ภาษาอาเซอร์ไบจาน

อาเซอร์ไบจาน Azərbaycan dili / Азәрбајҹан дили / آذربایجان دیلی
พูดใน:	อาเซอร์ไบจาน, อิหร่าน และบางส่วนของ จอร์เจีย, อิรัก, รัสเซีย, ตุรกี และยูเครน
จำนวนผู้พูด:	23–30 ล้านคน
อันดับ:	31
ตระกูลภาษา:	อัลตาลิก  เตอร์กิก   โอกฮุซ    อาเซอร์ไบจาน
สถานะทางการ
ภาษาทางการใน:	ประเทศอาเซอร์ไบจาน (ท้องถิ่นเหนือ), ประเทศอิรัก (ท้องถิ่นใต้)
ผู้วางระเบียบ:	ไม่มี
รหัสภาษา
ISO 639-1:	az
ISO 639-2:	aze
ISO 639-3:	มีหลากหลาย: aze — อาเซอร์ไบจาน azj — อาเซอร์ไบจานเหนือ azb — อาเซอร์ไบจานใต้ qxq — Qashqa'i slq — Salchuq
ส่วนหนึ่งของสารานุกรมภาษา

ภาษาอาเซอรี หรือ ภาษาอาเซอร์ไบจาน เป็นภาษาราชการของประเทศอาเซอร์ไบจาน มีชื่อเรียกในภาษาของตนว่า Azərbaycan dili บางสำเนียงของภาษานี้ใช้พูดในอิหร่าน ซึ่งใช้เป็นภาษากลางระหว่างภาษาส่วนน้อยอื่นๆคือ ภาษาเคิร์ด ภาษาอาร์เมเนียและภาษาตาเลชิ มีผู้พูดภาษานี้ในสาธารณรัฐดาเกสถานในรัสเซีย จอร์เจียตะวันตกเฉียงใต้ อิหร่านภาคเหนือ และภาคตะวันออกของตุรกี

เป็นภาษาในกลุ่มภาษาอัลตาลิก มีผู้พูดเป็นภาษาแม่ประมาณ 23 – 30 ล้านคน โดยมีราว 16- 23 ล้านคนในอิหร่านและ 7 ล้านคนในอาเซอร์ไบจาน และ 800,000 ในที่อื่นๆ เป็นภาษากลุ่มเตอร์กิก ใกล้เคียงกับภาษาตุรกี ได้รับอิทธิพลจากภาษาเปอร์เซียและภาษาอาหรับ ผู้พูดภาษานี้พอจะเข้าใจกันได้กับผู้พูดภาษากลุ่มเตอร์กิก สาขาโอคุซอื่นๆ เช่น ภาษาตุรกี ที่ใช้พูดในตุรกี ไซปรัสและแหลมบอลข่าน รวมทั้งภาษาเติร์กเมนด้วย

ระบบเสียง

เสียงพยัญชนะ

เสียงพยัญชนะในภาษาเวียดนามมีหน่วยเสียงตามตารางทางด้านล่าง โดยอักษรทั้งหมดเป็นสัทอักษร

	ริมฝีปาก		ฟัน/ ปุ่มเหงือก		หลังปุ่มเหงือก		เพดานแข็ง		เพดานอ่อน		เส้นเสียง
นาสิก	m		n̪
กัก	p	b	t̪	d̪	t͡ʃ	d͡ʒ	c	ɟ	k	ɡ
เสียดแทรก	f	v	s̪	z̪	ʃ	ʒ	ç		x	ɣ	h
เปิด			l				j
สะบัดลิ้น			ɾ

เสียงสระ

ด้านหลังคือหน่วยเสียงสระของภาษาอาเซอร์ไบจานมาตรฐาน

ตัวอักษร

ภาษาอาเซอร์ไบจานเหนือในอาเซอร์ไบจานจะใช้อักษรละตินเป็นอักษรทางการ และยังคงใช้อักษรซีริลลิกในการเขียนอยู่บ้าง ส่วนภาษาอาเซอร์ไบจานใต้ในอิหร่านจะใช้อักษรอาหรับเหมือนภาษาเปอร์เซีย

Aa	Аа	آ ا
Əə	Әә	ا ه
Bb	Бб	ب
Cc	Ҹҹ	ج
Çç	Чч	چ
Dd	Дд	د
Ee	Ее	ا ئ
Ff	Фф	ف
Gg	Ҝҝ	گ
Ğğ	Ғғ	غ
Hh	Һһ	ه ح
Xx	Хх	خ
Iı	Ыы	ئ
İi	Ии	ی
Jj	Жж	ژ
Kk	Кк	ک
Qq	Гг	ق
Ll	Лл	ل
Mm	Мм	م
Nn	Нн	ن
Oo	Оо	و
Öö	Өө	و
Pp	Пп	پ
Rr	Рр	ر
Ss	Сс	س ص ث
Şş	Шш	ش
Tt	Тт	ت ط
Uu	Уу	و
Üü	Үү	و
Vv	Вв	و
Yy	Јј	ی
Zz	Зз	ز ذ ظ ض

ในอดีตภาษาอาเซอร์ไบจานจะใช้อักษรอาหรับเพียงอย่างเดียวเท่านั้น จนเมื่อปี ค.ศ. 1929 จึงได้เริ่มใช้อักษรละตินในการบันทึกภาษาอาเซอร์ไบจานเหนือ(ซึ่งแตกต่างกับรูปแบบที่ใช้ในปัจจุบัน) และเปลี่ยนมาใช้อักษรซีริลลิกระหว่างปี ค.ศ. 1938 - 1991 และได้กลับมาใช้อักษรละตินอีกครั้งจนถึงปัจจุบัน ส่วนภาษาอาเซอร์ไบจานใต้นั้นยังคงใช้อักษรอาหรับในการบันทึกมาโดยตลอดจนถึงปัจจุบัน