ฝ่ายซ้าย-ฝ่ายขวา
คำว่า ฝ่ายซ้าย-ฝ่ายขวา (อังกฤษ: left-right politics) มีที่มาจากในช่วงการปฏิวัติฝรั่งเศส ในรัชสมัยของพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 แห่งฝรั่งเศส (ราว ค.ศ. 1790) หลังจากนั้นได้มีการเปลี่ยนแปลงการปกครองไปอยู่ในรูปแบบสาธารณรัฐ และมีสมัชชาแห่งชาติทำหน้าที่รัฐสภาประกอบด้วยตัวแทนจากหลายภาคส่วน
- ภายในห้องประชุมสมัชชา กลุ่มตัวแทนกรรมกร ชาวไร่ชาวนา ถูกจัดให้นั่งทางด้านซ้ายของท่านประธานสมัชชา (Left-wing) โดยข้อเสนอแนะของตัวแทนของคนยากจน หรือที่เรียกในสมัยนั้นว่า ไพร่กระฎุมพี ก็จะถูกเรียกว่าข้อเรียกร้องของ ฝ่ายซ้าย
- ขณะที่ตัวแทนของขุนนาง ทหาร นักบวช และคนร่ำรวย หรือพวกศักดินา นั่งทางด้านขวา (Right-wing) โดยข้อเสนอของกลุ่มคนเหล่านี้ ก็จะถูกเรียกว่าข้อเรียกร้องของ ฝ่ายขวา
ต่อมาจนถึงยุคการปฏิวัติรัสเซียและจีน มีการตีความ ไพร่กระฎุมพี เปลี่ยนเป็นชนชั้นกรรมาชีพ และศักดินา เปลี่ยนเป็นนายทุน ทำให้อธิบายได้ว่า รัสเซียและจีน กลายเป็น ฝ่ายซ้าย คือฝ่ายที่คนจนเป็นใหญ่ในแผ่นดิน ในขณะที่สหรัฐอเมริกา และค่ายประชาธิปไตย เป็น ฝ่ายขวา คือฝ่ายที่คนรวยเป็นใหญ่ในแผ่นดิน
เนื้อหา |
[แก้] นัยสำคัญอื่น ๆ
คำว่า ฝ่ายซ้าย และ ฝ่ายขวา อาจใช้ได้หลายนัยสำคัญ เช่น[ต้องการอ้างอิง]
- ในทางการเมือง เผด็จการ = ขวา ประชาธิปไตย = ซ้าย
- ในทางเศรษฐกิจ การผูกขาด = ขวา การค้าเสรี = ซ้าย
- ในทางสังคม พวกอนุรักษนิยม = ขวา พวกหัวก้าวหน้า = ซ้าย
[แก้] ฝ่ายซ้าย-ฝ่ายขวา ในประเทศไทย
ฝ่ายซ้ายเก่า คือกลุ่มคนที่เป็นคอมมิวนิสต์ ช่วงตั้งแต่ตั้งพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย ในปี พ.ศ. 2475 จนถึงยุคที่ถูกสลายหลังจาก จอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์ ปราบปรามอย่างหนัก จนทำให้ต้องหลบหนีเข้าไปอาศัยอยู่ในป่า ตัวอย่างบุคคลที่เรียกได้ว่าเป็นตัวแทนของฝ่ายซ้ายเก่า เช่น จิตร ภูมิศักดิ์ ทองใบ ทองเปาด์ อัศนี พลจันทร์ พโยม จุลานนท์ เป็นต้น
ซ้ายใหม่ ต่อมาอาจกล่าวได้ว่ากลุ่มฝ่ายซ้ายใหม่ คือ นักศึกษายุคสายลมแสงแดด จนถึงช่วง 14 ตุลา และ 6 ตุลา โดยกลุ่มคนกลุ่มนี้ไม่ได้รับอิทธิพลของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยแต่เพียงอย่างเดียว แต่ว่ายังได้รับอิทธิพลจากฮิปปี้อเมริกัน ขบวนการบุปผาชน การต่อต้านสงครามเวียดนามของฝั่งประเทศตะวันตก
ซ้ายใหม่ หลังจากวันเวลาผ่านไป ซ้ายเก่า และซ้ายใหม่ข้างต้น ถูกนับรวมเป็น ซ้ายเก่าทั้งหมด และได้มีกลุ่มฝ่ายซ้ายใหม่เกิดขึ้น คือ กลุ่มคนที่มีแนวคิดการเมืองก้าวหน้าทั้งมวล เช่น สิทธิสตรี รัฐสวัสดิการ มาร์กซิสต์ เป็นต้น กลุ่มซ้ายใหม่นี้ไม่ได้รับอิทธิพลจากพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยเลย เพราะเป็นกลุ่มที่ถูกเรียก หลังจากพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยยุติบทบาทไปแล้ว ถือว่าเป็นซ้ายใหม่
ฝ่ายขวา คือกลุ่มคนที่เป็นคนในชนชั้นศักดินา ขุนนาง ทหาร ผู้ที่มักถูกเรียกว่าว่าเป็นฝ่ายขวา เช่น สนธิ ลิ้มทองกุล เปรม ติณสูลานนท์ อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ สพรั่ง กัลยาณมิตร เป็นต้น จากการตั้งนิยามแบบกว้างของฝ่ายซ้ายว่า กลุ่มคนฝ่ายขวา คือกลุ่มที่ไม่ยอมรับการเลือกตั้ง หรือการเรียกร้องให้พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ใช้ พระราชอำนาจตามรัฐธรรมนูญ (มาตรา 7) ในการแต่งตั้งนายกรัฐมนตรี (จากเหตุการณ์ก่อนการรัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2549) แต่การนิยามเช่นนี้อาจไม่ถูกต้องครบถ้วนเสมอไป
[แก้] ฝ่ายซ้าย-ฝ่ายขวา กับระบอบประชาธิปไตย
โดยภาพรวมอาจมองได้ว่า ระบอบประชาธิปไตย เป็นแบบกลางๆ และค่อนไปทางซ้าย คือสามารถมีได้ทั้งฝ่ายซ้ายและฝ่ายขวา แต่อาจแยกกลุ่มคนในระบอบประชาธิปไตยออกเป็นหลายกลุ่มย่อย เช่น กลุ่มที่นิยมการเลือกตั้ง แต่ถ้ากีดกัน เพศที่สาม สตรี คนข้ามชาติ คนจน ระดับการศึกษา ก็จะนับว่าเป็นสายกลางค่อนไปทางขวา และกลุ่มคนชั้นสูงที่มีความเห็นใจกับคนจน คนด้อยโอกาส และได้สังคมสงเคราะห์ให้กับพวกเขา แต่สนับสนุนระบบสวัสดิการสังคม ก็นับเป็นพวกฝ่ายขวาเช่นกัน
