ไฮพาเทีย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
Hypatia portrait.png
ภาพไฮพาเทีย กำลังโดนฉุดลงจากรถม้า

ไฮพาเทีย แห่งอเล็กซานเดรีย (Hypatia of Alexandria ประมาณ พ.ศ. 918-958) นักปรัชญาลัทธิพลาโตใหม่ (Neoplatonist) นักคณิตศาสตร์และครู ธิดาของนักปรัชญาเธออน ซึ่งเป็นนักดาราศาสตร์และนักคณิตศาสตร์แห่งเมืองอเล็กซานเดรีย ในอียิปต์ยุคเฮเลเนียน

การศึกษา ความชาญฉลาด ความงามและอุปนิสัยที่ดีทำให้ไฮพาเทียกลายเป็นครูที่มีอิทธิพลสูงสุดในอเล็กซานเดรีย ปรัชญาของเธอได้แก่ความพยายามผนวกรวมเอาลัทธิพลาโตใหม่เข้ากับลัทธิอริสโตเติล การคบค้าเกี่ยวข้องกับพวกคริสเตียนในขณะที่ไอพาเทียเองเป็นฝ่ายนอกศาสนา ทำให้ม็อบที่คลั่งศาสนาฆ่าไฮพาเทียตายในอเล็กซานเดรีย พวกนี้ได้ไปดักรอเธอจนรถม้าของเธอที่กำลังจะกลับไปที่พักของเธอผ่านมาแล้วม๊อบเหล่านี้ก็ฉุดเธอ ออกจากรถม้าแล้วฉีกเสื้อผ้าเธอออกแล้วนำเธอไปประจานในเมือง ก่อนที่จะฆ่าเธอให้ตาย เชื่อกันว่าสาเหตุส่วนหนึ่งเกิดจากความริษยาทางการเมืองและการตายของเธอเกี่ยวข้องกับพวกสังฆราช(Patriarch)คริสเตียน ซึ่งน่าจะเป็นพวกปลุกระดมม๊อบ ให้มาสังหารเธอเพียงเพราะกลัวอำนาจของเธอจะครอบคลุมนครอเล็กซานเดรีย ซึ่งอาจจะส่งผลกระทบกต่ออำนาจการปกครองของระบบสังฆราชและศาสนจักรได้ ซึ่งตอนนั้นอำนาจการปกครองของสังฆราชเปรียบเสหมือนกับที่ปรึกษาทางการเมืองและศูนย์การปกครองของเมืองทั้งหมด

คำกล่าวที่ว่าไฮพาเทียมีผลงานด้านวิทยาศาสตร์โดยมีส่วนคิดค้นเครื่องคำนวณทางดาราศาสตร์ (astrolabe) และการคิดไฮโดรมิเตอร์นั้น ยังไม่ปรากฏหลักฐาน