แกรนด์เธฟต์ออโต

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

แกรนด์เธฟต์ออโต

โลโก้ซีรีส์เกม แกรนด์เธฟต์ออโต
แนวเกม แอคชัน
ผู้พัฒนา ร็อกสตาร์ เกม
ร็อกสตาร์ นอร์ธ (อดีต ดีเอ็มเอ ดีไซน์)
ร็อกสตาร์ ลีดส์
ร็อกสตาร์ โตรอนโต
ผู้ผลิต ร็อกสตาร์ เกม
ผู้สร้าง เดวิด โจนส์
แดน เฮาเซอร์
แซม เฮาเซอร์
วางจำหน่ายครั้งแรก แกรนด์เธฟต์ออโต / ตุลาคม 1997
วางจำหน่ายครั้งล่าสุด แกรนด์เธฟต์ออโต: ไชน่าทาวน์ วอรส์
/ 17 มีนาคม 2009

แกรนด์เธฟต์ออโต (อังกฤษ: Grand Theft Auto หรือ GTA) คือชุดวิดีโอเกมซึ่งถูกสร้างและพัฒนาโดยบริษัทร็อกสตาร์ นอร์ธ (อดีตบริษัทดีเอ็มเอ ดีไซน์) และถูกผลิตโดยบริษัทร็อกสตาร์ ซึ่งเปิดตัวขึ้นในปี พ.ศ. 2540 ในเกมชุดดังกล่าวประกอบด้วยเกมโดดๆ 7 เกมและภาคเสริมอยู่หนึ่งเกม คือเกม GTA: ลอนดอน 1969 (GTA London 1969) ตั้งแต่เกมแกรนด์เธฟต์ออโต 3 (Grand Theft Auto III) เป็นต้นมา ทุกเกมล้วนเป็นเกมยอดนิยมและเป็นที่กล่าวขวัญ เกมชุดนี้ได้รางวัลมาหลายรางวัล และเกมในชุดนี้มักได้ตำแหน่งเกมแห่งปีจากหลายสถาบันนักวิจารณ์เกม และทำให้เกมนี้มีดาราฮอลลีวูดหลายคนเข้ามาร่วมให้เสียงในเกม เช่นซามูเอล แอล. แจ็คสัน, เบิร์ท เรย์โนลด์ส เป็นต้น

ถ้าไม่รวมถึงเกมชุด GTA ที่ถูกนำเข้ามาในประเทศไทย (เช่น แกรนด์เธฟต์ออโต: ซาน แอนเดรีย์ส ในเพลย์สเตชัน 2, แกรนด์เธฟต์ออโต 3 ภาคที่ได้รับการเซ็นเซอร์แล้วจากประเทศออสเตรเลีย) และเกมละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่มีบริษัทซอฟต์แวร์บริษัทใดเลยในประเทศไทยที่ผลิตเกมชุดดังกล่าว อาจเป็นเพราะเนื้อหาของเกมนั้นรุนแรงและขัดต่อธรรมเนียมประเพณีไทยมากเกินไป (เกมนี้นำเสนอธุรกิจขายยาเสพติด, การค้าประเวณี โดยเฉพาะการขโมยยานพาหนะต่างๆ ซึ่งเป็นส่วนหลักของเกม) แต่เกมนี้ก็ยังได้รับนิยมสูงในแวดวงนักเล่นเกมส์ แม้ว่าจะเป็นเกมก็อปปีก็ตาม ไม่ต่างจากต่างประเทศมากนัก

ในต่างประเทศ เกมชุดนี้ตกเป็นที่วิพากษ์วิจารณ์เป็นอย่างยิ่ง ตั้งแต่ GTA3 เป็นต้นมา ในการที่ตัวละครเอกเป็นอาชญากร (Criminal) ต่างจากเกมส์อื่นๆ ซึ่งตัวละครเอกมักจะเป็นวีรบุรุษ (Hero)

