เทียนไข

เทียนไขที่กำลังติดไฟ

เทียนไข หรือ เทียน เป็นวัสดุให้แสงสว่างที่ประกอบด้วยแท่งไข, ขี้ผึ้ง หรือพาราฟินที่ด้านในฝังไส้เทียนเอาไว้ ซึ่งเมื่อนำไฟไปจุดที่ไส้ จะทำให้ไขละลายซึมไปตามไส้ ระเหยเป็นก๊าซและติดไฟ ทำให้เกิดเปลวไฟที่ให้แสงสว่าง

การใช้งานเทียนไขส่วนใหญ่มักจะเป็นการให้แสงสว่างหรือความร้อน และสมัยโบราณก่อนจะมีนาฬิกา ยังมีการใช้เทียนไขจับเวลาอีกด้วย

ประโยชน์ของเทียนไข

1. เทียนให้แสงสว่าง ในเวลากาลงคืนที่ไฟดับหรือตามชนบทที่ไม่มีไฟฟ้ใช้ นิยมจุดเทียนเพื่อให้แสงสว่างเวลาอ่านหนังสือ นอกจากนี้แสงจากเปลวเทียนยังให้ควมรู้สึกสบายตา อบอุ่น ผ่อนคลาย จึงนิยมจุดเทียนเพื่อให้แสงสว่างบนโต๊ะอาหาร
2. เทียนใช้ประกอบพิธีกรรมต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นพระราชพิธีหรือศาสนพิธีต่าง ๆ เทียนถูกใช้เพื่อประกอบพิธีกรรม เช่น ประเพณีแห่เทียนพรรษาที่ถูกสืบทอดมายาวนานก็มีการแกะสลักเทียนอย่างวิจิตรงดงามถวายแด่พระสงฆ์ เพื่อให้พระสงฆ์ใช้ในช่วงเข้าพรรษาแสดงให้เห็นถึงศิลปวัฒนธรรมและประเพณีอันดีงามของไทย โดยใช้เทียนี้เป็นวัตถุดิบหลัก และแสงสว่างจากเปลวไฟบนเทียนถูกใช้เป็นสัญลักษณ์แทนการรู้แจ้งทางปัญญา
3. เทียนใช้เป็นเครื่องประดับตกแต่ง นอกจากประโยชน์ใช้สอยแล้ว เทียนยังเป็นเครื่องประดับตกแต่งบ้าน แต่งสวน เพราะการออกแบบเทียนในปัจจุบันมีสีสันที่หลากหลาย มีรูปร่างรูปทรงต่าง ๆ ตามความต้องการนำไปใช้ประโยชน์
4. เทียนให้ความร้อน ความอบอุ่น และเพื่อบำบัดรักษาโรค ตามร้านอาหารจะใช้เทียนเพื่ออุ่นอาหารเนื่องจากสามารถให้ควมร้อนได้ต่อเนื่องเป็นเวลานาน ความอบอุ่นและกลิ่นหอมจกเทียนยังช่วยบำบัดรักษาโรคได้ ทำให้ผ่อนคลายและลดคาวมเครียด ร้านสปาส่วนใหญ่จึงมักจุดเทียนหอมเพื่อสร้างบรรยากาศให้ลูกค้าผ่อนคลาย

ประเภทของเทียน

1. เทียนเทเปอร์ (Taper Candle) คือเทียนที่ใช้ตกแต่งบนโต๊ะอาหาร หรือเทียนบูช เพื่อให้แสงสว่าง มีลักษณะเป็นแท่งเรียวยาว
2. เทียนลอยน้ำ (Floating Candle) คือเทียนที่เวลใช้จุดลอยบนน้ำเพื่อความสวยงม มีรูปทรงต่าง ๆ มากมาย เช่นดอกกุหลาบ ดอกลีลาวดี เป็นต้น
3. เทียนเจล (Gel Candle) คือเทียนที่มีความใสเหมือนเจลลี่ หรือวุ้น เนื้อเทียนมีความนิ่ม ใส่ภชนะที่มีความใสประเภทแก้ว รูปทรงต่าง ๆ นำวัสดุต่าง ๆ มาตกแต่ง ทำของที่ระลึก ตกแต่งบ้าน
4. เทียนพิลาร์ (Pillar Candle) เทียนขนดใหญ่รูปทรงต่าง ๆ เช่น รูปทรง สี่เหลี่ยม หกเหลี่ยม แปดเหลี่ยม พีระมิด ทรงกระบอก สามารถตั้งได้โดยไม่ต้องใช้เชิงเทียน ส่วนมากจะนิยมทั่วไป ใช้ประดับ ให้แสงสว่าง
5. เทียนภชนะ (Container Candle) คือเทียนที่เทในภชนะรูปทรงต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น แก้วน้ำกระถางเซรามิก เพื่อให้มีกลิ่นหอมโดยการเติมน้ำมันหอมระเหยในเนื้อเทียน
6. เทียนทีไลท์ (Tea Light Candle) คือเทียนที่ใส่ภชนะทรงเหลี่ยมหรือทรงกลม ใส่ในภาชนะโลหะ ใช้จุดให้ความร้อน นิยมใช้จุดใต้เตาน้ำมันหอมระเหยให้เกิดกลิ่นหอมหรือจุดอุ่นอาหาร

สัญลักษณ์

• ทางศาสนา: ในพระพุทธศาสนา เทียน 2 เล่มที่จุดหน้าพระประธาน สื่อถึง "พระธรรม" และ "พระวินัย" ส่วนในคริสต์ศาสนา เทียนสื่อถึงความสว่างของพระเจ้าและการอธิษฐาน
• การจับเวลา: ในอดีตก่อนมีนาฬิกา มีการใช้ "นาฬิกาเทียน" (Candle Clock) โดยการทำเครื่องหมายไว้ที่ตัวเทียนเพื่อวัดการผ่านไปของเวลาในแต่ละชั่วโมง
• สุคนธบำบัด (Aromatherapy): เทียนหอมในปัจจุบันถูกใช้เพื่อสร้างบรรยากาศและบำบัดความเครียดด้วยกลิ่นจากน้ำมันหอมระเหย