ดอน ควน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ดอน ควน ในดอน โจวันนี ซึ่งเป็นละครโอเปราของโมซาร์ท, ภาพวาดโดยมักซ์ สเลฟอกท์

ดอน ควน (สเปน: Don Juan) หรือ ดอน โจวันนี (อิตาลี: Don Giovanni) เป็นตำนาน, เรื่องแต่งไร้ศีลธรรมที่ได้รับการบอกเล่าโดยผู้ประพันธ์หลายราย เอลบูร์ลาดอร์เดเซบียาอิบกริเอกากอนบีดาโดเดเปียดรา (เดอะทริกสเตอร์ออฟเซวิลล์แอนด์เดอะสโตนเกสต์) โดยตีร์โซ เด โมลีนา เป็นละครเวทีที่มีฉากอยู่ในช่วงศตวรรษที่สิบสี่และได้รับการเผยแพร่ในประเทศสเปนช่วงปี ค.ศ. 1630 ซึ่งเป็นหลักฐานที่แสดงให้เห็นว่ามันเป็นผลงานเขียนรุ่นแรกของตำนานดอน ควน ในบรรดาผลงานที่รู้จักกันดีเกี่ยวกับตัวละครตัวนี้คือบทละครดอน ฌูยอง อูเลอฟิสต็องเดอปิแอร์ (ค.ศ. 1665) ของมอลีแยร์, บทกวีมหากาพย์ดอนฮวน (ค.ศ. 1821) ของไบรอน, บทกวีเอลเอสตูเดียนเตเดซาลามันกา (ค.ศ. 1840) ของโคเซ เด เอสปรองเซดา และบทละครดอน จวน เตโนเรียว (ค.ศ. 1844) ของโคเซ ซอร์ริลลา ซึ่งดอน ควน เตโนเรียว (ที่ยังคงได้รับการจัดแสดงทุกวันที่ 2 พฤศจิกายนในทุกประเทศที่พูดภาษาสเปน), ดอน โจวันนี ซึ่งเป็นอุปรากรที่แต่งโดยโวล์ฟกัง อะมาเดอุส โมซาร์ท กับหนังสือเล่มเล็กโดยโลเรนโซ ดา ปอนเต เป็นเวอร์ชันเนื้อหาที่รู้จักกันเป็นอย่างดี โดยได้มีการเผยแพร่ครั้งแรกที่กรุงปรากในปี ค.ศ. 1787 ผลงานเหล่านี้ได้สร้างแรงบันดาลใจต่องานเขียนของ เอ เท อา ฮอฟฟ์มันน์, อเล็กซานเดอร์ พุชกิน, เซอเรน เคียร์เคอกอร์, จอร์จ เบอร์นาร์ด ชอว์ และอาลแบร์ กามูว์ โดยคำว่า"ดอน ควน" ได้รับการนำมาใช้ในความหมายของ "เจ้าชู้" โดยเฉพาะอย่างยิ่งในคำสแลงภาษาสเปน และมักจะมีการอ้างอิงถึงอาการใคร่ไม่รู้อิ่ม

การออกเสียง[แก้]

ในภาษาสเปนออกเสียงเป็น [doŋˈxwan] ส่วนในภาษาอังกฤษจะออกเสียงเป็น /ˌdɒnˈwɑːn/ โดยมีสองพยางค์และไม่ออกเสียง "J" อย่างไรก็ตาม ในบทกวีมหากาพย์ของไบรอน คำนี้คล้องจองกับคำว่า ruin และ true one แสดงให้เห็นว่ามันตั้งใจที่จะมีการออกเสียงการสะกดคำเป็น /ˌdɒnˈən/ คำนี้จะมีลักษณะเฉพาะที่มีอยู่ตามวรรณกรรมภาษาอังกฤษ ที่มักจะกำหนดการออกเสียงภาษาอังกฤษในชื่อภาษาสเปน ดังเช่น ดอนกิโฆเต้ จากสัทอักษร /ˌdɒnˈkwɪksət/

ตำนาน[แก้]