เนื้อหา

[แก้] เนื้อหาของเกมโดยรวม

ทุกเกมในชุดนี้อนุญาตให้ผู้เล่นเล่นบทเป็นอาชญากรในเมืองใหญ่ โดยมีอิทธิพลเล็กน้อย หรือไม่มีเลยในช่วงแรก และผู้เล่นจะต้องไต่เต้า และเสาะแสวงหาอิทธิพลผ่านองค์กรอาชญากรรมไปตลอดเกม ภารกิจหลายๆ ภารกิจในเกมมักตั้งอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ทรุดโทรมและเป็นแหล่งอาชญากรรมในเมือง จุดมุ่งหมายก็มักจะเกี่ยวกับการก่ออาชญากรรม ซึ่งจำเป็นที่จะต้องทำให้สำเร็จเพื่อดำเนินเนื้อเรื่องในเกมต่อไป เช่นการปล้นธนาคาร, การลอบสังหาร และอาชญากรรมอื่น ๆ แต่ก็จะมีการขับรถแท็กซี่ การดับเพลิง การบริหารธุรกิจค้าประเวณี การแข่งรถ และการหัดขับเครื่องบิน เป็นภารกิจเสริมด้วย

เกมชุด GTA เป็นที่กล่าวถึงในด้านการที่อนุญาตให้ผู้เล่นมีเสรีภาพในการตัดสินใจว่าจะทำสิ่งใดก่อนสิ่งใดหลัง ซึ่งต่างจากเกมแนวแอ็คชั่นอื่นๆ ที่แต่ละภารกิจจะอยู่ในเฉพาะพื้นที่หนึ่งๆ ตามที่ผู้พัฒนาสร้างไว้เท่านั้น แต่ใน GTA ผู้เล่นสามารถเลือกภารกิจที่ผู้เล่นต้องการจะทำก่อนได้ และทางที่ผู้เล่นเลือกจะส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงไปของเนื้อเรื่องในเกม เมื่อเนื้อเรื่องดำเนินไปผู้เล่นจะพบกับอารมณ์ขัน มุขตลก เพลง และตัวช่วยลดความตึงเครียดในเกมต่างๆ ซึ่งเป็นจุดดึงดูดของเกมนี้ อีกทั้งเนื้อที่ที่กว้างใหญ่ในเกมซึ่งทำให้ผู้เล่นสามารถตระเวนไปทั่วในจุดไหนก็ได้ในเกม อาคารในเมืองที่สามารถปฏิสัมพันธ์ได้จำนวนมาก และภารกิจย่อยต่างๆ ตั้งแต่เกม GTA3 เนื้อเรื่องของมันกลายเป็นจุดเด่นอีกจุดหนึ่งของเกม พร้อมทั้งเสียงพากย์ของดาราหรือผู้พากย์ที่มีคุณภาพสูง และเสียงจากสถานีวิทยุซึ่งสามารถฟังผ่านทางพาหนะต่างๆ ได้ ทั้งหมดนี้เป็นการผสมผสานกันให้ได้สภาพแวดล้อมให้เหมือนส่วนทรุดโทรมของเมืองให้มากที่สุด และเป็นการล้อเลียนเมืองใหญ่ ๆ ในสหรัฐอเมริกาที่มีอยู่จริง


[แก้] ประวัติของเกม

ประวัติของเกม (ในปัจจุบัน) สามารถแบ่งได้เป็น 4 ยุคได้แก่

เกม GTA ดั้งเดิม คือเกมแกรนด์เธฟต์ออโต ซึ่งเป็นเกมภาคแรกในชุด (ภาพเวอร์ชัน PC)
แกรนด์เธฟต์ออโต 2 (เวอร์ชันเพลย์สเตชัน 1)
แกรนด์เธฟต์ออโต 3 เป็นเกมแรกในชุดที่นำผู้เล่นไปสู่สภาพแวดล้อมสามมิติอย่างสมบูรณ์
แกรนด์เธฟต์ออโต 4 เป็นเกมล่าสุดในชุด แกรนด์เธฟต์ออโต ยุคที่ 4 บน Playstation 3 และ Xbox 360

[แก้] ยุคแกรนด์เธฟต์ออโต

เป็นยุคที่เกมแรกในชุดออกสู่ตลาด คือเกมดั้งเดิม แกรนด์เธฟต์ออโต (Grand Theft Auto) ทั้งใน PC ระบบ วินโดวส์ และเพลย์สเตชัน 1 ใน พ.ศ. 2540 รวมถึงเวอร์ชันเกมบอยคัลเลอร์ซึ่งวางตลาดในเวลาต่อมา ในเกมภาคแรกนี้ มีภาคเสริมอยู่ 2 ภาคด้วยกัน ได้แก่:

[แก้] ยุคแกรนด์เธฟต์ออโต 2

เกมที่สอง แกรนด์เธฟต์ออโต 2 (Grand Theft Auto 2) ออกจำหน่ายทั้งทาง PC, เพลย์สเตชัน และดรีมคาสท์ ในปี พ.ศ. 2542 เกมนี้พัฒนาคุณภาพของภาพขึ้นมาจากภาคที่แล้ว และเปลี่ยนแปลงการเล่นของผู้เล่น ให้ขึ้นอยู่กับอิทธิพลในองค์กรอาชญากรรมแต่ละองค์กรที่ผู้เล่นสังกัดอยู่ เวอร์ชันเกมบอยคัลเลอร์ถูกผลิตขึ้นในเวลาต่อมา

[แก้] ยุคแกรนด์เธฟต์ออโต 3

เกมภาคที่สาม (พ.ศ. 2544) แกรนด์เธฟต์ออโต 3 (Grand Theft Auto III) นำเสนอรูปแบบมุมมองจากบุคคลที่สาม เป็นครั้งแรกในเกมชุดนี้ จากที่เกมภาคที่ผ่านมาเป็นมุมมองจากด้านบน โหมดผู้เล่นหลายคนนั้นได้ถูกนำออกไป แต่ GTA3 ก็มุ่งไปพัฒนาในด้านอื่นๆ เช่นการให้เสียง และการดำเนินเรื่องเป็นต้น เกมนี้ขายดีมากในต่างประเทศ และเป็นเกมยอดนิยมเกมแรกในชุด และทำให้เกมภาคต่อๆ มาประสบความสำเร็จเช่นกัน แต่ก็ทำให้ GTA3 ดึงดูดคำวิพากษ์วิจารณ์ในทางลบอย่างมาก เนื่องจากเนื้อหาที่รุนแรงของมัน และเกมภาคต่อๆ มาก็เป็นเช่นเดียวกัน

  • บริษัทร็อกสตาร์ นอร์ธ พัฒนาวีดีโอเกมนอกชุดที่ชื่อว่าแมนฮันท์ (Manhunt) ซึ่งอยู่ในโลกเสมือนจริงเดียวกับ GTA (เมืองที่ตัวละครเอกในเกมดังกล่าวอยู่คือเมืองคาร์เซอร์ ซิตี้ ซึ่งเคยถูกกล่าวไว้ใน GTA3 ว่าเป็นเมืองเพื่อนบ้านของลิเบอร์ตี ซิตี้)

จากความสำเร็จด้านยอดขายของ GTA3 มีเกมภาคต่อของ GTA ถูกสร้างขึ้นสามเกม (โดยมีสองเกมที่มีเนื้อเรื่องในช่วงเวลาก่อน GTA3) รวมถึงอีกหนึ่งเกมทีอยู่ในช่วงพัฒนา ได้แก่:

