มอม (เรื่องสั้น)

มอม เป็นเรื่องสั้น แต่งโดย ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ปราโมช เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับสุนัขพันธุ์ผสมระหว่างอัลเซเชียน กับสุนัขพันธุ์ไทย ชื่อ "มอม" เนื้อเรื่องจำลองเหตุการณ์ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ประมาณ พ.ศ. 2485 - 2488 แถบถนนเพชรบุรีตัดใหม่ และถนนราชวิถี กรุงเทพมหานคร

เรื่องมอมได้รับการนำมาใช้เป็นบทเรียนในหนังสือวิชาภาษาไทย ระดับชั้นมัธยมศึกษา

เรื่องย่อ

มอมเป็นสุนัขเกิดใต้ถุนบ้าน มอมมีพ่อเป็นหมาพันธุ์อัลเซเชี่ยน ส่วนแม่มันเป็นหมาพันธุ์ไทยธรรมดา เมื่อมอมสามารถเดินได้แล้ว มันก็เห็นนาย นายแนะนำ นายผู้หญิง และ หนู มอมชอบให้หนูเล่นกับมันเจ็บๆ แต่มันก็มิได้โกรธเคืองแต่อย่างใด นายจะคอยเป็นผู้หาข้าวให้มันกิน มอมมันรู้ว่านายจะออกจากบ้านไปตอนเช้าๆ แล้วก็จะกลับมาตอนตกบ่าย ตัวมอมก็จะนอนอยู่ที่หัวกระได

เมื่อมอมโตเป็นหนุ่มขึ้นมา แม่ของมันก็เริ่มจากหายไปจากโลกของมัน เหลือแต่นาย นายผู้หญิง และ หนู วันหนึ่ง มีชายแปลกหน้ามาที่บ้าน แล้วยื่นกระดาษใบสีขาวๆ ให้นาย พอนายอ่านแล้วสีหน้าเปลี่ยนไป นายก็นั่งปรึกษากับนายผู้หญิง สภาพภายในบ้านดูตึงเครียด นับตั้งแต่วันที่นายได้รับใบสีขาวนั่น วันหนึ่ง นายได้ออกจากบ้านไป นานๆ ทีถึงจะกลับ มอมก็คอยได้แต่เฝ้ามอง ถ้าวันไหนนายกลับมา บ้านก็จะกลับมามีชีวิตชีวาขึ้นในทันที มีอยู่วันหนึ่ง นายผู้หญิง กับนาย นั่งคุยกันสีหน้าตึงเครียด มอมมันก็จะไปรู้ได้อย่างไรว่า นายสองคนคุยสิ่งใดอยู่

ไม่นานจากนั้น นายผู้หญิงก็เตรียมเสบียงของแห้งให้นาย นายผู้หญิงจัดไปก็ร้องไห้ไป นายก็ปลอบ แล้วก็ช่วยนายผู้หญิงจัดของ คราวนี้ นายได้จากบ้านไปนาน จากเดือน เป็นปี จนป่านี้ หนูก็สามารถตั้งไข่แล้ว มอมมันก็รอคอย มอมมันสังเกตเห็นว่า ของหลายอย่างที่มันเคยเห็นหายไปหลายอย่าง เมื่อก่อน มอมเป็นสุนัขที่รูปร่างดี แต่ตอนนี้ มอมมันผอมแห้ง ต่างจากอดีตไปมาก

เมื่อก่อน นายผู้หญิงจะให้มอมคอยเห่าไล่เจ๊กขายขวด แต่เดี๋ยวนี้ เมื่อมอมเห่า นายผู้หญิงก็จะคอยห้าม และนายผู้หญิงกลับเป็นมิตรกับเจ๊กขายขวดไปอย่างน่าแปลกใจ เมื่อก่อน หนูเป็นเด็กผู้หญิงตัวอ้วน น่ารัก แต่ปัจจุบันกลับผอม ผิดไปจากเมื่อก่อน

มีอยู่คืนหนึ่ง มอมได้ยินเสียงเครื่องบิน บินผ่านไป แล้วก็จะมีเสียงระเบิดตามมา วันหนึ่ง น่ยผู้หญิงกับตาแก่คนหนึ่งช่วยกันขุดหลุม มอมมันก็ไม่รู้หรอกว่า พวกเขากำลังจะทำอะไร มอมก็ไปช่วย เพราะมันนึกว่า นายผู้หญิงจะหาของ ตาแก่ก็ชมมอมว่ามันฉลาด

อีกไม่กี่คืนผ่านไป... มอมได้ยินเสียงไอของนายผู้หญิงจากข้างบนเรือน มอมมันก็เงี่ยหูฟัง เมื่อเสียงเงีบยไป มอมมันก็ยังเงี่ยหูฟังอยู่เช่นนั้น อีกไม่กี่นาทีผ่านมา มอมก็ได้ยินเสียงเครื่องบินทิ้งระเบิด เสียงนั้นมันใกล้เข้ามาทุกที มอมมันไปตะกุยประตูบ้านเพื่อเรียกนายผู้หญิง นายผู้หญิงก็รู้ นายผู้หญิงจึงรีบอุ้มหนูลงไปในหลุมหลบภัย มอมมันก็ตามลงไปด้วย เมื่อเสียงเงีบยไป นายผู้หญิงกับหนูก็กลับขึ้นเรือน พอมีเสียงอีกนายผู้หญิงก็อุ้มหนูลงมาที่หลุม เช่นเดิมตลอด