แม้ว่าวรรณกรรมต่าง ๆ ของตำนานดอน ควน ได้แสดงความเปลี่ยนแปลงบางอย่าง แต่เค้าโครงพื้นฐานก็ยังคงไว้เหมือนเดิม เริ่มต้นด้วยผลงานของตีร์โซ ดอน ควน จะมีภาพลักษณ๋์ที่ร่ำรวย หลงระเริงและปากหวาน ใช้ชีวิตของตนสำหรับผู้หญิงที่ติดใจ มีความภาคภูมิใจในความสามารถที่จะโอ้โลมผู้หญิงทุกวัยและทุกที่ที่ไปเยือน ชีวิตของเขายังถูกคั่นด้วยความรุนแรงและการพนัน รวมถึงในหลายการตีความ (ทั้งของตีร์โซ, เอสปรองเซดา และซอร์ริลลา) เขาได้สังหารดอน กอนซาโล ผู้เป็นพ่อของโดญา อานา ซึ่งเป็นหญิงสาวที่เขาได้ล่อลวง สิ่งนี้นำไปสู่ฉากอาหารเย็นมื้อสุดท้ายที่มีชื่อเสียง โดยดอน ควน ได้เชิญพ่อของเธอไปทานอาหารเย็น ซึ่งตอนจบจะขึ้นอยู่กับหนังสือของแต่ละเวอร์ชัน ในบทละครต้นฉบับของตีร์โซนั้นหมายถึงนิยายเปรียบเทียบทางศาสนากับเส้นทางที่บาปหนาของดอน ควน และจบลงด้วยการตายของเขาเอง โดยได้ปฏิเสธการช่วยชีวิตจากพระเจ้า ส่วนนักประพันธ์และนักเขียนบทละครรายอื่นจะตีความหมายในตอนจบในแบบฉบับของตัวเอง โดยดอน เฟลิกซ์ ของเอสปรองเซดา ได้เดินเข้าไปในนรกและอำลาโลกจากความตั้งใจของเขาเอง แต่ทว่า ดอน ควน ของซอร์ริลลาได้เป็นฝ่ายขอ และได้รับการให้อภัยจากพระเจ้า ทั้งนี้ ภาพลักษณ์ของดอน ควน ยังได้สร้างการตีความในสมัยใหม่ไว้เป็นจำนวนมาก

ผลกระทบทางวัฒนธรรม[แก้]

มีนักประพันธ์อย่าง อาลแบร์ กามูว์ ที่ได้เขียนเรื่องราวในลักษณะของดอน ควน[1] และเจน ออสเตน ยังได้แสดงความประทับใจต่อตัวละครนี้ว่า "ฉันไม่เห็นตัวละครใดบนเวทีที่น่าสนใจมากไปกว่าการรวมกันระหว่างความโหดร้ายและความต้องการทางเพศได้เช่นนี้"[2] สำหรับตอนที่มีชื่อเสียง เซอเรน เคียร์เคอกอร์ ได้กล่าวถึงเรื่องดอน ควน ในเวอร์ชันของโมซาร์ท[3] ส่วนชาร์ลส์ โรเซ็น ได้เห็นสิ่งที่เขาเรียกว่า "อำนาจทางกายภาพที่มีเสน่ห์" ของเพลงโมซาร์ทซึ่งเชื่อมโยงกับความมักมาก, ความร้อนแรงทางการเมือง และศิลปะจินตนิยมช่วงแรกเริ่มในศตวรรษที่ 18 [4] นอกจากนี้ ในนวนิยายคาซาโนวาส์ไชนีสเรสเตอรองท์ ของแอนโธนี พาวเวล ได้แสดงให้เห็นดอน ควน ในแบบที่แตกต่างของลักษณะ "แค่เพียงชอบอำนาจ" และ "ไม่รู้เรื่องโลกีย์อย่างชัดเจน" กับคาซาโนวา "ผู้ซึ่งมีช่วงเวลาหมกมุ่นในเรื่องโลกีย์อย่างไม่ต้องสงสัย"[5]

อ้างอิง[แก้]

  1. Albert Camus, The Myth of Sisyphus, "The Absurd Man: Don Juanism"
  2. D. Le Faye ed., Jane Austen's Letters (1996) p. 221
  3. Søren Kierkegaard, Either/Or, "The Immediate Stages of the Erotic, or Musical Erotic."
  4. Charles Rosen, The Classical Style (1977) p. 323-4
  5. Anthony Powell, Casanova's Chinese Restaurant (1980) p. 38

หนังสืออ่านเพิ่ม[แก้]

  • Macchia, Giovanni (1995) [1991]. Vita avventure e morte di Don Giovanni (ใน Italian). Milano: Adelphi. ISBN 88-459-0826-7. 
  • Said Armesto, Víctor (1968) [1946]. La leyenda de Don Juan (ใน Spanish). Madrid: Espasa-Calpe. 
  • Guillaume Apollinaire: Don Juan (1914).
  • Michel de Ghelderode: Don Juan (1928).

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]