รีเฟล็กซ์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

รีเฟล็กซ์ หรือ ปฏิกิริยารีเฟล็กซ์ (อังกฤษ: Reflex) เป็นการเคลื่อนไหวของร่างกายโดยนอกการควบคุมของจิตใจ (involuntary) ที่เกิดขึ้นอย่างแทบฉับพลันทันที (instantaneous) เพื่อเป็นการตอบสนองต่อสิ่งกระตุ้น (stimulus) [1] โดยปกติและเมื่อหมายถึงรีเฟล็กซ์ของมนุษย์แล้ว รีเฟล็กซ์จะเกิดผ่านระบบการนำกระแสประสาทที่เรียกว่า วงรีเฟล็กซ์ (reflex arc) ซึ่งเมื่อกล่าวถึงสัตว์ประเภทอื่นๆ คำว่ารีเฟล็กซ์อาจมีรายละเอียดของความหมายที่แตกต่างกันออกไปได้

เวลาตอบโต้[แก้]

เวลาตอบโต้ (reaction time หรือ latency) คือช่วงเวลาที่ร่างกายเริ่มรับสัญญาณความรู้สึกจากสิ่งกระตุ้น จนร่างกายมีการตอบสนองต่อสิ่งกระตุ้นนั้น

ในสัตว์ เวลาของปฏิกิริยาต่อสิ่งกระตุ้นที่สัตว์มองเห็นได้ มักอยู่ในช่วงเวลา 150 ถึง 300 มิลลิวินาที (millisecond) [2]

รีเฟล็กซ์ในมนุษย์[แก้]

รีเฟล็กซ์ทั่วไป[แก้]

รีเฟล็กซ์ทั่วไป (Typical Reflex) คือ รีเฟล็กซ์ที่มีรูปแบบโดยทั่วไป คือ วงจรเซลล์ประสาทที่รับรู้และทำให้เกิดรีเฟล็กซ์ ได้แก่

  • เซลล์ประสาทรับความรู้สึก (sensory neuron)
  • เซลล์ประสาทที่สื่อสารภายในระบบประสาทส่วนกลาง (interneuron)
  • เซลล์ประสาทสั่งการ (motor neuron)

รีเฟล็กซ์เอ็นลึก[แก้]

รีเฟล็กซ์เอ็นลึก (deep tendon reflexes) เป็นปฏิกิริยาของร่างกายที่เกิดจากการทำงานร่วมกันของระบบประสาทส่วนกลางและระบบประสาทส่วนรยางค์ โดยปกติหากร่างกายมนุษย์มีรีเฟล็กซ์ที่ลดลง มักหมายถึงร่างกายมีความผิดปกติในระบบประสาทส่วนรยางค์ แต่หากมีรีเฟล็กซ์มากเกินไป มักหมายความว่าระบบประสาทส่วนกลางอาจมีความผิดปกติได้


|- 
| รีเฟล็กซ์ปรับสายตา (Accommodation reflex) || II  || III
|- 
| รีเฟล็กซ์ขากรรไกร (Jaw jerk reflex) |Àě| V || V
|- 
| รีเฟล็กซ์กระจกตา หรือ รีเฟล็กซ์กะพริบตา (Corneal reflex or blink reflex) || V || VII 
|- 
| การทดสอบรีเฟล็กซ์แคลอริก หรือ รีเฟล็กซ์เวสทิบูโลโอคิวลาร์  (Caloric reflex test/Vestibulo-ocular reflex) || VIII || III, IV, VI  +  
|-    
| รีเฟล็กซ์ขย้อน (Gag reflex) || IX || X 

|}

รีเฟล็กซ์ที่มักพบเฉพาะในทารก[แก้]

Grasp reflex

เด็กแรกเกิดจะมีรีเฟล็กซ์บางอย่างที่มักไม่พบในผู้ใหญ่ เรียกว่า รีเฟล็กซ์ดั้งเดิม (primitive reflexes) [3] เช่น

  • อะซิมเมทริเคิล โทนิค เน็ค รีเฟล็กซ์ (Asymmetrical tonic neck reflex ย่อว่า ATNR)
  • แกรสป รีเฟล็กซ์ (Grasp reflex)
  • แฮนด์ทูเมาธ์ รีเฟล็กซ์ (Hand-to-mouth reflex)
  • มอโร รีเฟล็กซ์ หรือสตาเติล รีเฟล็กซ์ (Moro reflex หรือ the startle reflex)
  • การดูด (Sucking)
  • ซิมเมทริเคิล โทนิค เน็ค รีเฟล็กซ์ (Symmetrical tonic neck reflex ย่อว่า STNR)
  • โทนิค แลบีริงธีน รีเฟล็กซ์ (Tonic labyrinthine reflex ย่อว่า TLR)

การวัดระดับรีเฟล็กซ์[แก้]

มักเป็นระบบที่ให้คะแนนตั้งแต่ 0 ถึง 4:[4]

เกรด ความหมาย
0 ไม่มี (Absent)
1+ หรือ + น้อยไป (Hypoactive)
2+ หรือ ++ ปกติ (Normal)
3+ หรือ +++ มากไปแต่ไม่มีโคลนัส (Hyperactive without clonus)
4+ หรือ ++++ มากไปและมีโคลนัส (Hyperactive with clonus)
  • ทั้งนี้ โคลนัส คือ อาการหดเกร็งของกล้ามเนื้อนอกเหนืออำนาจจิตใจเมื่อมีการยืดตัวของกล้ามเนื้ออย่างทันที

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. Purves (2004). Neuroscience: Third Edition. Massachusetts, Sinauer Associates, Inc.
  2. "Human Benchmark: Reaction Time Statistics". สืบค้นเมื่อ 2007-10-11. 
  3. Neurologic Exam
  4. University of Florida > Neurologic Examination Retrieved on May 9, 2009


แม่แบบ:สรีรวิทยาระบบประสาท แม่แบบ:รีเฟล็กซ์