ภาษาคาคัส
| ภาษาคาคัส | |
|---|---|
| ประเทศที่มีการพูด | รัสเซีย |
| ภูมิภาค | คาคัสเซีย |
| จำนวนผู้พูด | ~60,000 คน (ไม่พบวันที่) |
| ตระกูลภาษา | เตอร์กิก
|
| รหัสภาษา | |
| ISO 639-3 | kjh |
ภาษาคาคัสเป็นภาษากลุ่มเตอร์กิกและเป็นภาษาราชการของสาธารณรัฐคาคัสเซียในรัสเซีย ที่อยู่ทางภาคกลางตอนใต้ของไซบีเรียใช้พูดโดยชาวคาคัสที่ส่วนใหญ่อยู่ทางใต้ของสาธารณรัฐคาคัส ไซบีเรีย หรือคาคัสเซียในรัสเซีย มีชาวคาคัสที่พูดภาษานี้ราว 60,168 คน ส่วนใหญ่พูดภาษารัสเซียได้ด้วย
ภาษาคาคัสแบ่งได้เป็นหลายสำเนียงตามเผ่าย่อยต่างๆ หลักฐานการศึกษาภาษาคาคัสเริ่มเมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 24 โดยนักภาษาศาสตร์ชาวฟินแลนด์ Matthias Castren ผู้ที่เดินทางไปในเอเชียตอนเหนือและตอนกลางระหว่าง พ.ศ. 2388 – 2392 และ Wilhelm Radloff ผู้เดินทางไปในไซบีเรียตอนใต้ระหว่าง พ.ศ. 2402 – 2413 ซึ่งทำให้ได้ข้อมูลเกี่ยวกับภาษาคาคัสจำนวนหนึ่ง
ภาษาคาคัสมีระบบเสียงและโครงสร้างทางไวยากรณ์ที่สอดคล้องกับภาษาตระกูลเตอร์กิก โดยมีลักษณะของการเติมปัจจัย (agglutinative) และการกลมกลืนเสียงสระ (vowel harmony) เช่นเดียวกับภาษาญาติอย่างภาษาตาตาร์ หรือภาษายาคูต นอกจากนี้ยังมีการรับอิทธิพลบางประการจากภาษารัสเซียและภาษาอื่นในภูมิภาคที่มีการติดต่อกันมาเป็นเวลานาน
แม้จำนวนผู้พูดภาษาคาคัสจะค่อนข้างน้อยเมื่อเทียบกับภาษาอื่นในรัสเซีย แต่ภาษานี้ยังคงมีบทบาทสำคัญในเชิงวัฒนธรรมและอัตลักษณ์ของชาวคาคัส ในช่วงหลังยุคโซเวียต มีความพยายามในการฟื้นฟูและอนุรักษ์ภาษาคาคัสผ่านโครงการด้านการศึกษา สื่อท้องถิ่น และวรรณกรรมพื้นบ้าน โดยภาษาคาคัสถูกนำไปใช้ในโรงเรียนบางแห่งของสาธารณรัฐคาคัสเซียในระดับประถมศึกษา และมีการตีพิมพ์หนังสือเรียน ตลอดจนบทกวีและนิทานพื้นบ้านในภาษานี้
ในปัจจุบัน ภาษาคาคัสกำลังเผชิญความท้าทายจากการกลืนกลายทางภาษา โดยเฉพาะในหมู่คนรุ่นใหม่ที่มีแนวโน้มใช้ภาษารัสเซียเป็นหลัก อย่างไรก็ตาม กลุ่มนักวิชาการ ผู้นำชุมชน และองค์กรวัฒนธรรมท้องถิ่น ยังคงร่วมมือกันส่งเสริมการใช้ภาษาคาคัสในชีวิตประจำวัน เพื่อธำรงไว้ซึ่งภาษาท้องถิ่นที่เป็นเอกลักษณ์ของชาติพันธุ์คาคัสในรัสเซีย
ระบบการเขียน
[แก้]ภาษาคาคัสที่ใช้ในการเขียนเริ่มพัฒนาหลังจากการปฏิวัติรัสเซีย พ.ศ. 2460 โดยมีพื้นฐานมาจากสำเนียงซากายและกาซา ตั้งแต่ พ.ศ. 2467 ภาษาคาคัสเขียนด้วยอักษรซีริลลิก จากนั้นเปลี่ยนมาเขียนด้วยอักษรละตินเมื่อ พ.ศ. 2472 และเปลี่ยนมาเขียนด้วยอักษรซีริลลิกอีกครั้งเมื่อ พ.ศ. 2482
อักษรละติน
[แก้]| A a | B b | C c | Ç ç | D d | Ә ә | F f | G g |
| Ƣ ƣ | I i | Į į | J j | K k | L l | M m | N n |
| N̡ n̡ | O o | Ө ө | P p | R r | S s | Ş ş | T t |
| U u | V v | X x | Y y | Z z | Ƶ ƶ | Ь ь |
อักษรซีริลลิก
[แก้]| А а | Б б | В в | Г г | Ғ ғ | Д д | Е е | Ё ё |
| Ж ж | З з | И и | Й й | I i | К к | Л л | М м |
| Н н | Ң ң | О о | Ö ö | П п | Р р | С с | Т т |
| У у | Ӱ ӱ | Ф ф | Х х | Ц ц | Ч ч | Ӌ ӌ | Ш ш |
| Щ щ | Ъ ъ | Ы ы | Ь ь | Э э | Ю ю | Я я |
