ข้ามไปเนื้อหา

ภาษาโคมี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก ภาษาโคมิ)
ภาษาโคมี-Zyrian
коми кыв komi kyv
ป้ายสามภาษา (รัสเซีย, โคมี และอังกฤษ) ในโรงแรมที่Ukhta, Komi Republic
ออกเสียง[komi kɨv]
ประเทศที่มีการพูดประเทศรัสเซีย
ภูมิภาคสาธารณรัฐโคมี
เขตปกครองตนเองเนเนตส์
เขตปกครองตนเองโคมี-เปอร์เมียก
เขตปกครองตนเองยามาโล-เนเนตส์
ชาติพันธุ์โคมี-Zyryan
ผู้พูด
99,609 (2020 census)[1]
ยูรัล
อักษรซีริลลิก
อักษรเปอร์มิกเก่า (อดีต)
สถานภาพทางการ
ภาษาทางการของ
รัสเซีย
รหัสภาษา
ISO 639-1kv
ISO 639-2kom
ISO 639-3kpv
Glottologkomi1268
การกระจายตัวของผู้พูดภาษาโคมีดั้งเดิม[2][3]
ภาษาโคมีถูกจัดเป็นภาษาใกล้สูญพันธ์ุโดย Atlas of the World's Languages in Danger ของ UNESCO[4]
บทความนี้มีสัญลักษณ์สัทอักษรสากล หากระบบของคุณไม่รองรับการแสดงผลที่ถูกต้อง คุณอาจเห็นปรัศนี กล่อง หรือสัญลักษณ์อย่างอื่นแทนที่อักขระยูนิโคด

ภาษาโคมี (โคมี: коми кыв, อักษรโรมัน: komi kyv, สัทอักษรสากล: [komi kɨv] ) เป็นภาษาของชาวโคมีทางตะวันตะวันออกเฉียงเหนือของทวีปยุโรปในสหพันธรัฐรัสเซีย จัดอยู่ในตระกูลฟินโน-ยูกริก สาขาฟินโน-เปอร์มิก ภาษาโคมีมีสำเนียงต่างๆมากมาย ที่เป็นที่รู้จักกันดีมีสองสำเนียงคือ สำเนียงโคมี-ไซเรียน ซึ่งเป็นกลุ่มใหญ่ที่สุด ใช้เป็นภาษาเขียนในสาธารณรัฐโคมี และสำเนียงโคมี-ยัซวา ซึ่งมีผู้พูดน้อยกว่า อยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของเขตเปิร์มและทางใต้ของสาธารณรัฐโคมี สำเนียง เปอร์มืกหรือโคมี-เปอร์มืก ใช้พูดในเขตโคมี-เปอร์มืกซึ่งใช้เป็นภาษาเขียนด้วย

ระบบการเขียน

[แก้]

ระบบการเขียนของภาษาโคมีต่างจากภาษากลุ่มฟินโน-ยูกริกอื่นๆ ในยุคแรกเขียนด้วยอักษรเปอร์มิกโบราณที่ประดิษฐ์ขึ้นเมื่อราว พ.ศ. 1900 โดยมิชชันนารีสเตปัน ครัป ที่ต่อมากลายเป็นนักบุญในโคมี อักษรนี้มีลักษณะผสมระหว่างอักษรกรีกกับอักษรซีริลลิก เปลี่ยนมาใช้อักษรซีริลลิกแบบภาษารัสเซียเมื่อราว พ.ศ. 2100 ในพ.ศ. 2463 เขียนด้วยอักษรโมล็อดซอฟ ที่พัฒนามาจากอักษรซีริลลิก พ.ศ. 2473 เปลี่ยนมาใช้อักษรละติน และกลับมาใช้อักษรซีริลลิกอีกใน พ.ศ. 2483 โดยเพิ่มอักษรพิเศษบางตัว

โคมี-ไซเรียน

[แก้]

สำเนียงโคมีไซเรียนหรือภาษาไซเรียนเป็นภาษาที่ใช้พูดโดยชาวโคมี-ไซเรียนในสาธารณรัฐโคมีและบางส่วนของรัสเซียมีข้อโต้แย้งว่าภาษาไซเรียนควรเป็นภาษาเอกเทศหรือเป็นสำเนียงของภาษาโคมี ในปี พ.ศ. 2537 มีผู้พูดราว 285,000 คน

ภาษาโคมี-ไซเรียนเขียนด้วยอักษรเปอร์มิกโบราณตั้งแต่ราวพุทธศตวรรษที่ 19 และเปลี่ยนมาใช้อักษรซีริลลิกเมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 22 ภาษานี้มีสำเนียงต่างๆกัน 10 สำเนียง สำเนียงปรีซืกตืฟคาร์สกี ที่ใช้พูดในบริเวณ ซืกตืฟคาร์เป็นสำเนียงมาตรฐาน

