คายกคณะ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี


คายกคณะ หรือ นักร้องหมู่ (อังกฤษ: choir หรือ chorus) เป็นพวกขับร้อง พบมากในโบสถ์เพื่อขับเพลงทางศาสนา แต่ต่อมาก็เริ่มมีความนิยมและนำมาใช้กันทั่วไป คายกคณะแบ่งระดับเสียงของคายกที่อยู่ในวงตามเสียงสูง-ต่ำของนักร้องแต่ละคน โดยมีชื่อเรียกต่าง ๆ กันไปในแต่ละระดับเสียง เพลงที่ใช้ร้องมีหลายแนวทำนองสอดประสานกันไป

ประเภทของคายกคณะ[แก้]

แบ่งตามเพศ[แก้]

  1. คายกคณะผสมชายหญิง เป็นประเภทที่อาจพบได้มากที่สุด มีการแบ่งนักร้องออกเป็น 4 กลุ่ม หรือ 4 แนว ได้แก่ โซปราโน อัลโต เทนเนอร์ และเบส เรามักเรียกว่า SATB
  2. คายกคณะหญิงล้วน อาจแบ่งนักร้องเป็น 2 แนว คือ โซปราโน-อัลโต เรียกว่า SA หรือแบบ 3 แนว โซปราโนI, โซปราโนII และอัลโต เรียกว่า SSA
  3. คายกคณะชายล้วน มักแบ่งเป็นเทนเนอร์ 2 แนว บาริโทน และเบส หรือเรียกว่า TTBB
  4. คายกคณะเด็ก มักเป็นออกเป็น 2 แนว (SA) หรือ 3 แนว (SSA)

แบ่งตามหน่วยงาน[แก้]

  1. คายกคณะประจำโบสถ์
  2. คายกคณะประจำมหาวิทยาลัย
  3. คายกคณะประจำโรงเรียน
  4. คายกคณะประจำชุมชน
  5. คายกคณะอาชีพหรืออิสระ
ประเภทเสียงร้อง
เทียบกับการจัดเรียงบนคีย์บอร์ด
โซปราโน (หญิง)
Range of soprano voice marked on keyboard.svg
เมซโซ-โซปราโน (หญิง) หรือ
เคาเตอร์เทเนอร์ (ชาย)
Range of mezzo-soprano voice marked on keyboard.svg
คอนทราลโต (หญิง) หรือ อัลโต
Range of alto voice marked on keyboard.svg
เทเนอร์ (ชาย)
Range of tenor voice marked on keyboard.svg
แบริโทน (ชาย)
Range of baritone voice marked on keyboard.svg
เบส (ชาย)
Range of bass voice marked on keyboard.svg


ระดับเสียงของนักร้องในคายกคณะ[แก้]

ระดับเสียงของนักร้องจะแยกชาย และหญิง ฝ่ายละ 3 ประเภท ได้แก่

  1. โซปราโน (อังกฤษ: Soprano) เป็นนักร้องผู้หญิง เสียงสูง โดยมีระดับเสียงตั้งแต่ Middle C จนถึง High A หรืออาจสูงกว่า High A
  2. เมซโซ-โซปราโน (อังกฤษ: Mezzo Soprano) เป็นนักร้องหญิงที่มีเสียงระดับกลาง ถ้าเป็นเพลง 2 แนว (SA) จะต้องคัดแยกไปรวมกับโซปราโน หรืออัลโต ตามความใกล้เคียงของระดับเสียง แต่ถ้าเป็นเพลง 3 แนว (SSA)ระดับเสียงเมซโซ โซปราโน จะแยกกลุ่มออกมาเป็น โซปราโนII
  3. อัลโต (อังกฤษ: Alto) หรือคอนทราลโต ((อังกฤษ: Contralto) เป็นนักร้องหญิงที่มีระดับเสียงต่ำ
  4. เทเนอร์ (อังกฤษ: Tenor) เป็นนักร้องชายที่มีเสียงสูง
  5. แบริโทน (อังกฤษ: Baritone) เป็นนักร้องชายที่มีระดับเสียงปานกลาง
  6. เบส (อังกฤษ: Bass) เป็นนักร้องชายที่มีระดับเสียงต่ำสุด มีลักษณะเสียงหนักแน่น ลุ่มลึก และมีพลัง

ลักษณะการประสานเสียงแบบต่าง ๆ[แก้]

  • 1. ชานต์ (chant) เป็นการประสานแบบง่าย ๆ คือ การใส่แนวประสานซึ่งเป็นแนวต่ำกว่าแนวทำนองโดยใช้ระดับเสียงไม่มากนัก ปกติประมาณสอง-สามระดับเสียง โดยร้องซ้ำๆ ทั้งเพลง ซึ่งเรียกว่า ออสตินาโต (ostinato)
  • 2. เอกโค (echo) เป็นการประสานเสียงโดยการขับร้องเพลงเดียวกันแต่เริ่มต้นขับร้องไม่พร้อมกัน แนวเสียงแรกเป็นผู้นำ และแนวเสียงที่สองเป็นเสียงสะท้อนของแนวเสียงแรก บทเพลงประเภทนี้โน้ตตัวสุดท้ายของแต่ละวรรคจะมีเสียงยาวทำให้การขับร้องของเสียงที่สองร้องเป็นเสียงสะท้อนได้อย่างพอดี
  • 3. เดสแคนต์ (descant) เป็นการประสานเสียงโดยการใส่แนวประสานเสียงสูงเหนือเสียงทำนอง ผู้ขับร้องในกลุ่มนี้จะมีจำนวนน้อยเพื่อความสมดุลของเสียง
  • 4. แคนอน (canon) เป็นการประสานเสียงโดยการขับร้องเพลงเดี่ยวตั้งแต่เริ่มต้น โดยการขับร้องไม่พร้อมกันมีลักษณะการร้องคล้ายกับเอกโค แต่มีความยากกว่า เนื่องจากเสียงโน้ตตัวท้ายวรรคไม่จำเป็นต้องมีความยาวพอดีกับการขับร้องของแนวที่สอง จึงทำให้เสียงของแต่ละแนวสอดประสานทับกัน
  • 5. พาร์ตซิงงิง (part-singing) เป็นการร้องประสานเสียงที่แนวเสียงแต่ละแนวมีแนวเฉาพะของตนเองอย่างสมบูรณ์ ซึ่งสามารถร้องได้ตั้งแต่ 2 แนวขึ้นไป