แคว้นอาบรุซโซ

อาบรุซโซ Regione Abruzzo เรโจเน อาบรุซโซ
ภูมิศาสตร์
ประเทศ	สาธารณรัฐอิตาลี
สถานะ	แคว้นของสาธารณรัฐอิตาลี
พิกัดภูมิศาสตร์
เมืองหลวง	ลากวีลา (L'Aquila)
ภาค	ภาคใต้
จังหวัด	4
ลำดับ	13 (3.6 %)
พื้นที่	10,794 กม.²
เมือง	305
ประชากร (ตุลาคม 2551)
ทั้งหมด	1,332,536
ลำดับ	14 (2.2 %)
ความหนาแน่น	123 คน/กม.²
อื่น ๆ
ประธานาธิบดี	กีอานนี คิโอดี
เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ

แคว้นอาบรุซโซ (อิตาลี: Regione Abruzzo) เป็นหนึ่งใน 20 แคว้นของประเทศอิตาลี ตั้งอยู่ห่างจากกรุงโรมไปทางตะวันออกประมาณ 50 ไมล์ แคว้นอาบรุซโซมีพื้นที่ติดต่อกับแคว้นมาร์เก ในทางทิศเหนือ แคว้นลาซีโอทางทิศตะวันตกและตะวันตกเฉียงใต้ แคว้นโมลีเซทางด้านทิศตะวันออกเฉียงใต้ และทิศตะวันออกติดกับทะเลเอเดรียติก ถึงแม้ว่าแคว้นอาบรุซโซมีลักษณะที่ตั้งทางภูมิศาสตร์อยู่บริเวณภาคกลาง แต่เหตุผลที่แคว้นนี้จัดอยู่ในภาคใต้เนื่องจากมีลักษณะทางประวัติศาสตร์เชื่อมโยงกับราชอาณาจักรซิซิลีทั้งสองในศตวรรษที่ 18 ซึ่งมีอาณาเขตครอบคลุมทางใต้ของอิตาลีทั้งหมด

ประวัติศาสตร์

คำว่า "อาบรุซโซ" (Abruzzo) มาจากภาษาละตินคำว่า "Aprutium" ซึ่งเป็นชื่อของชนเผ่าโบราณที่อาศัยอยู่ในตอนกลางของอิตาลี โดยในสมัยโรมัน แม้ว่าภูมิภาคนี้จะเป็นที่รู้จักในหลายชื่อ เช่น Picenum, Sabina et Samnium, Flaminia et Picenum และ Campania et Samnium แต่ก็ได้เป็นที่รู้จักในชื่อ Aprutium ในยุคกลาง โดยสาเหตุการใช้ชื่อนี้มีที่มาที่เป็นไปได้อยู่ 4 แห่ง ได้แก่ มีหลายความคิดที่คิดว่า เป็นการเสียหายที่จะใช้ชื่อ Praetutium หรือใช้ชื่อชาว Praetutii ซึ่งเป็นผู้สร้างเมือง Interamnaes (ปัจจุบันคือเมืองเตราโม) และมีอีกสาเหตุหนึ่งคือ คำว่า Aprutium มาจากภาษาละติน "aper" (หมูป่า) ดังนั้นจึงหมายถึง "แผ่นดินแห่งหมูป่า" หรือมาจากคำว่า "abruptum" (ขรุขระ, ชัน) และสุดท้ายที่เป็นไปได้ คือมาจากละตินคำว่า "a Bruttiis" (จากบรูตตี) หมายความว่าแผ่นดินนี้เริ่มต้นจากชาวบรูซี (Bruzi) ซึ่งได้ย้ายลงใต้ไปครอบครองพื้นที่บริเวณแคว้นกาลาเบรีย

จนกระทั่งปี ค.ศ. 1963 (พ.ศ. 2506) ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของอาบรุซซี (Abruzzi) กับโมลีเซ คำว่าอาบรุซซีเป็นชื่อเรียกภูมิภาคส่วนหนึ่งของราชอาณาจักรซิซิลีทั้งสอง ภูมิภาคนี้ปกครองโดยแบ่งเป็น Abruzzo Citeriore (ใกล้กับอาบรูซโซ) และ Abruzzo Ulteriore I และ II (ใกล้กว่าอาบรูซโซ 1 และ 2) ที่ไม่ใกล้ไม่ไกลนักจากเมืองเนเปิลส์ ซึ่งเป็นเมืองหลวงของอาณาจักรในสมัยนั้น ซึ่งในปัจจุบัน Abruzzo Citeriore คือ จังหวัดกีเอตี ส่วน Abruzzo Ulteriore I คือจังหวัดเตราโม, จังหวัดเปสการา และ Abruzzo Ulteriore II ในปัจจุบันคือจังหวัดลากวีลา

