคลองตามชื่อบางว่า "คลองบางลำพู"[1]
รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว คลองบางลำพูเคยเป็นเส้นทางเสด็จพระราชดำเนินโดยกระบวนพยุหยาตราทางชลมารครอบพระนคร เมื่อ พ.ศ. 2394 หลังจากนั้นเป็นต้นมา บางลำพูก็มีความเจริญเพิ่มขึ้นโดยลำดับ มีผู้คนเข้ามาตั้งบ้านเรือนริมคลอง ด้วยอาศัยคลองเป็นเส้นทางคมนาคมและทำการค้าขายเป็นจำนวนมาก ทั้งเป็นแหล่งค้าขายสินค้าจำพวกผลหมากรากไม้และเรือต่าง ๆ เช่น เรือประทุน หรือเรือสำปั้น เป็นต้น[1] เมื่อล่วงเข้ารัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้มีการตัดถนนและสะพานแทนการคมนาคมด้วยคลองบางลำพู ทำให้เกิดความเจริญและมีตลาดร้านรวงมากมาย[2]
ในยุคหลังคลองบางลำพูมีปัญหาด้านมลพิษ อนุชนรุ่นหลังจึงได้มีการจัดกิจกรรมเพื่ออนุรักษ์คลองไว้ เช่น การปรับสภาพน้ำ และภูมิทัศน์ริมคลอง จนได้รับการพิจารณาจากผังเมืองกรุงเทพมหานครให้เป็น "คลองต้นแบบการพัฒนา"[3]
คลองรามบุตรี
[แก้]มีคลองขนาดเล็กสายหนึ่งใกล้กับคลองบางลำพูเชื่อมจากแม่น้ำเจ้าพระยาเลาะข้างวัดชนะสงครามออกไปทางวัดบวรนิเวศวิหาร ปัจจุบันคลองดังกล่าวถูกถมเป็นถนนรามบุตรีบางคนจึงเรียกอดีตคลองดังกล่าวว่า "คลองถม"[1]
ส่วนที่เรียกชื่อว่า "รามบุตรี" ก็เนื่องจากหม่อมเจ้าหญิงเป้า สุริยกุล พระธิดาในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุริยา กรมพระรามอิศเรศ ทรงสร้างสะพานข้ามคลองไว้ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงได้พระราชทานชื่อสะพานนั้นว่า "สะพานรามบุตรี" และทำพิธีเปิดสะพานเมื่อวันที่ 13 สิงหาคม พ.ศ. 2453 ครั้นเมื่อมีการถมคลองจึงได้เปลี่ยนเป็นชื่อถนนรามบุตรีแทน[4][5]
อ้างอิง
[แก้]- 1 2 3 ปราณี กล่ำส้ม. ย่านเก่าในกรุงเทพฯ [เล่ม ๑]. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ:เมืองโบราณ. 2549, หน้า 85-87
- ↑ อภิญญา นนท์นาท. "วันวานที่ย่านบางลำพู". มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-03-13. สืบค้นเมื่อ 14 มิถุนายน 2557.
{{cite web}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน:|accessdate=(help) - ↑ "สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ เข้าร่วมกิจกรรมเสวนา "ร่วมใจฟื้นคืนชีวิตคลองบางลำพู"". สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์. สืบค้นเมื่อ 14 มิถุนายน 2557.
{{cite web}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน:|accessdate=(help) - ↑ ปราณี กล่ำส้ม. ย่านเก่าในกรุงเทพฯ [เล่ม ๑]. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ:เมืองโบราณ. 2549, หน้า 97-99
- ↑ "บางลำพู" (PDF). โรงเรียนวัดชนะสงคราม. สืบค้นเมื่อ 14 มิถุนายน 2557.
{{cite web}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน:|accessdate=(help)[ลิงก์เสีย]
 | บทความอาคาร หรือ สถานที่สำคัญนี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล |