อภิธานศัพท์ธุลีปริศนา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

บทความนี้เป็นบทความที่เกี่ยวข้องกับการใช้คำศัพท์ต่างๆ ในวรรณกรรมเยาวชนไตรภาค ธุลีปริศนา ซึ่งเขียนโดยฟิลิป พูลแมน.

ชื่อและคำศัพท์อื่นๆ[แก้]

เพื่อส่งเสริมความรู้สึกของความเป็นอยู่ในเอกภพคู่ขนานนี้ พูลแมนได้เปลี่ยนแปลงชื่อของวัตถุธรรมดาต่างๆ ในโลกของเรากับชื่อในประวัติศาสตร์หรือคำศัพท์ใหม่ที่เขาคิดค้นขึ้นเอง ซึ่งมักจะสะท้อนอำนาจของศาลปกครอง (ศาสนจักรโรมันคาทอลิกในโลกของไลรา) ชื่อต่างๆ ที่เขาเลือกใช้นั้นมักจะมาจากวิชานิรุกติศาสตร์หรือศัพทมูลวิทยา ข้างล่างนี้คือคำศัพท์ใหม่ซึ่งพูลแมนได้คิดขึ้นมาเอง

  • แอสเฮตเตอร์ Æsahættr: ("ผู้ทำลายพระเจ้า") ชื่อดั้งเดิมของมีดนิรมิต โดยถือว่าเป็น "มีดสุดท้ายแห่งมีดทั้งมวล"
  • แอนบาริก Anbaric: ไฟฟ้า เกิดจากคำว่า anbar, Arabic สำหรับ อำพัน (Amber) ; ศัพท์อังกฤษ "electric" มาจากคำภาษากรีก ήλεκτρον (élektron) อันหมายถึง อำพัน
  • วิชาอะตอม Atomcraft: การค้นคว้าวิจัยเรื่องของ ฟิสิกส์อะตอม โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้ธาตุ ยูเรเนียม
  • สนเมฆ Cloud-Pine: ไม้ชนิดหนึ่งซึ่งเหล่าแม่มดได้นำมาใช้ทำไม้กวาดสำหรับบิน
  • ภูติ Dæmon: วิญญาณของมนุษย์ที่แสดงออกมาในร่างของสัตว์
  • ฝุ่นธุลี Dust: สสารมืด หรือ พลังงานมืด (เป็นมากกว่า "พลังงานชีวิต"); ในโลกของเรา มันเป็นสสารอันประกอบวัตถุจำนวนมากในเอกภพ แต่เราไม่สามารถสังเกตการณ์พวกมันได้โดยตรง
  • เทววิทยาเชิงทดลอง Experimental Theology: อันหมายถึง วิชาฟิสิกส์
  • อิเลกตรัม Electrum: คำภาษาลาตินของอำพัน (Amber)
  • ไจรอปเตอร์ Gyropter: เฮลิคอปเตอร์
  • เหมืองไฟ: ถ้ำที่พวกแพนเซอร์บียอร์นได้ทำงานเกี่ยวกับโลหะ และคาดว่ามนุษย์และแม่มดไม่สามารถหยั่งรู้ได้
  • มาร์ชเพน Marchpane: มาร์ซิเพน ในความเป็นจริงแล้ว "มาร์ชเพน" เป็นคำพ้นสมัยของคำว่า "มาร์ซิเพน"
  • แนฟตา Naphtha: นำมันอันได้มาจากไขมันคล้ายกับ น้ำมันก๊าด
  • โทเคย์ Tokay: เดิมคือคำว่า tokaji (ไวน์ที่มีชื่อเสียงของแคว้น Tokaj-Hegyalja ในฮังการี) แต่ได้เปลี่ยนมาใช้เป็นภาษาอังกฤษ, หรืออาจอ้างอิงถึง Tokay d'Alsace ซึ่งผลิตในแคว้นอัลซาซ ของฝรั่งเศส สีทองของไวน์ได้มาจากบทนิยามอันหลัง

