คณะกรรมการราษฎร

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
คณะกรรมการราษฎร
คณะรัฐมนตรีคณะที่ 1 แห่งสยาม
พระยามโนปกรณ์นิติธาดา.jpg
วันแต่งตั้ง 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475
วันสิ้นสุด 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475
บุคคลและองค์กร
หัวหน้าคณะรัฐมนตรี พระยามโนปกรณ์นิติธาดา
ประมุขแห่งรัฐ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว
ประวัติ
วาระการดำรงตำแหน่ง 5 เดือน 12 วัน (165 วัน)
ถัดไป คณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 2

คณะกรรมการราษฎร (28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 - 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475) นับเป็นคณะรัฐมนตรีคณะแรกของประเทศสยาม

พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 ได้ทรงพระราชทานพระบรมราชานุมัติ ให้ใช้พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พุทธศักราช 2475 เมื่อวันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ. 2475 และในวันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 สภาผู้แทนราษฎรอันประกอบด้วย สมาชิกซึ่งคณะผู้รักษาพระนครฝ่ายทหารได้ตั้งขึ้น จำนวน 70 นาย ได้ประชุมกันเป็นครั้งแรก ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม

โดยที่ธรรมนูญการปกครองแผ่นดิน มาตรา 33 บัญญัติว่า "ให้สภาเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้หนึ่งเป็นประธานกรรมการ และให้ผู้เป็นประธานนั้นเลือกสมาชิกในสภาอีก 14 นาย เพื่อเป็นกรรมการ การเลือกนี้เมื่อได้รับความเห็นชอบของสภาแล้ว ให้ถือว่าผู้ได้รับเลือกเป็นกรรมการของสภา"

ในการนี้ ได้มีสมาชิกเสนอให้มหาอำมาตย์โท พระยามโนปกรณ์นิติธาดา (ก้อน หุตะสิงห์) เป็นประธานคณะกรรมการราษฎร โดยสภาผู้แทนราษฎรเป็นผู้เลือก เมื่อวันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 ประธานคณะกรรมการราษฎรได้เสนอชื่อคณะกรรมการราษฎรและสภาได้อนุมัติ เมื่อวันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 ดังมีรายชื่อต่อไปนี้

รายชื่อในคณะกรรมการราษฎร[แก้]

สีแสดง คณะราษฎร
อิสระ
รายชื่อในคณะกรรมการราษฎร
ตำแหน่ง กรรมการราษฎร ระยะเวลาดำรงตำแหน่ง
รายชื่อคณะกรรมการราษฎร
ประธานกรรมการราษฎร มหาอำมาตย์โท พระยามโนปกรณ์นิติธาดา (ก้อน หุตะสิงห์) 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 - 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475
กรรมการราษฎร นายพลเรือตรี พระยาปรีชาชลยุทธ (วัน จารุภา) 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 - 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475
กรรมการราษฎร มหาอำมาตย์ตรี พระยาศรีวิสารวาจา (เทียนเลี้ยง ฮุนตระกูล) 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 - 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475
กรรมการราษฎร นายพันเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา (พจน์ พหลโยธิน) 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 - 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475
กรรมการราษฎร นายพันเอก พระยาทรงสุรเดช (เทพ พันธุมเสน) 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 - 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475
กรรมการราษฎร นายพันเอก พระยาฤทธิอัคเนย์ (สละ เอมะศิริ) 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 - 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475
กรรมการราษฎร อำมาตย์เอก พระยาประมวญวิชาพูล (วงศ์ บุญหลง) 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 - 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475
กรรมการราษฎร นายพันโท พระประศาสน์พิทยายุทธ (วัน ชูถิ่น) 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 - 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475
กรรมการราษฎร นายพันตรี หลวงพิบูลสงคราม (แปลก ขีตตะสังคะ) 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 - 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475
กรรมการราษฎร นายนาวาตรี หลวงสินธุสงครามชัย (สินธุ์ กมลนาวิน) 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 - 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475
กรรมการราษฎร นายปรีดี พนมยงค์ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 - 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475
กรรมการราษฎร รองอำมาตย์เอก หลวงเดชสหกรณ์ (หม่อมหลวงเดช สนิทวงศ์) 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 - 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475
กรรมการราษฎร รองอำมาตย์เอก ตั้ว ลพานุกรม 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 - 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475
กรรมการราษฎร รองอำมาตย์เอก ประยูร ภมรมนตรี 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 - 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475
กรรมการราษฎร นายแนบ พหลโยธิน 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 - 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475

หมายเหตุ[แก้]

  • ในปัจจุบันคณะกรรมการราษฎรเทียบเท่ากับ คณะรัฐมนตรี ในปัจจุบัน
  • ประธานคณะกรรมการราษฎรเทียบเท่ากับตำแหน่ง นายกรัฐมนตรี
  • กรรมการราษฎรเทียบเท่ากับตำแหน่ง รัฐมนตรี ในปัจจุบัน

การแถลงนโยบายของรัฐบาล[แก้]

คณะกรรมการราษฎรคณะนี้ ไม่มีการแถลงนโยบายการบริหารราชการแผ่นดินต่อสภา แต่ได้ถือเอา หลัก 6 ประการของคณะราษฎรที่ได้ให้สมาชิกสภาปฏิญาณตนต่อสภาก่อนเข้ารับหน้าที่นั้น เป็นนโยบายของรัฐบาล

การสิ้นสุดของคณะรัฐมนตรี[แก้]

คณะรัฐมนตรีคณะเริ่มแรกนี้สิ้นสุดเมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475 เพราะมีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับถาวร

อ้างอิง[แก้]