แล้วเวลาที่น่ากลัวที่สุดก็มาถึง คืนนั้น เครื่องบินข้าศึกก็ได้ทิ้งระเบิด ลงมากลางลานบ้าน มอมมันก็เห่าๆๆๆ เพาะไฟกำลังจะลุกท่วมบ้าน แต่นายผู้หญิงก็มิได้กระเตื้องขึ้นจากหลุม จนในที่สุดก็มีระเบิดลงมาอีกลูก คราวนี้ มอมถูกแรงระเบิด กระเด็นไปไกล มันมองเห็นน้ำสีข้นๆ กำลังไหลออกจากขา มันก็พยายามเลีย มันพยายามจะลุกขึ้นเดินไปหานายผู้หญิงแต่มันก็ลุกไม่ไหว หมดสติไปตรงนั้น

พอมอมฟื้นขึ้นมา มันรีบวิ่งไปหานายผู้หญิง มันเห็นขานายผู้หญิงโผล่มาจากหลุม มันก็พยายามตะกุยเอาดินที่กลบปากหลุมออก แต่มันมากเกินไปสำหรับสุนัขตัวนึงที่จะทำได้ มันก็ได้แต่นั่งหอน เหมือนหัวใจของหมาตัวหนึ่งกำลังจะแตกสลายลงตรงนั้น

สักพัก ก็มีหมู่คน มาช่วยกันขุดดินที่กลบอยู่ออก มอมพบว่า นายผู้หญิงกับหนูนอบ เหมือนหลับอยู่ มันก็รีบเข้าไปคร่อมร่างของนายผู้หญิงเอาไว้ ใครจะเข้าใกล้ก็ไม่ยอม พอมีชายคนหนึ่งจะเข้าไปเอาร่างนายผู้หญิงออกมา มอมมันก็งับแขน ชายผู้นั้นก็ร้องเพราะความเจ็บ คนอื่นๆ ก็กรูกันเข้ามาช่วย มอมนะหรือจะสู้กับคนมหาสาลพวกนั้นได้ มันก็ได้แต่นั่งมองคนกลุ่มนั้นอุ้มเอาร่างนายผู้หญิง กับหนูออกไป

นับแต่นั้นมา มอมมันก็เร่ร่อนไปตามเส้นทาง มันยิ่งเดิน ก็ยิ่งไกลบ้านเก่าทุกทีๆ วันหนึ่ง มันไปนอนอยู่หน้าตึกสูงหลังหนึ่ง มันพบกับคุณแต๋ว คุณแต๋วตั้งชื่อมันใหม่ว่า ดิ๊ก แต่มอมมันก็ไม่เคยลืมชื่อเก่าของมันเลย มันไปอยู่ที่นั่น มันก็ได้รับการรักษาพยาบาล ได้ข้าวปลาอาหารอย่างดี วันหนึ่ง คุณแต๋วไปพักร้อน มัก็ได้ยินเสียงคนงัดประตู มันกะว่าจะจับโจรให้คุณแต๋วเห็น แต่เมื่อมันยิ่งเดินเข้าไปใกล้เท่าไหร่ มันก็ได้กลิ่นคุ้นๆ มันดีใจมาก มันกระโจนทับร่างชายคนนั้นทันที ชายคนนั้นมองอย่างงงงาย แล้วสักพัก ชายคนนั้นก็เรียกชื่อมอม มันไม่ได้ยินคนเรียกชื่อนี้มานานแล้ว มันดีใจมากที่ได้เจอนาย นายยังบอกมอมอีกว่า นายอายที่ทำอย่างนี้ พอนายจะไล่มันกลับไป มันก็ไม่ยอมกลับ นายกับมอมเดินไปเรื่อยๆ นายก็ไปนั่งอยู่ริมคลอง มือนายก็ลูบหัวมอม แต่สายตากลับเหม่อมองไปไกล มอมมันก็เลยวิ่งไปคาบกิ่งไม้มาให้นาย นายก็โยนกิ่งไม้ลงน้ำแบบที่เคยทำเป็นประจำ มอมมันก็ลงไปเก็บ ถ้าคืนนั้น ใครเดินแถวถนนราชวิถีตอนประมาณตีสี่ ก็จะเห็นชายรูปร่างสูงกับสุนัขลักษณะดีเดินคู่กันอย่างมีความสุข

การนำไปสร้างเป็นละครโทรทัศน์

เรื่องสั้นมอม ได้ถูกนำไปทำละครโทรทัศน์เมื่อปี 2539 ผู้รับบทนายแนะนำของมอมคือ ฐาปกรณ์ ดิษยนันท์ ผู้รับบทนายผู้หญิงคือ จินตหรา สุขพัฒน์ และผู้เกริ่นเรื่องคือ อาคม มกรานนท์ และ ดิษย์ลดา ดิษยนันท์

อ้างอิง

• หนังสือเรียนภาษาไทย ชุดพัฒนาทักษะภาษา