โลกี

โลกี (นอร์สเก่า: Loki) หรือวรรณกรรมบางฉบับเรียก โลเกอ (Loge) เป็นเทพเกเรในเทพปกรณัมนอร์ส แม้ว่าโลกีอยู่ร่วมกับอาศิรเทพ (Æsir) และได้รับการยกย่องเป็นเทพองค์หนึ่ง แต่แท้จริงแล้วเขามีบิดาเป็นยักษ์นามว่าฟาร์เบาติ (Fárbauti) และมีมารดาคือเลาเฟย์ (Laufey) สถานะของโลกิในแดนเทพนั้นได้รับการยอมรับผ่านการทำสัตย์สาบานดื่มเลือดเป็นพี่น้องกับจอมเทพโอดินน์ (Óðinn)[1]
โลกีมีอุปนิสัยที่คาดเดาไม่ได้ เขามักแกว่งไปมาระหว่างการเป็นผู้ช่วยเหลือและผู้สร้างหายนะให้แก่ทวยเทพ แต่ด้วยสติปัญญาอันเฉียบแหลมและความสามารถในการจำแลงกาย โลกีคือผู้อยู่เบื้องหลังการได้มาซึ่งสมบัติวิเศษสูงสุดของสวรรค์หลายชิ้น เช่น หอกกุงนีร์ (Gungnir), ค้อนมย็อลนีร์ (Mjöllnir) และยังเป็นผู้ให้กำเนิดม้าวิเศษแปดขาสเลย์ปนีร์ (Sleipnir) แต่อีกนัยหนึ่ง เขาก็เป็นบิดาของสามอสุรกายแห่งวันสิ้นโลก[2] นักวิชาการมักตีความว่า โลกีคือบุคลาธิษฐานของความโกลาหล ผู้ท้าทายกฎเกณฑ์และข้ามเส้นแบ่งขอบเขตของสังคม ทั้งในแง่ของเผ่าพันธุ์และเพศสภาพ[3]
วางแผนฆ่าบัลเดอร์
[แก้]โลกิมีความอิจฉาริษยาบัลเดอร์ (Baldr) เทพผู้เป็นที่รักของสรรพสิ่ง แม้ทราบดีว่าสรรพสิ่งในจักรวาลต่างเคยให้คำสัตย์สาบานว่าจะไม่มีวันทำร้ายบัลเดอร์ แต่ท้ายที่สุด โลกีก็ใช้อุบายสืบจนรู้ว่ามีสิ่งหนึ่งที่ถูกละเว้นนั่นคือ "ต้นมิสเซิลโท" ไม้พุ่มเตี้ยที่ขึ้นอยู่รอบอาสการ์เดอร์ (Ásgarðr) โลกีอาศัยช่องโหว่นี้วางแผนหลอกให้ฮอดเดอร์ (Hǫðr) เทพแห่งความมืดผู้ตาบอด ยิงศรที่ทำจากกิ่งมิสเซิลโทใส่บัลเดอร์ เมื่อศรทะลุร่าง เทพบัลเดอร์ก็สิ้นชีพลงทันที สร้างความตกตะลึงให้กับทวยเทพทุกองค์ ด้วยเข้าใจว่าไม่มีสิ่งใดสามารถทำอันตรายเขาได้ ในขั้นนี้ ทวยเทพต่างมองว่าเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเป็นเพียงอุบัติเหตุอันน่าเศร้า ไม่มีผู้ใดระแคะระคายว่าโลกีคือผู้อยู่เบื้องหลัง
โลกีวิวาทะ
[แก้]จุดแตกหักที่ทำให้โลกีกลายเป็นอริกับทวยเทพอย่างสมบูรณ์ คือเหตุการณ์ "โลกีวิวาทะ" (Lokasenna) ซึ่งโลกีทั้งด่าทั้งแฉแหลกด้านดำมืดของเทพรายองค์กลางงานเลี้ยง โดยเฉพาะประเด็นการร่วมประเวณีที่ผิดจริยธรรม ทั้งยังหลุดปากาตนคือผู้อยู่เบื้องหลังการตายของบัลเดอร์ เทพแต่ละองค์ก็เถียงสู้โลกีไม่ได้ เมื่อถึงคราวเทพีซิฟ (Sif) ชายาของธอร์ โลกีแฉว่าซิฟเคยมีชู้กับตนเองและทรยศสามี ในจังหวะนั้นธอร์เดินเข้างานเลี้ยงมาพอดีก็โกรธมาก โลกียังคงกล่าวแฉและยั่วโมโหธอร์ต่อ จนธอร์เดือดดาลและเตรียมใช้กำลัง โลกีประเมินแล้วว่าธอร์เอาจริงจึงจำแลงกายเป็นปลาแล้วหนีไปกบดานอยู่ที่น้ำตก แต่สุดท้ายก็ถูกทวยเทพตามล่าและจับตัวได้
โลกีถูกลงทัณฑ์
[แก้]ด้วยความโกรธแค้น ทวยเทพได้สาปบุตรคนรองของโลกิอย่างอย่างวาลี (Váli) ให้กลายเป็นหมาป่าบ้าคลั่ง หมาป่าวาลีพุ่งเข้าฉีกร่างผู้เป็นพี่ชายอย่างนาร์วิ (Narfi) จนขาดใจตาย ทวยเทพนำหินแหลมสามก้อนตั้งไว้ในถ้ำลึกไม่ระบุชื่อใต้บาดาล นำลำไส้ของนาร์วิไปทำเป็นตรวนเวทที่กลายสภาพเป็นเหล็กกล้า พร้อมกับแขวนงูพิษไว้เหนือหัวให้หยดพิษใส่หน้าโลกีเพียงผู้เดียว
เมื่อวาระแห่งรักนาร็อก (Ragnarök)โลกีจะทำลายพันธนาการและผันตัวเป็นผู้นำกองทัพแห่งความตาย ล่องเรือนากัลฟาร์ (Naglfar) เข้าห้ำหั่นกับทวยเทพ โดยเขามีชะตากรรมที่จะต้องสู้รบและสิ้นชีพไปพร้อมกับเทพเฮย์มดัลเลอร์ (Heimdallr)
บุตรแห่งโลกี
[แก้]- บุตรที่เกิดกับนางยักษ์ อังเกอร์โบดา (Angrboða)
- เฟ็นรีร์ (Fenrir) หมาป่าอสูรยักษ์
- ยอร์มุงกันเดอร์ (Jǫrmungandr) พญางูแห่งมิดการ์เดอร์
- เฮ็ล (Hel) เทพีผู้ปกครองยมโลก
- บุตรที่เกิดกับเทพี ซิกึน (Sigyn)
- บุตรที่เกิดกับม้าเพศผู้ สวาดิลวารี (Svaðilfari)
- สเลย์ปนีร์ (Sleipnir) ม้าแปดขาที่วิ่งได้เร็วที่สุดในเก้าภพ