กรดน้ำ
| กรดน้ำ | |
|---|---|
 | |
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์  | |
| อาณาจักร: | พืช Plantae |
| เคลด: | พืชมีท่อลำเลียง Tracheophyta |
| เคลด: | พืชดอก Angiosperms |
| เคลด: | พืชใบเลี้ยงคู่แท้ Eudicots |
| เคลด: | แอสเทอริด Asterids |
| อันดับ: | กะเพรา Lamiales |
| วงศ์: | เทียนเกล็ดหอย Plantaginaceae |
| สกุล: | Scoparia L. |
| สปีชีส์: | S. dulcis |
| ชื่อทวินาม | |
| Scoparia dulcis L. | |
กรดน้ำ (อังกฤษ: goatweed, scoparia-weed; ชื่อวิทยาศาสตร์: Scoparia dulcis) หรือ หญ้าปีกแมลงวัน[1][a] เป็นพืชในวงศ์เทียนเกล็ดหอย (Plantaginaceae) พบได้ทั่วไปตามริมน้ำหรือที่ชื้นแฉะ
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
[แก้]กรดน้ำเป็นไม้ล้มลุกขนาดเล็ก ลำต้นสูงราว 1 เมตร มีอายุ 1–2 ปี ใบเป็นใบเดี่ยวขนาดเล็ก ออกเวียนตรงข้ามต้นและกิ่ง ทรงรีแก้มหอก โคนใบสอบ ปลายแหลม ใบกว้าง 1–2 เซนติเมตร ยาว 3–5 เซนติเมตร ขอบหยักเป็นฟันเลื่อย ดอกออกเป็นช่อเดี่ยวตามซอกใบ ดอกเล็ก เมื่อบานสีขาว มีกลีบเลี้ยงและกลีบดอกอย่างละ 4 กลีบ ตรงกลางมีเกสรตัวผู้ 4 อัน ผลค่อนข้างกลม ด้านในมีเมล็ดเล็กจำนวนมาก[3] ต้องการแสงแดดตลอดวัน ในธรรมชาติมักพบตามที่รกร้าง รอมทาง ชายป่า นาข้าวและริมน้ำทุกภาคของไทย[4]
ประโยชน์
[แก้]กรดน้ำใช้รักษาโรคเบาหวานและต้านอนุมูลอิสระได้[5] นอกจากนี้ ยังใช้แก้ไข้ รักษาโรคแผลในกระเพาะอาหารและมาลาเรีย[6] ในการแพทย์แผนไทย ใบของกรดน้ำใช้ขับระดูขาว แก้ไอ ลดไข้ บำรุงธาตุ แก้ปวดฟัน และหลอดลมอักเสบ ลำต้น ใช้ลดอาการเป็นหัด คอเจ็บ จุกเสียด อาเจียน แก้ไอ ลดไข้ ท้องเดิน ท้องเสีย ปวดท้อง ลำไส้อักเสบ แก้ผื่นคัน แก้ขัดเบา แก้ขาบวมจากการเป็นเหน็บชาและลดอาการบวมน้ำจากปัสสาวะ และราก ใช้เป็นยาขับปัสสาวะ ลดไข้และแก้ปวดศีรษะ[7]
องค์ประกอบทางเคมี
[แก้]สารเคมีที่แยกได้จากต้นกรดนํ้าได้แก่สโคพารินอล[8] และเอพิเนฟริน[9][10]
อ้างอิง
[แก้]- ↑ "Sweet Broomweed, Macao Tea, Scoparia dulcis L." Highland E-Herbarium. สถาบันวิจัยและพัฒนาที่สูง ( องค์กรมหาชน ). 2010. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 9 พฤษภาคม 2021. สืบค้นเมื่อ 1 พฤษภาคม 2015.
- ↑ "กรดน้ำ - พฤกษศาสตร์ป่าไม้". botany.dnp.go.th. พฤกษศาสตร์ป่าไม้. สืบค้นเมื่อ 2026-04-14.
- ↑ นายสวีสอง (26 มีนาคม 2014). "'กรดน้ำ' ทั้งต้นเป็นยา". คมชัดลึก. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 1 พฤษภาคม 2015. สืบค้นเมื่อ 1 พฤษภาคม 2015.
- ↑ "ตันกรดนํ้า บ้านและสวน". www.baanlaesuan.com. บ้านและสวน. 2016. สืบค้นเมื่อ 2026-04-14.
{{cite web}}: CS1 maint: url-status (ลิงก์) - ↑ M. R. Mishra; A. Mishra; D. K. Pradhan; A. K. Panda; R. K. Behera; S. Jha (กันยายน–ตุลาคม 2013). "Antidiabetic and Antioxidant Activity of Scoparia dulcis Linn". Indian J Pharm Sci. 75 (5): 610–614. PMC 3877526. PMID 24403665.
- ↑ "Sweet Broomweed, Uses, Benefits & Dosage". Drugs.com.
- ↑ "กรดน้ำ". สมุนไพรดอตคอม. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 29 กันยายน 2014. สืบค้นเมื่อ 1 พฤษภาคม 2015.
- ↑ Ahmed, M; Shikha, HA; Sadhu, SK; Rahman, MT; Datta, BK (2001). "Analgesic, diuretic, and anti-inflammatory principle from Scoparia dulcis". Die Pharmazie. 56 (8): 657–60. PMID 11534346.
- ↑ Phan, Minh Giang (2006). "Chemical and Biological Evaluation on Scopadulane-Type Diterpenoids from Scoparia dulcis of Vietnamese Origin". Chemical and Pharmaceutical Bulletin. 54 (4): 546–549. doi:10.1248/cpb.54.546. PMID 16595962.
- ↑ Chiu-Ming Chen; Ming-Tyan Chen (1976). “6-Methoxybenzoxazolinone and Triterpenoids from Roots of Scoparia dulcis” Phytochemistry, 15:1997-1999.
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]
วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ กรดน้ำ
ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Scoparia dulcis ที่วิกิสปีชีส์
- ↑ นอกจากนี้ยังมีชื่อท้องถิ่นอื่น ๆ ได้แก่ กระต่ายจามใหญ่, มะไฟเดือนห้า (กรุงเทพฯ); กัญชาป่า (ปราจีนบุรี); ขัดมอนเทศ (ตรัง); ขัดมอนเล็ก, หนวดแมว (ภาคกลาง); ข้างไลดุ (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน); ตานซาน (ปัตตานี); เทียนนา (จันทบุรี); ปีกแมงวัน (กาญจนบุรี); ยูกวาดแม่หม้าย, หญ้าหัวแมงฮุน, หญ้าขัดหิน (ภาคเหนือ); หญ้าขัด (ภาคตะวันออกเฉียงใต้); หญ้าจ้าดตู๊ด, หญ้าพ่ำสามวัน (เงี้ยว-แม่ฮ่องสอน); หูปลาช่อนตัวผู้ (ตราด)[2]
<ref> สำหรับกลุ่มชื่อ "lower-alpha" แต่ไม่พบป้ายระบุ <references group="lower-alpha"/> ที่สอดคล้องกัน