เมื่อ พ.ศ. 2552 วันที่ 6 เมษายน ได้เกิดแผ่นดินไหวขนาดความรุนแรง 6.3 ทำให้เกิดความเสียหายอย่างหนักแก่เมืองต่าง ๆ ในแคว้นอาบรุซโซ โดยเฉพาะในเมืองลากวีลา ซึ่งเป็นเมืองหลวงของแตว้น แผ่นดินไหวครั้งนี้ทำให้มีผู้เสียชีวิต 308 คน และสิ่งก่อสร้างต่าง ๆ ทั้งบ้านเรือน โบสถ์ เสียหายเป็นจำนวนมาก

ภูมิศาสตร์

ธรรมชาติในอุทยานแห่งชาติอาบรุซโซ

แคว้นอาบรุซโซตั้งอยู่บริเวณกึ่งกลางของคาบสมุทรอิตาลี โดยมีพื้นที่ทั้งหมด 10,794 ตารางกิโลเมตร มีขอบเขตทางทิศตะวันออกเป็นทะเลเอเดรียติกที่มีชายฝั่งยาวประมาณ 150 กิโลเมตร และทิศตะวันตกถูกกั้นด้วยเทือกเขาแอเพนไนน์ ทำให้แคว้นนี้เป็นหนึ่งในพื้นที่ที่มีภูเขามากที่สุดในอิตาลี และเป็นที่ตั้งของภูเขาที่สูงที่สุดในเทือกเขาแอเพนไนน์ คือ ภูเขากอร์โนกรันเด (Corno Grande) มีความสูง 2,914 เมตร ส่วนลักษณะทางอุทกวิทยา แคว้นอาบรุซโซมีแม่น้ำหลายสายไหลผ่าน แต่ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดได้แก่ แม่น้ำเปสการา (Pescara) และแม่น้ำซานโกร (Sangro) นอกจากนี้แคว้นอาบรุซโซยังมีอุทยานแห่งชาติอาบรุซโซ ซึ่งมีพื้นที่ 500 ตารางกิโลเมตร มีสัตว์และพืชประจำถิ่นเมดิเตอร์เรเนียนที่หายาก เช่น ละมั่ง หมาป่า หมี และนกอินทรีสีทอง

แคว้นอาบรุซโซมีภูมิอากาศที่แตกต่างกันตามสภาพพื้นที่ โดยจะมีอากาศร้อนและแห้งบริเวณพื้นที่ชายฝั่งทะเล และอากาศเย็นในพื้นที่ส่วนในของแคว้นซึ่งเป็นภูเขา

การท่องเที่ยว

ภูเขากอร์โนกรันเด สถานที่ปีนเขายอดนิยมของอิตาลี

นับตั้งแต่ทศวรรษที่ผ่านมา การท่องเที่ยวในแคว้นอาบรุซโซได้รับความนิยมเพิ่มมากขึ้น ส่วนใหญ่นักท่องเที่ยวจะเป็นชาวอิตาลีและชาวยุโรป แคว้นอาบรุซโซมีปราสาทมากมายและหมู่บ้านยุคกลาง โดยเฉพาะบริเวณใกล้กับเมืองลากวีลา ที่เรียกกันว่า "Abruzzoshire" โดยชื่อนี้เปรียบกับ "Chiantishire" ซึ่งเป็นชื่อที่กล่าวถึงพื้นที่กีอันตี (Chianti) ในแคว้นทัสกานี นอกจากนี้ แคว้นอาบรุซโซมีรีสอร์ตสำหรับเล่นสกี 21 แห่ง โดยการเดินทางจากโรมใช้เวลาไม่กี่ชั่วโมง รีสอร์ทส่วนใหญ่จะอยู่ที่เมืองรอกการาโซ (Roccaraso) ส่วนสถานที่ที่นิยมการปีนเขาอยู่บริเวณกรานซัสโซ (Gran Sasso) ซึ่งเป็นจุดที่มีความสูงที่สุดของคาบสมุทรอิตาลี มีภูเขากอร์โนกรันเด และธารน้ำแข็งที่อยู่ใต้สุดของทวีปยุโรปที่มีชื่อว่า กัลเดโรเนที่ 2 (II Calderone) ตั้งอยู่บริเวณนั้น ซึ่งเป็นสถานที่ที่เหมาะแก่การปีนเขา และเดินทางไกลชมธรรมชาติ

ส่วนสถานที่ท่องเที่ยวทางทะเล แคว้นอาบรุซโซมีชายหาดรวมยาวประมาณ 129 กิโลเมตร สถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยม มีบ้านพักตากอากาศและรีสอร์ตริมชายหาด อยู่ในเมืองวัสโต ทางชายฝั่งทิศใต้ของแคว้นอาบรุซโซ ส่วนชายฝั่งทางตอนกลางคือเมืองซิลวีมารีนา (Silvi Marina) ซึ่งทรายที่นั่นเป็นที่กล่าวขานกันว่าดีที่สุดในอิตาลี ส่วนชายฝั่งทะเลทางตอนเหนือที่มีชื่อเสียง ได้แก่ เมืองอัลบาอาเดรียตีกา (Alba Adriatica) และมาร์ตินซีกูโร (Martinsicuro)