  • แกรนด์เธฟต์ออโต: ไวซ์ ซิตี้ (Grand Theft Auto: Vice City หรือ GTA:VC) วางจำหน่ายในปี พ.ศ. 2545 และเป็นเกมที่ขายดีที่สุดในเกมแพลตฟอร์ม เพลย์สเตชัน 2 อีกด้วย โดยเกมเริ่มขึ้นและดำเนินไปในปี พ.ศ. 2529 ในเมืองไวซ์ ซิตี เกมนี้ถือว่าเป็นภาคต่อที่มีเนื้อเรื่องเชื่อมโยงกับภาคสามอยู่อย่างหลวมๆ และมีตัวละครจากภาคสามบางคนก็อยู่ในภาคนี้ด้วย แต่เป็นในขณะที่พวกเขาเหล่านั้นมีอายุน้อยกว่า
  • แกรนด์เธฟต์ออโต: ซาน แอนเดรียส์ (Grand Theft Auto: San Andreas หรือ GTA:SA) วางจำหน่ายในปี พ.ศ. 2547 เกมเริ่มขึ้นและดำเนินไปในปี พ.ศ. 2535 ในมลรัฐที่จำลองมาจากมลรัฐแคลิฟอร์เนียในสหรัฐอเมริกา และเป็นเกมแรกในชุดที่พยายามจะปะติปะต่อเนื้อเรื่องระหว่างภาคเข้าหากัน รวมถึงการเพิ่มองค์ประกอบแบบ RPG หลายๆ อย่างเข้าไป ตลอดทั้งเกมมักมีความเกี่ยวข้องกับเกมก่อนๆ จะเห็นได้ชัดที่สุดคือเมื่อตัวละครเอกจาก GTA3 ปรากฏตัวขึ้นเป็นตัวละครเสริมในภาพยนตร์คั่นภารกิจ และโปสเตอร์ที่เกี่ยวกับ GTA: Vice City หลายแผ่นปรากฏอยู่ทั่วสภาพแวดล้อมในเกม เกมนี้ตกเป็นที่ฮือฮาเนื่องจากการค้นพบเกมเสริมที่นำเสนอการจำลองการมีเพศสัมพันธ์ในเกม ซึ่งถูกเซนเซอร์ออกไปก่อนวางจำหน่าย แต่ยังสามารถถูกค้นพบได้ผ่านการปลดล็อกด้วยรหัสซอร์สโคด (ใน PC) และเครื่องทำแอ็คชั่นรีเพลย์ (ในเพลย์สเตชัน 2) ซึ่งทำให้เกมนี้ถูกดึงออกจากรายการสินค้าในหลายๆ ร้านเกมชื่อดังในสหรัฐอเมริกา และถูกจัดระดับผู้บริโภคใหม่ จาก "M" (Mature - เหมาะสำหรับผู้เล่นเกมส์ที่มีอายุ 17 ปีขึ้นไป) เป็น "AO" (Adults Only - สำหรับผู้เล่นเกมส์ที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไปเท่านั้น) โดยคณะกรรมการจัดระดับซอฟต์แวร์ที่มีจุดประสงค์ในทางบันเทิง หรือ ESRB (Entertainment Software Ratings Board) และเป็นเกมแรกในชุดนี้ที่ได้เรตติ้ง "AO"
  • แกรนด์เธฟต์ออโต แอดวานซ์ (Grand Theft Auto Advance) วางจำหน่ายในปี พ.ศ. 2547 สำหรับ เกมบอยแอ็ดวานซ์ เกมนี้ตั้งใจจะถูกพัฒนาเป็นเกมแปลงของ GTA3 ที่มีมุมมองจากด้านบนเมื่อภาคสองและภาคแรก แต่ท้ายที่สุดแล้ว มันกลายเป็นเกม GTA ที่มีเนื้อเรื่องใหม่ทั้งหมด รวมถึงตัวละครใหม่และตัวละครดั้งเดิม
  • แกรนด์เธฟต์ออโต: ลิเบอร์ตี ซิตี้ สตอรีย์ส (Grand Theft Auto: Liberty City Stories) เกมกึ่งภาคต่อนี้จะออกวางจำหน่ายเพลย์สเตย์ชั่น พอร์เทเบิล (PSP)และ Playstation 2 ซึ่งจะดำเนินเรื่องในเมืองลิเบอร์ตี ซิตี้ เกมนี้วางจำหน่ายในเดือน ตุลาคม พ.ศ. 2548ใ นเวอร์ชัน PSP ส่วนเวอร์ชัน PS2 ได้วางจำหน่ายในเดือน มิถุนายน พ.ศ. 2549

[แก้] ยุคแกรนด์เธฟต์ออโต 4

  • เกมแกรนด์เธฟต์ออโต 4 (Grand Theft Auto IV) ได้มีการวางจำหน่ายบนเพลย์สเตชัน 3และเอกซ์บอกซ์ 360ในวันที่ 29 เมษายน พ.ศ. 2551 และวางจำหน่ายบนพีซีในวันที่ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2551 ที่อเมริกา[1][2] เป็นรุ่นแรกที่ออกพร้อมกันทั้งบนเพลย์สเตชัน และเอกซ์บ็อกซ์ ซึ่งในเนื้อหาเกมนั้น ถูกกำหนดให้ดำเนินเรื่องอยู่ในเมืองลิเบอร์ตี ซิตี้ (Liberty City) ซึ่งทาง Rockstar North ได้ปรับปรุงพื้นที่ และกราฟิกใหม่หมดภายในเกม ซึ่งแตกต่างจากรูปแบบในเกม GTA3 และ GTA Liberty City Stories มาก (ซึ่งเป็นเกมที่ใช้เมืองเดียวกันในการเริ่มเนื้อเรื่อง) ทั้งด้านความสมจริง พื้นที่ในเกม และคุณภาพกราฟิก และถึอว่าเป็นเกมที่สมบูรณ์แบบที่สุดเท่าที่ทาง Rockstar North เคยทำมา ซึ่งเว็บอย่างเป็นทางการของเกมนี้ สามารถเข้าได้ที่ Grand Theft Auto IV Offical Website สำหรับในประเทศไทยได้มีการสั่งห้ามนำเกมนี้เข้ามาจำหน่ายในประเทศไทยเรียบร้อยแล้ว[3] หลังจากเกิดเหตุเด็กนักเรียนชั้นมัธยม 6 เล่นเกมนี้แล้วก่อเหตุฆ่าโหดปาดคอคนขับแท็กซี่ เมื่อวันที่ 3 สิงหาคม พ.ศ. 2551[4]

