ข้ามไปเนื้อหา

การปฏิวัติรัสเซีย ค.ศ.​ 1905

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
การปฏิวัติรัสเซีย ค.ศ.​ 1905

สิ่งกีดขวางในช่วงการก่อการกำเริบมอสโก ค.ศ. 1905
วันที่22 มกราคม ค.ศ. 1905 – 16 มิถุนายน ค.ศ. 1907
(2 ปี 4 เดือน 25 วัน)
สถานที่
จักรวรรดิรัสเซีย
ผล
คู่สงคราม

จักรวรรดิรัสเซีย จักรวรรดิรัสเซีย
สนับสนุนโดย:

คณะปฏิวัติ
สนับสนุนโดย:

ผู้บังคับบัญชาและผู้นำ
ความสูญเสีย
  • เสียชีวิตหรือบาดเจ็บ 3,611 คน[1]
  • เสียชีวิต 15,000 คน[1]
  • 20,000 wounded[1]
  • ถูกจับ 38,000 คน[1]
  • เรือประจัญบานยอมจำนนต่อโรมาเนีย 1 ลำ
ฝ่ายปฏิวัติสังหารพลเมืองไป 17,000 คน[2]

การปฏิวัติรัสเซีย ค.ศ. 1905 (อังกฤษ: Russian Revolution of 1905; รัสเซีย: Революция 1905 года) ยังรู้จักกันในชื่อ การปฏิวัติรัสเซียครั้งแรก (Первая Русская Революция) เป็นคลื่นแห่งความวุ่นวายทางการเมืองและสังคมในวงกว้างที่แผ่กระจายไปทั่วบริเวณกว้างใหญ่ไพศาลของจักรวรรดิรัสเซีย บางแห่งถูกกำกับที่รัฐบาล รวมถึงการนัดหยุดงานของคนงาน ความไม่สงบของชาวนา และการกบฏทางทหาร นำไปสู่การปฏิรูปรัฐธรรมนูญรวมทั้งการจัดตั้งสภาดูมา, ระบบหลายพรรค และการประกาศใช้รัฐธรรมนูญรัสเซียในปี 1906

ในช่วงทศวรรษที่ 1800- ต้น 1900 นั้น รัสเซียอยู่ในสภาพแร้นแค้น ขาดแคลน และประชาชนไม่พอใจสภาพที่ถูกกดขี่ ฝ่ายกรรมกรก็ต้องทำงานหนักโดยได้รับค่าตอบแทนน้อยมาก ครั้นรัสเซียเข้าสู่สงครามกับญี่ปุ่นก็กลับเป็นฝ่ายแพ้ การเดินขบวนเริ่มอย่างสงบ ภายใต้การนำของหลวงพ่อกาปอง (Gapon) ที่เชื่อมั่นว่าทหารจะไม่ยิงพระ เรียกร้องให้มีการนิรโทษกรรมนักโทษทางการเมือง เรียกร้องรัฐธรรมนูญ ออกกฎหมายลดชั่วโมงการทำงาน และแก้ไขความทุกข์ยากของราษฎร แต่ทหารกลับระดมยิงประชาชนเสียชีวิตเป็นจำนวนมาก เกิดเหตุการณ์ที่เรียกว่า "วันอาทิตย์นองเลือด" (Bloody Sunday) ประชาชนจึงเริ่มเป็นปฏิปักษ์ต่อระบบซาร์ และทำให้การจลาจลแผ่วง กว้างขึ้น จักรพรรดินิโคลัสที่ 2 (Nicholas II) ต้องทรงยอมออกประกาศเดือนตุลาคม (October Manifests) ยอมให้มีการร่างรัฐธรรมนูญ เปิดสภาดูมา (Duma) และแต่งตั้งเคานท์ วิทท (Count S.Witte) เป็นนายกรัฐมนตรี ฝ่ายผู้ก่อการถูกจับหลายคน แต่ผู้นำบางคนหนีไปได้ และไปเตรียมก่อการครั้งใหม่

นักประวัติศาสตร์หลายคนยืนยันว่าการปฏิวัติใน ค.ศ. 1905 ปูเส้นทางให้กับการปฏิวัติรัสเซีย ค.ศ. 1917 ที่นำไปสู่การยุบเลิกระบอบกษัตริย์ ซาร์ถูกประหารชีวิต และสถาปนารัฐสังคมนิยม การปฏิวัติ ค.ศ. 1905 เรียกร้องให้ชาวนาและกรรมกรยึดอำนาจด้วยกำลัง แต่นักปฏิวัติหลายคนที่อยู่ในตำแหน่งที่จะเป็นผู้นำกลับถูกเนรเทศหรือถูกจำคุกในระหว่างการปฏิวัติ ต่อมา วลาดีมีร์ เลนินได้บรรยายถึงการปฏิวัติ ค.ศ. 1905 ไว้อย่างโด่งดังว่าเป็น "การซ้อมใหญ่" ซึ่งหากไม่มีสิ่งนี้ "ชัยชนะของการปฏิวัติเดือนตุลาคมใน ค.ศ. 1917 คงเป็นไปไม่ได้"[3]