ผู้คนและสถานที่[แก้]

ประวัติศาสตร์ในโลกของไลราแตกต่างจากโลกของเรา ร่องรอยของการตั้งถิ่นฐานที่เห็นได้ชัดในโลกใหม่ในจักรวาลของไลรานั้นได้เปลี่ยนแปลงกะทันหัน พูลแมนได้ขีดเส้นใต้นี่และการผันแปรโดยใช้คำพ้นสมัยหรือคำที่ใกล้เตียงกันแทน

  • เบริงแลนด์: อเมริกาตะวันตกเฉียงเหนือ โดยเฉพาะหมายถึงอะแลสกาและแคว้นยูกอนของแคนาดา ตั้งชื่อตามนักสำรวจคนแรกในดินแดนแห่งนี้ วิตัส เบริง
  • บริเตน: มันได้สะท้อน "Brython" คำที่หมายถึงบรรพบุรุษดั้งเดิมของชาวอังกฤษและดินแดนที่พวกเขามาตั้งถิ่นฐาน
  • คาเธย์: คำในสมัยกลางของชาวยุโรป ใช้เรียกประเทศจีน
  • แองเกลียตะวันออก: ดินแดนที่ชาวยิปซีใต้การปกครองของจอห์น ฟาอาศัยอยู๋
  • เอียร์แลนด์: ไอร์แลนด์ หมายถึงไอร์แลนด์ในโลกซีตากาซซี
  • ชาวยิปซี: ผู้ที่อยู่อาศัยบนเรือ "Gypsies" (โรมา) ในความเป็นจริงแล้ว คำว่า "Gypsy" กำเนิดมาจากคำว่า "อียิปต์" ชาวยิปซีเคยถูกมองโดยชาวพื้นเมืองอังกฤษว่าเดินทางมาจากประเทศอียิปต์ ตรงที่ผิวที่ดำกว่าของพวกเขส พูลแมนนั้นได้อ้างอิงถึงมรดกทางนิรุกศาสตร์อย่างชัดเจน มันยังมีการอ้างอิงถึง watergeuzen ของชาวดัตช์ อันเป็นโจรสลัดของทะเลเหนือประเภทหนึ่ง
  • ทะเลทราบเอ็นนารา: ทะเลสาบไอนารี่ ในไอร์แลนด์ตอนเหนือ จาก Enare ชื่อภาษาสวีเดนของทะเลสาบ
  • มอสโกวี: ชาวรัสเซีย อ้างอิงถึงผู้ครองแคว้นใหญ่แห่งมอสโก
  • เดนมาร์คใหม่: คล้ายกับสหรัฐอเมริกา โดยเป็นสถานที่ตั้วถิ้นฐานถาวรของชาวยุโรปในโลกใหม่ ลี สกอร์บี้ถูกอธิบายว่าเป็น 'ชาวเดนมาร์กใหม่' แม้ว่าเขาจะมาจากชนบทแห่งเทกซัส
  • ฝรั่งเศสใหม่: รวมไปถึงควีเบก แคนาดาตะวันออกส่วนมากและพื้นที่ที่ถูกซื้อโดยสหรัฐอเมริกาในหลุยส์เซียน่า อ้างอิงถึงสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 17-18 ซึ่งระหว่างนั้นพื้นที่รอบๆ แม่นำเซนต์ลอเรนซ์และพื้นที่อเมริกาเหนือส่วนในจำนวนมากได้ถูกเรียกว่า "ฝรั่งเศสใหม่" ลี สกอร์บี้ ได้รำลึกถึงการรบที่ห้วยอะลาโม อันเป็นการต่อสู้ระหว่างชาวฝรั่งเศสและชาวเดนมาร์ก
  • มหาสมุทรเหนือ: มหาสมุทรแอตแลนติกเหนือรวมกันพื้นที่ของยุโรปในมหาสมุทรอาร์กติก
  • นิปปอน: คนญี่ปุ่นเหรือภาษาญี่ปุ่น มีความหมายว่าดินแดนแห่งพระอาทิตย์อรุณ ชื่อญี่ปุ่นที่ใช้เรียกประเทศของตน
  • แพนเซอร์บียอร์น: หมีสวมเกราะ เป็นนักรบ คล้ายหมีขั้วโลก เป็นที่รู้จักกันดีว่ามีความรู้ด้านโลหะและตีโลหะใช้เอง
  • โรมัน: ภาษาลาติน
  • สเกรลลิ่ง: ชาวอเมริกันพื้นเมือง (ชาวอีนูอิต) โดยเฉพาะจากกรีนแลนด์
  • ตาร์ตาร์: ชาตินักรบแห่งดินแดนทางเหนือ มีความรู้และพิธีกรรมเกี่ยวกับวิญญาณที่แตกต่างกับชาวยุโรปส่วนใหญ่