[แก้] รายชื่อเกม

ยุค ชื่อ † ผู้พัฒนา แพล์ตฟอร์ม วางจำหน่ายลงบนเครื่อง วางจำหน่ายครั้งแรก
โซนี่ ไมโครซอฟท์ นินเทนโด อื่นๆ
ที่หนึ่ง แกรนด์เธฟต์ออโต ดีเอ็มเอ ดีไซน์, ทารันทูล่า สตูดิโอส์ พีซี เพลย์สเตชัน วินโดวส์ เกมบอยคัลเลอร์ ดอส พ.ศ. 2540
ลอนดอน, '69 ดีเอ็มเอ ดีไซน์, ทารันทูล่า สตูดิโอส์, ร็อกสตาร์ แคนาดา, รูนคราฟ ภาคเสริม เพลย์สเตชัน วินโดวส์ ไม่มี ดอส พ.ศ. 2542
ลอนดอน, '61 ดีเอ็มเอ ดีไซน์, ทารันทูล่า สตูดิโอส์, ร็อกสตาร์ แคนาดา, รูนคราฟ ภาคเสริม เพลย์สเตชัน วินโดวส์ ไม่มี ไม่มี
ที่สอง แกรนด์เธฟต์ออโต 2 ดีเอ็มเอ ดีไซน์, ทารันทูล่า สตูดิโอส์ เครื่องคอนโซล เพลย์สเตชัน วินโดวส์ เกมบอยคัลเลอร์ ดรีมแคสต์
ที่สาม แกรนด์เธฟต์ออโต III ดีเอ็มเอ ดีไซน์, ร็อกสตาร์ เวียนนา เครื่องคอนโซล เพลย์สเตชัน 2 วินโดวส์, เอกซ์บอกซ์ ไม่มี ไม่มี พ.ศ. 2544
ไวซ์ ซิตี้ ร็อกสตาร์ นอร์ธ, ร็อกสตาร์ เวียนนา เครื่องคอนโซล เพลย์สเตชัน 2 วินโดวส์, เอกซ์บอกซ์ ไม่มี ไม่มี พ.ศ. 2545
แอดวานซ์ ดิจิตัล อิคลิพซ์ เครื่องพกพา ไม่มี ไม่มี เกมบอยแอ็ดวานซ์ ไม่มี พ.ศ. 2547
ซาน แอนเดรียส์ ร็อกสตาร์ นอร์ธ เครื่องคอนโซล เพลย์สเตชัน 2 วินโดวส์, เอกซ์บอกซ์, เอกซ์บอกซ์ 360 ไม่มี ไม่มี
ลิเบอร์ตี ซิตี้ สตอรีย์ส ร็อกสตาร์ นอร์ธ, ร็อกสตาร์ ลีดส์ เครื่องพกพา เพลย์สเตชันพอร์เทเบิล, เพลย์สเตชัน 2 ไม่มี ไม่มี ไม่มี พ.ศ. 2548
ไวซ์ ซิตี้ สตอรีย์ส ร็อกสตาร์ นอร์ธ, ร็อกสตาร์ ลีดส์ เครื่องพกพา เพลย์สเตชันพอร์เทเบิล, เพลย์สเตชัน 2 ไม่มี ไม่มี ไม่มี พ.ศ. 2549
ที่สี่ แกรนด์เธฟต์ออโต IV ร็อกสตาร์ นอร์ธ, ร็อกสตาร์ โตรอนโต เครื่องคอนโซล เพลย์สเตชัน 3 วินโดวส์, เอกซ์บอกซ์ 360 ไม่มี ไม่มี พ.ศ. 2551
เดอะ ลอสท์ แอนด์ แดมด์ ร็อกสตาร์ นอร์ธ ภาคเสริม ไม่มี เอกซ์บอกซ์ 360 ไม่มี ไม่มี พ.ศ. 2552
ไชน่าทาวน์ วอรส์ ร็อกสตาร์ นอร์ธ , ร็อกสตาร์ ลีดส์ เครื่องพกพา ไม่มี ไม่มี นินเทนโด ดีเอส ไม่มี
เดอะ บัลลาด ออฟ เกย์ โทนี่ ร็อกสตาร์ นอร์ธ ภาคเสริม ไม่มี เอกซ์บอกซ์ 360 ไม่มี ไม่มี
ทั้งหมด 14 เกม
10
10
4
3

