ข้อมูลอภิพันธุ์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก เมทาดาตา)

ข้อมูลอภิพันธุ์[1] (อังกฤษ: metadata) หมายถึง ข้อมูลที่ใช้กำกับและอธิบายข้อมูลหลักหรือกลุ่มของข้อมูลอื่น ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ บัตรในห้องสมุดสำหรับสืบค้นหนังสือ ซึ่งเก็บข้อมูลเกี่ยวกับชื่อหนังสือและตำแหน่งของหนังสือที่ต้องการหา โดยหนังสือเป็นข้อมูลที่ต้องการและบัตรเป็นข้อมูลที่อธิบายรายละเอียดของข้อมูลนั้น

ข้อมูลอภิพันธุ์ยังมีการใช้คำศัพท์อื่น เช่น อภิข้อมูล[2]

การใช้งาน[แก้]

สิ่งที่อธิบายอยู่ในข้อมูลอภิพันธุ์จะช่วยทำให้ทราบถึงรายละเอียดและคุณลักษณะของข้อมูล โดยทั่วไปรูปแบบหรือแบบแผนของข้อมูลอภิพันธุ์จะมีการกำหนดในลักษณะของมาตรฐาน เช่น ดับลินคอร์สำหรับเอกสารอิเล็กทรอนิกส์, ID3 สำหรับไฟล์เพลง และในเรื่องข้อมูลเชิงพื้นที่ (spatial data) ก็มีรูปแบบของมาตรฐานข้อมูลอภิพันธุ์ที่ใช้งานกันหลายรูปแบบ อาทิ เอฟจีดีซี ไอเอสโอ รวมถึงดับลินคอร์ด้วย ส่วนมาตรฐานข้อมูลอภิพันธุ์ที่ประเทศไทยได้มีการประกาศใช้ได้แก่ สารสนเทศภูมิศาสตร์-การอธิบายข้อมูล ซึ่งเป็นแบบแผนของการอธิบายที่จะช่วยให้ผู้ใช้ทราบถึงสถานะภาพ คุณภาพ แหล่งข้อมูล รายละเอียดคุณลักษณะข้อมูลเชิงพื้นที่ รวมถึงนโยบายเผยแพร่ข้อมูล อันเป็นส่วนสำคัญในการแลกเปลี่ยนหรือการใช้ข้อมูลร่วมกัน การลดความซ้ำซ้อนของข้อมูล การเพิ่มความน่าเชื่อถือของข้อมูล กล่าวโดยสรุป ข้อมูลอภิพันธุ์ก็คือข้อมูลที่อธิบายรายละเอียดของข้อมูลหรือสารสนเทศนั่นเอง

ภาพถ่ายดิจิทัล[แก้]

ข้อมูลอภิพันธุ์ของภาพถ่ายดิจิทัลถูกเก็บไว้ในลักษณะที่เรียกว่า EXIF โดยข้อมูลของภาพถ่ายแต่ละภาพก็คือภาพของภาพนั้น โดยข้อมูลอภิพันธุ์จะเป็นรายละเอียดที่เก็บไว้ในภาพถ่ายดิจิทัลนั้นที่ไม่แสดงผลโดยตรง เช่น วันและเวลาที่ถ่ายภาพ การตั้งค่าของกล้อง เช่น รูรับแสง ความยาวโฟกัส หรือตำแหน่งสถานที่ (geolocation) ในกรณีที่กล้องมีระบบกำหนดตำแหน่งบนโลก (GPS) เชื่อมต่อ

อ้างอิง[แก้]

  1. ราชบัณฑิตยสถาน. พจนานุกรมศัพท์เทคโนโลยีทางภาพ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. กรุงเทพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน, 2556, หน้า 185.
  2. http://master.cpe.ku.ac.th/~g4465006/seminar/7/7.doc