มาตราฟูจิตะ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
แผนผังที่ผลิตโดยเท็ด ฟูจิตะ (พ.ศ. 2463 - 2541) เพื่ออธิบายรายละเอียดทางเทคนิคของมาตราฟูจิตะ

มาตราฟูจิตะ (อังกฤษ: Fujita scale, หรือ F-scale) หรือ มาตราฟูจิตะ–เพียร์สัน (อังกฤษ: Fujita–Pearson scale, หรือ FPP scale) เป็นมาตราสำหรับจำแนกระดับความรุนแรงของพายุทอร์นาโด ระดับจะขึ้นอยู่กับความรุนแรงของพายุนั้น ๆ แบ่งเป็นทั้งหมด 6 ระดับ คือ F0 F1 F2 F3 F4 และ F5 โดยเรียงจากรุนแรงน้อยไปมากที่สุด[1] การที่จะกำหนดระดับพายุได้นั้น ต้องมีนักอุตุนิยมวิทยาและวิศวกรมาสำรวจความเสียหายทางบก ทางอากาศหรือทั้งสองอย่าง รวมถึงขึ้นอยู่กับสถานการณ์, รูปแบบการหมุนภาคพื้นดิน (เครื่องหมายไซคลอยด์), ข้อมูลเรดาร์ตรวจสภาพอากาศ, คำบอกเล่าจากพยาน, รายงานของสื่อและภาพความเสียหาย, รวมถึงการรังวัดด้วยภาพหรือการรังวัดด้วยวิดีโอหากมีการบันทึกภาพเคลื่อนไหวไว้ ต่อมา มาตราฟูจิตะถูกแทนที่ด้วยมาตราเอนแฮนซ์ฟูจิตะ (Enhanced Fujita Scale, EF-Scale) ในสหรัฐอเมริกาในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2550 ต่อมาในเดือนเมษายน พ.ศ. 2556 แคนาดาได้นำระดับ EF มาใช้แทนมาตราฟูจิตะพร้อมกับเครื่องวัดความเสียหาย 31 ตัว โดยให้กรมสิ่งแวดล้อมและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศแห่งประเทศแคนาดา (ECCC) ในการจัดอันดับพายุ[2]

เบื้องหลัง[แก้]

มาตราส่วนนี้เริ่มใช้ในปี พ.ศ. 2514 โดย เท็ด ฟูจิตะ จาก มหาวิทยาลัยชิคาโก โดยความร่วมมือกับ อัลเลน เพียร์สัน หัวหน้าศูนย์พยากรณ์พายุรุนแรงแห่งชาติ ( NSSFC; ปัจจุบันคือ ศูนย์พยากรณ์พายุ หรือ SPC) มาตรานี้ได้รับการปรับปรุงในปี พ.ศ. 2516 โดยคำนึงถึงความยาวและความกว้างระหว่างระดับ ในสหรัฐอเมริกาเริ่มมีใช้มาตรานี้ในปี พ.ศ. 2516 หลังจากนั้นไม่นานพายุทอร์นาโดก็ได้รับการจัดอันดับ มาตราฟูจิตะถูกนำไปใช้ย้อนหลังกับพายุทอร์นาโดที่ถูกรายงานในระหว่าง พ.ศ. 2493 ถึง 2515 ด้วย ในองค์การบริหารมหาสมุทรและชั้นบรรยากาศแห่งชาติ มีการเก็บเป็นฐานข้อมูลทอร์นาโดแห่งชาติ โดยใช้มาตราฟูจิตะในจัดระดับพายุทอร์นาโดตั้งแต่ปี พ.ศ. 2459 ถึง 2535 และ โทมัส พี. กราซูลิส แห่ง The Tornado Project ได้จัดอันดับย้อนหลังให้ทุกคนรู้จักพายุทอร์นาโดที่สำคัญ (F2-F5 หรือก่อให้เกิดการเสียชีวิต) ในสหรัฐอเมริกาย้อนกลับไปตั้งแต่ปี พ.ศ. 2423 ส่วนมากแล้วมาตราฟูจิตะจะถูกใช้ในพื้นที่นอกบริเตนใหญ่

พารามิเตอร์[แก้]

  • การจัดอันดับนั้น จัดตามความเสียหายที่พายุทอร์นาโดสร้างให้กับสิ่งก่อสร้างที่สร้างมาอย่างสมบูรณ์หรือในระดับที่เทียบเคียงจากการวิเคราะห์ทางวิศวกรรมของความเสียหายอื่น ๆ
  • เนื่องจากมาตราฟูจิตะนั้นขึ้นอยู่กับขนาดความรุนแรงของความเสียหายที่เกิดจากลมแรง พายุทอร์นาโดระดับ F6 หรือ F7 เป็นเพียงระดับทางทฤษฎี ความเสียหายทางโครงสร้างหรือการถูกทำลายโดยสิ้นเชิงถือเป็นความเสียหายในระดับ F5 พายุทอร์นาโดที่มีความเร็วลมสูงกว่า 319 ไมล์ต่อชั่วโมง (513 km/h) นั้นเป็นไปได้ในทางทฤษฎี
มาตรา ประมาณการความเร็วลม[2] ความเสียหายที่อาจจะเกิดขึ้น[2]
mph km/h
F0 40-72 64-116 ความเสียหายเล็กน้อย
  • เกิดความเสียหายต่อปล่องไฟ กิ่งก้านต้นไม้หัก ป้ายเสียหาย
F0 damage example
F1 73–112 117–180 ความเสียหายปานกลาง
  • หลังคาเสียหาย บ้านขนาดเล็กถูกถอนรากฐาน ยานพาหนะที่เคลื่อนที่ออกจากถนน
F1 damage example
F2 113–157 181–253 ความเสียหายที่โดยมีนัยสำคัญ
  • หลังคาถูกพัดปลิวออกจากตัวบ้าน
  • รถบ้านพลิกคว่ำ พังยับเยิน
  • รถขนาดใหญ่ล้มคว่ำ
  • ต้นไม้ใหญ่หักหรือถุกถอนรากถอนโคน
  • หน้าต่างบนตึกสูงแตก
F2 damage example
F3 158–206 254–332 ความเสียหายรุนแรง
  • หลังคาและผนังบางส่วนฉีกออกจากบ้านที่สร้างมาอย่างดี รถไฟคว่ำ
  • ต้นไม้ส่วนใหญ่ในป่าถอนรากถอนโคน
  • รถหนักลอยขึ้นจากพื้น
F3 damage example
F4 207–260 333–418 ความเสียหายร้ายแรง
  • บ้านที่สร้างขึ้นอย่างดีราบเป็นหน้ากลอง โครงสร้างที่มีรากฐานที่อ่อนแอจะถูกพัดปลิวหายไป
F4 damage example
F5 261–318 419–512 ความเสียหายอย่างไม่น่าเชื่อ
  • บ้านที่แข็งแรงโดนยกฐานรากออกไป รถยนต์อาจลอยไปไกลกว่า 100 เมตร
  • ต้นไม้สามารถถูกถอนรากถอนโคนและปลิวไปตามกระแสลม
  • โครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กได้รับความเสียหาย ตึกระฟ้าพังทลายลง
F5 damage example

อ้างอิง[แก้]

  1. "Enhanced Fujita Scale (EF-Scale)". factsjustforkids.com.
  2. 2.0 2.1 2.2 "Fujita Tornado Damage Scale". spc.noaa.gov. องค์การบริหารมหาสมุทรและชั้นบรรยากาศแห่งชาติ.