การออกเสียง[แก้]

การออกเสียงต่างๆ ที่อยู่ด้านล่างนี้ใช้เป็นแหล่างอ้างอิงในการออกเสียงในวรรณกรรมเยาชนไตรภาคธุลีปริศนา ซึ่งให้โดยฟิลิป พูลแมน[1] โดยมีคำอ่านสากลอยู่ในวงเล็บเหลี่ยม

  • Alethiometer: อลิธีอามิเตอร์ al-eeth-ee-OM-et-er [ˌæliːθɪˈɒmɪtə]
  • Æsahættr: แอสเฮตเตอร์ AS-hatter [ˈæshætə] ("ผู้ทำลายพระเจ้า")
  • Chthonic : kuh-THON-ick [k(ə)ˈθɒnɪk] orTHON-ick [ˈθɒnɪk].
  • Cittagazze: ซีตากาซซี chee-tuh-GAHT-s(z)ay (ภาษาอิตาเลียน) [ˌtʃitaˈgatse]
  • Dæmon: DEE-mon [ˈdiːmən] (ภูติ)
  • Iorek: ยอริก YOR-ick [ˈjɔːɹɪk]
  • Iofur: ยูเฟอร์ YO-fur [ˈjəʊfʊə]
  • Kirjava: คีร์จาวา KEER-yah-vuh [ˌkiːrˈjɑːvə]
  • Lyra: ไลรา LIE-ruh [ˈlaɪɹə]
  • Mulefa: มูเลฟา moo-LAY-fuh [ˌmuːˈleɪfə]
  • Panserbjørne: แพนเซอร์บียอร์น PAN-ser-byurn-eh [ˈpænsəbjɜːnə] ("Panserbørne" หรือ "หมีสวมเกราะ")
  • Pantalaimon: แพนทาไลมอน pan-tuh-LIE-mon [ˌpæntəˈlaɪmən]
  • Salmakia: ซาลมาเกีย sal-MACK-ee-uh [ˌsælˈmækɪə]
  • Serafina Pekkala: เซราฟินา เพกกาลา SEH-ra-fee-nuh PEK-ka-luh ['sɛɹəfiːnə 'pɛkələ]
  • Tialys: เทยาริส tee-AH-lis [tɪˈɑːlɪs]
  • Torre degli Angeli:ทอร์เอย์ เดลี อันเจลลี TOR-ay DAY-(y)-lee an-JEL-ee (as Italian) [ˈtɔrːe delɪ an'dʒelɪ] ("หอคอยแห่งทูตสวรรค์")
  • Xaphania: ซาลฟาเนีย za-FAY-nee-uh [zəˈfeɪnɪə]

อ้างอิง[แก้]

  1. Quiller-Couch, Arthur (Ed) (1919). The Oxford Book of English Verse: Sir Patrick Spens. Oxford University Press.