ข้ามไปเนื้อหา

ประวิธิชญาธิปไตย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก คตินิยมนักวิชาการ)

ประวิธิชญาธิปไตย (อังกฤษ: technocracy) เป็นระบอบการปกครองซึ่งวิทยาศาสตร์จะมีอยู่ในการควบคุมการตัดสินใจทั้งหมด นักวิทยาศาสตร์ วิศวกรและนักเทคโนโลยีผู้มีความรู้ ความชำนาญหรือทักษะจะก่อตัวเป็นองค์การปกครอง แทนนักการเมือง นักธุรกิจและนักเศรษฐศาสตร์[1] ในประวิธิชญาธิปไตย ผู้ตัดสินใจจะถูกเลือกโดยดูจากความรู้และทักษะที่พวกเขามีในสาขาของตน

ความหมาย

[แก้]

ประวิธิชญาธิปไตย มาจากคำสันสกฤต ประวิธิ (प्रविधि) หมายถึง เทคนิค หรือวิธีการเฉพาะทาง ประกอบกับ ชญ (ज्ञ) หมายถึง ผู้รู้ ได้เป็นคำว่า "ประวิธิชญ" (प्रविधिज्ञ) หมายถึง ผู้รู้ด้านเทคนิค แล้วจึงประสมกับ "อธิปไตย" ซึ่งหมายถึงความเป็นใหญ่ จึงมีความหมายตามรูปศัพท์ว่า “การปกครองโดยผู้เชี่ยวชาญด้านเทคนิค” ใช้เป็นคำแปลของ technocracy

นิยาม

[แก้]

ประวิธิชญาธิปไตย เดิมทีใช้เรียกการใช้ระเบียบวิธีทางวิทยาศาสตร์ในการแก้ไขปัญหาสังคม ซึ่งต่างไปจากการแก้ไขปัญหาด้วยวิธีทางเศรษฐกิจ การเมืองหรือปรัชญาแบบเก่า ตามผู้เสนอมโนทัศน์นี้ บทบาทของเงินและคุณค่าทางเศรษฐกิจ ความเห็นทางการเมืองและกลไกการควบคุมซึ่งยึดมั่นในศีลธรรมจะถูกตัดทิ้งไปทั้งหมด หากเมื่อรูปแบบการควบคุมทางสังคมนี้ได้ถูกนำไปใช้ในพื้นที่แห่งทวีป ซึ่งมีทรัพยากรธรรมชาติเพียงพอ บุคลากรซึ่งถูกฝึกทางเทคนิค และสินค้าอุตสาหกรรมที่ติดตั้งแล้ว เพื่อที่จะเปิดให้การผลิตและการแจกจ่ายสินค้าและบริการทางภายภาพแก่พลเมืองแห่งทวีปทั้งหมดในปริมาณที่เกินความสามารถทางกายของปัจเจกบุคคลจะบริโภคได้[2] ในการจัดเตรียมเช่นนัน ความกังวลจะเป็นเรื่องความยั่งยืนภายในฐานทรัพยากร แทนที่จะเป็นการได้ประโยชน์ทางการเงิน เพื่อที่จะรับประกันให้หน้าที่ทางสังคม-อุตสาหกรรมทั้งหมดดำเนินต่อไปในอนาคตอย่างไม่มีที่สิ้นสุด[2] ทักษะทางเทคนิคและความเป็นผู้นำจะถูกเลือกบนพื้นฐานของความรู้และสมรรถนะทางวิชาการ มากกว่าการเลือกตั้งแบบประชาธิปไตย โดยผู้ไม่มีความรู้หรือทักษะเช่นนั้นซึ่งถือว่าเป็นสิ่งจำเป็น

บางคนใช้คำว่า ประวิธิชญาธิปไตย หมายถึงรูปแบบหนึ่งของคุณธรรมนิยม (meritocracy) ซึ่งเป็นระบบที่ "ผู้มีคุณวุฒิสูงสุด" และผู้ซึ่งตัดสินความสมบูรณ์ของคุณสมบัตินั้นคือคน ๆ เดียวกัน การนำไปใช้อื่นได้ถูกอธิบายว่าไม่เป็นกลุ่มผู้ควบคุมที่เป็นมนุษย์แบบคณาธิปไตย (oligarchy) แต่เป็นเหมือนการบริหารจัดการโดยวิทยาศาสตร์เฉพาะสาขา อย่างเห็นได้ชัดโดยปราศจากอิทธิพลของกลุ่มผลประโยชน์พิเศษ[3] ปัจจุบัน ความหมายของคำว่า ประวิธิชญาธิปไตยได้ขยายไปบ่งชี้การจัดการหรือการบริหารทุกประเภทโดยผู้เชี่ยวชาญทางวิชาการ ("นักวิชาการ") ในสาขาใด ๆ ไม่เพียงแต่วิทยาศาสตร์กายภาพเท่านั้น และมีการใช้อธิบายรัฐบาลที่รวมผู้เชี่ยวชาญที่ไม่ได้ถูกเลือกตั้งขึ้นที่ระดับรัฐมนตรี[4][5]

อ้างอิง

[แก้]
  1. ↑ Ernst R. Berndt, (1982).“From Technocracy To Net Energy Analysis: Engineers, Economists And Recurring Energy Theories Of Value”, Studies in Energy and the American Economy, Discussion Paper No. 11, Massachusetts Institute of Technology, Revised September 1982
  2. 1 2 "Questioning of M. King Hubbert, Division of Supply and Resources, before the Board of Economic Warfare" (PDF). 1943-04-14. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ (PDF) เมื่อ 2019-03-31. สืบค้นเมื่อ 2008-05-04.p.35 (p.44 of PDF), p.35 อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่สมเหตุสมผล มีนิยามชื่อ "BEW8" หลายครั้งด้วยเนื้อหาต่างกัน
  3. ↑ "History and Purpose of Technocracy by Howard Scott". ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2009-04-22. สืบค้นเมื่อ 2021-08-14.
  4. ↑ "Who, what, why: what can technocrats achieve that politicians can't?". BBC News. 14 พฤศจิกายน 2011. สืบค้นเมื่อ 19 กุมภาพันธ์ 2012.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  5. ↑ "Technocrats—Minds like machines: Government by experts sounds tempting, especially in a crisis. It can work. But brief stints have the best chances". The Economist. 19 พฤศจิกายน 2011. สืบค้นเมื่อ 21 กุมภาพันธ์ 2012.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)