อุทยานทางธรรมชาติ

อุทยานแห่งชาติอาบรุซโซ

พื้นที่ 1 ใน 3 ของแคว้นอาบรุซโซเป็นพื้นที่อุทยานแห่งชาติและอุทยานแห่งภูมิภาค (แคว้น) ได้แก่

• อุทยานแห่งชาติอาบรุซโซ (Parco Nazionale d'Abruzzo, Lazio e Molise) พื้นที่ 500 ตร.กม.
• อุทยานแห่งชาติกรันซัสโซเอมอนตีเดลลาลากา (Parco nazionale del Gran Sasso e Monti della Laga) พื้นที่ 2,014 ตร.กม.
• อุทยานแห่งชาติมาเจลลา (Parco Nazionale della Majella) พื้นที่ 740.95 ตร.กม.
• อุทยานแห่งภูมิภาคซีเรนเตเวลีโน (Sirente Velino)
• ลาโกดีบาร์เรอา (พื้นที่ชุ่มน้ำทะเลสาบบาร์เรอา) (Lago di Barrea)

(อุทยานบางแห่งมีพื้นที่ร่วมกับแคว้นอื่นด้วย)

เขตปกครอง

แคว้นอาบรุซโซ แบ่งเขตการปกครองออกเป็น 4 จังหวัด

จังหวัด	เมืองหลวง	พื้นที่ (ตร.กม.)	ประชากร	ความหนาแน่น (คน/ตร.กม.)
จังหวัดกีเอตี (Provincia di Chieti)	กีเอตี	2,588	396,190	153.1
จังหวัดลากวีลา (Provincia dell'Aquila)	ลากวีลา	5,034	308,876	61.3
จังหวัดเปสการา (Provincia di Pescara)	เปสการา	1,225	318,701	260.1
จังหวัดเตราโม (Provincia di Teramo)	เตราโม	1,948	308,769	158.5

วัฒนธรรม

เมืองลันซีอาโน เมืองเก่าแก่แห่งหนึ่งของอาบรุซโซ

ในอดีต พื้นที่บริเวณแคว้นอาบรุซโซรู้จักกันดีในชื่อ ตรันซูมันซา (Transumanza) ที่ซึ่งแกะและวัวจำนวนมากได้อพยพลงใต้ไปยังภูมิภาคปูลยาในช่วงฤดูหนาว

สำเนียงท้องถิ่นของอาบรุซโซประกอบด้วยเตรามาโน, อาบรุซซิสโอเรียนตาเล อาเดรียตีโก และอาบรุซซิสออกซีเดนตาเล โดยสองสำเนียงแรกจัดอยู่ในกลุ่มภาษาถิ่นอีตาเลียโนเมรีดีโอนาเลอินแตร์โน (Italiano meridionale-interno) ของอิตาลีตอนใต้ ซึ่งรู้จักกันในชื่ออย่างง่ายคือ นาโปลีตัน เพราะเหตุที่ภูมิภาคนี้เคยเป็นส่วนหนึ่งของราชอาณาจักรเนเปิลส์และราชอาณาจักรซิซิลีทั้งสอง ส่วนอีกสำเนียงเป็นของจังหวัดลากวีลา ซึ่งเกี่ยวข้องกับกลุ่มภาษาถิ่นออสโกอุมโบร (Osco-Umbro) ของอิตาลีตอนกลาง รวมถึงกรุงโรม แต่อย่างไรก็ตามสำเนียงภาษาอิตาลีในอาบรุซโซก็ยังไม่มีการกำหนดเฉพาะเจาะจง อันที่จริง มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดเคยได้จัดตั้งโครงการวิจัยภาษาในเมืองวัสโต เมืองตากอากาศทางใต้ของอาบรุซโซ ปรากฏว่ายังมีผู้พูดภาษาอัลเบเนียในพื้นที่เล็ก ๆ ในเมืองเปนเนของจังหวัดเปสกคารา

ในอาบรุซโซมีเมืองประวัติศาสตร์อยู่มากมาย เช่น ซัลโมนา เมืองที่รู้จักกันดีว่าเป็นที่อยู่ของกวีเก่าแก่ที่มีชื่อเสียงมากที่สุดของอิตาลี มีนามว่าโอวิด เมืองสกันโน อาตรี เมืองศูนย์กลางศิลปะที่งดงาม และเมืองเชิงเขาเปนเน ลันซีอาโน และโลเรโตอาปรูตีโน

แหล่งข้อมูลอื่น

• เว็บไซด์อย่างเป็นทางการของแคว้นอาบรุซโซ (อิตาลี)
• แผนที่แคว้นอาบรุซโซ
• แคว้นอาบรุซโซ ข้อมูลการท่องเที่ยวจาก วิกิท่องเที่ยว (อังกฤษ)