ตัวอย่าง

[แก้]

ข้อความข้างล่างแสดงในอันบูร์ และซีริลลิก (สมัยใหม่) จากเพลงพื้นเมืองโคมี-Zyryan "Катшасинъяс" (Kačaśinjas หมายถึง ดอกเดซี)

ท่อนแรกและบทซ้ำของเพลงเขียนในอักษรอันบูร์:

𐍚𐍩𐍠𐍚𐍩 𐍣𐍗𐍛𐍐𐍝𐍝𐍯𐍓 𐍩𐍝, 𐍚𐍐𐍤𐍐𐍥𐍙𐍝𐍙𐍐𐍡, 𐍜𐍯𐍙𐍛𐍐 𐍮𐍩𐍥𐍡𐍐𐍩𐍥 𐍟𐍯𐍠 𐍢𐍙𐍙𐍐𐍝 𐍥𐍙𐍝𐍙𐍐𐍡; 𐍜𐍔𐍝𐍩 𐍟𐍯𐍠 𐍡𐍩𐍜𐍯𐍝 𐍢𐍙 𐍓𐍙𐍝𐍩 𐍝𐍣𐍩 𐍛𐍯𐍓𐍢𐍩𐍜 𐍘𐍩𐍠𐍙𐍘𐍩𐍝 𐍢𐍯𐍠 𐍚𐍩𐍜𐍙 𐍜𐍣𐍩 𐍚𐍐𐍤𐍐𐍥𐍙𐍝𐍙𐍐𐍡, 𐍚𐍐𐍤𐍐𐍥𐍙𐍝𐍙𐍐𐍡, 𐍜𐍯𐍙𐍛𐍐 𐍮𐍩𐍥𐍡𐍐𐍩𐍥 𐍟𐍯𐍠 𐍢𐍙𐍙𐍐𐍝 𐍥𐍙𐍝𐍙𐍐𐍡;

ท่อนที่สองและบทซ้ำของเพลงเขียนในอักษรซีริลลิก Zyryan:

Эмöсь лунвылын мичаджык муяс, Сэнi кывтöны визувджык юяс. Сöмын мыйлакö пыр медся матыс Эзысь лысваöн дзирдалысь асыв. Катшасинъяс, Катшасинъяс, Мыйла восьсаöсь пыр тiян синъяс?

อ้างอิง

[แก้]
  1. "Росстат — Всероссийская перепись населения 2020". rosstat.gov.ru. สืบค้นเมื่อ 2023-01-03.
  2. Rantanen, Timo; Tolvanen, Harri; Roose, Meeli; Ylikoski, Jussi; Vesakoski, Outi (2022-06-08). "Best practices for spatial language data harmonization, sharing and map creation—A case study of Uralic". PLOS ONE (ภาษาอังกฤษ). 17 (6). Bibcode:2022PLoSO..1769648R. doi:10.1371/journal.pone.0269648. PMC 9176854. PMID 35675367. {{cite journal}}: ไม่รู้จักพารามิเตอร์ |article-number= ถูกละเว้น (help)
  3. Rantanen, Timo, Vesakoski, Outi, Ylikoski, Jussi, & Tolvanen, Harri. (2021). Geographical database of the Uralic languages (v1.0) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.4784188
  4. "Komi in Russian Federation". UNESCO WAL. สืบค้นเมื่อ 22 June 2024.

บรรณานุกรม

[แก้]
  • Bartens, Raija (2000). Permiläisten kielten rakenne ja kehitys (ภาษาฟินแลนด์). Helsinki: Suomalais-Ugrilainen Seura. ISBN 952-5150-55-0.
  • R. M. Batalova. 1993. Komi(-Zyryanskij) Jazyk. In V. N. Jartseva (ed.), Jazyki Mira: Ural'skie Jazyki, 214–229. Moskva: Nauka.
  • Feďuňova, G.V. Önija komi kyv ('The Modern Komi Language'). Morfologija/Daśtöma filologijasa kandidat G.V.Feďuňova kipod ulyn. Syktyvkar: Komi ňebög ledźanin, 2000. 544 pp. ISBN 5-7555-0689-2.
  • Riese, Timothy (8 April 2015). Abondolo, Daniel (บ.ก.). The Uralic Languages (ภาษาอังกฤษ). Routledge. pp. 249–275. ISBN 978-1-136-13500-2.

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]
  • วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Komi language