† ทุกเกมจะขึ้นต้นด้วยชื่อ "แกรนด์เธฟต์ออโต".

[แก้] ช่วงเวลาในเกม GTA แต่ละภาค

[แก้] การเปรียบเทียบเมืองที่มีอยู่จริงในโลก GTA

  • คาร์เซอร์ ซิตี้ (Carcer City) = ดีทรอยท์ (แมนฮันท์)
  • ซาน ฟิเอโร่ (San Fierro) = ซานฟรานซิสโก (GTA:SA)
  • ลอนดอน เป็นเมืองที่มีอยู่จริง (GTA: London, 1969 และ GTA: London, 1961)
  • ลอส ซานโตส (Los Santos) = ลอสแอนเจลิส (GTA:SA)
  • ลาส เวนทูร่าส์ (Las Venturas) = ลาสเวกัส (GTA:SA)
  • ลิเบอร์ตี ซิตี้ (Liberty City) = นิวยอร์ก (GTA1, GTA3, GTA Advance, GTA:SA, GTA: Liberty City Stories และ GTA4)
  • ไวซ์ ซิตี้ (Vice City) = ไมอามี (GTA1 และ GTA:VC และ GTA:VCS)
  • เอนี่แวร์ ซิตี้ (Anywhere City) เป็นเมืองที่สมมติขึ้นมา (GTA2)

หมายเหตุ: มลรัฐซาน แอนเดรียส์ในเกม GTA:SA ไม่ใช่เมืองแต่เป็นมลรัฐซึ่งประกอบไปด้วยเมืองใหญ่ๆ อยู่ 3 เมืองและเมืองชนบทเล็กอยู่ทั่วไปในรัฐ ผู้พัฒนาตั้งใจให้มันคู่กับมลรัฐแคลิฟอร์เนียที่มีอยู่จริง แม้ว่าเมืองลาส เวนทูร่าส์ จะมีความตั้งใจให้เหมือนกับเมืองลาสเวกัส ซึ่งอยู่ในมลรัฐเนวาดาก็ตาม

[แก้] ตัวละครเอกในเกมชุด GTA

  • ทอมมี เวอร์เซตติ (Tommy Vercetti) - GTA:VC
  • คาร์ล "ซีเจ" จอห์นสัน (Carl "CJ" Johnson) - GTA:SA
  • คลอดด์ สปีด (Claude Speed) - GTA2 และ GTA3
  • ไมค์ (Mike) - GTA Advance
  • โทนิ ซิปริอานี (Toni Cipriani) - GTA: Liberty City Stories
  • วิคเตอร์ "วิค" แวนซ์ (Victor "Vic" Vance)- GTA: Vice City Stories
  • นิโก้ เบลลิค (Nikolai "Niko" Bellic) - GTA IV

[แก้] แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้] ภาษาอังกฤษ

[แก้] อ้างอิง

  1. ^ Bramwell, Tom (2008-08-06). GTA IV confirmed and dated for PC. Eurogamer. สืบค้นวันที่ 2008-08-06
  2. ^ Rockstar Games (2008-08-06) Rockstar Games Announces Grand Theft Auto IV for the PC ข่าวหนังสือพิมพ์ เรียกดูเมื่อ 2008-08-06
  3. ^ สั่งแบนGTA ร้านเกมไหนมีโดนจับ
  4. ^ สลด! ม.6 แทงโหดฆ่าแท็กซี่ เลียนแบบเกมโจร GTA

ดึงข้อมูลจาก "http://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B9%81%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%99%E0%B8%94%E0%B9%8C%E0%B9%80%E0%B8%98%E0%B8%9F%E0%B8%95%E0%B9%8C%E0%B8%AD%E0%B8%AD%E0%B9%82%E0%B8%95".
เครื่องมือส่วนตัว