อ้างอิง

[แก้]
  1. 1 2 3 4 Clodfelter, M. (2017). Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Encyclopedia of Casualty and Other Figures, 1492–2015. McFarland. p. 340. ISBN 9781476625850.
  2. ↑ Borisyuk 2023, p. 77.
  3. ↑ Ascher, Abraham (1994). The Revolution of 1905: Russia in Disarray. Stanford University Press. pp. 1–2. ISBN 978-0-8047-2327-5.

ข้อมูล

[แก้]
  • Borisyuk, Andrei (2023). История России, которую приказали забыть. Николай II и его время; [5-е издание] [The history of Russia, which was ordered to be forgotten. Nicholas II and his time] (ภาษารัสเซีย). St. Petersburg: Вече. ISBN 978-5-4484-3841-7.
  • Abraham Ascher; The Revolution of 1905, vol. 1: Russia in Disarray; Stanford University Press, Stanford, 1988; ISBN 0804714363, ISBN 9780804714365.
  • Abraham Ascher; The Revolution of 1905, vol. 2: Authority Restored; Stanford University Press, Stanford, 1994
  • Solovyov, K. (2023). Союз 17 октября. Политический класс России: взлет и падение [Union on October 17th. Russia's Political Class: Rise and Fall] (ภาษารัสเซีย). Novoe literaturnoe obozrenie. ISBN 978-5-4448-2149-7.
  • Abraham Ascher; The Revolution of 1905: A Short History; Stanford University Press, Stanford, 2004
  • Donald C. Rawson; Russian Rightists and the Revolution of 1905; Cambridge Russian, Soviet and Post-Soviet Studies, Cambridge University Press, Cambridge, 1995
  • François-Xavier Coquin; 1905, La Révolution russe manquée; Editions Complexe, Paris, 1999
  • François-Xavier Coquin and Céline Gervais-Francelle (Editors); 1905 : La première révolution russe (Actes du colloque sur la révolution de 1905), Publications de la Sorbonne et Institut d'Études Slaves, Paris, 1986
  • John Bushnell; Mutiny amid Repression: Russian Soldiers in the Revolution of 1905–1906; Indiana University Press, Bloomington, 1985
  • Anna Geifman. Thou Shalt Kill: Revolutionary Terrorism in Russia, 1894–1917.
  • Pete Glatter ed., The Russian Revolution of 1905: Change Through Struggle, Revolutionary History Vol 9 No 1 (Editorial: Pete Glatter; Introduction; The Road to Bloody Sunday (Introduced by Pete Glatter); A Revolution Takes Shape (Introduced by Pete Glatter); The Decisive Days (Introduced by Pete Glatter and Philip Ruff); Rosa Luxemburg and the 1905 Revolution (Introduced by Mark Thomas); Mike Haynes, Patterns of Conflict in the 1905 Revolution)
  • Pete Glatter (17 October 2005). "1905 The consciousness factor". International Socialism (108).
  • Scott Ury, Barricades and Banners: The Revolution of 1905 and the Transformation of Warsaw Jewry, Stanford University Press, Stanford, 2012. ISBN 978-0-804763-83-7
  • Fischer, Louis (1964). The Life of Lenin. London: Weidenfeld and Nicolson.
  • Rice, Christopher (1990). Lenin: Portrait of a Professional Revolutionary. London: Cassell. ISBN 978-0-304-31814-8.
  • Pipes, Richard (1990). The Russian Revolution: 1899–1919. London: Collins Harvill. ISBN 978-0-679-73660-8.
  • Read, Christopher (2005). Lenin: A Revolutionary Life. Routledge Historical Biographies. London: Routledge. ISBN 978-0-415-20649-5.
  • Rappaport, Helen (2010). Conspirator: Lenin in Exile. New York: Basic Books. ISBN 978-0-465-01395-1.
  • Lih, Lars T. (2011). Lenin. Critical Lives. London: Reaktion Books. ISBN 978-1-86189-793-0.
  • Service, Robert (2000). Lenin: A Biography. London: Macmillan. ISBN 978-0-333-72625-9.

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]
เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=การปฏิวัติรัสเซีย_ค.ศ.​_1905&oldid=12612950"