เนื้อเยื่อเกี่ยวพัน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

เนื้อเยื่อเกี่ยวพัน (Connective tissue) เป็นหนึ่งในสี่เนื้อเยื่อสัตว์พื้นฐาน (อันได้แก่ เนื้อเยื่อบุผิว, เนื้อเยื่อเกี่ยวพัน, เนื้อเยื่อกล้ามเนื้อ, และ เนื้อเยื่อประสาท) เนื้อเยื่อนี้มีลักษณะสำคัญร่วมกันคือ

• มีหน้าที่เกี่ยวกับการค้ำจุนและรักษาโครงสร้าง
• มักจะพัฒนามาจากเมโซเดิร์ม
• แบ่งประเภทตามลักษณะของเนื้อเยื่อที่ไม่มีชีวิต

เลือด, กระดูกอ่อน, และกระดูก จัดเป็นเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน แต่เนื่องจากเนื้อเยื่อเหล่านี้มีลักษณะแตกต่างไปจากเนื้อเยื่อเกี่ยวพันอื่นๆ ใน เราจึงเรียกเนื้อเยื่อเกี่ยวพันอื่นๆ ที่ไม่ใช่เนื้อเยื่อสามประเภทนี้ว่า "เนื้อเยื่อเกี่ยวพันทั่วไป (connective tissue proper) " ในบางครั้งเราอาจแยกเนื้อเยื่อเกี่ยวพันตัวอ่อน (embryonic connective tissue) ออกเป็นเนื้อเยื่อเกี่ยวพันประเภทที่สาม

เนื้อหา 1 การแบ่งประเภทของเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน 1.1 เนื้อเยื่อเกี่ยวพันทั่วไป (Connective tissue proper) 1.2 เนื้อเยื่อเกี่ยวพันพิเศษ (Specialized connective tissues) 1.3 เนื้อเยื่อเกี่ยวพันตัวอ่อน (Embryonic connective tissues) 2 ชนิดของเส้นใย 3 ดูเพิ่ม 4 แหล่งข้อมูลอื่น 5 อ้างอิง

[แก้] การแบ่งประเภทของเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน

[แก้] เนื้อเยื่อเกี่ยวพันทั่วไป (Connective tissue proper)

• เนื้อเยื่อร่างแห (Areolar (or loose) connective tissue) ช่วยค้ำจุนอวัยวะและเนื้อเยื่อบุผิวให้อยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม ประกอบด้วยเส้นใยโปรตีนหลายชนิด เช่น เส้นใยคอลลาเจน และ เส้นใยอีลาสติน นอกจากนั้นเนื้อเยื่อนี้ยังมีบทบาทในการอักเสบ
• เนื้อเยื่อไขมัน (Adipose tissue) ประกอบด้วยเซลล์ไขมัน (adipocyte) ทำหน้าที่ป้องกันแรงกระทบกระเทือน เป็นฉนวนกันการสูญเสียความร้อน และช่วยหล่อลื่น (โดยเฉพาะในเยื่อหุ้มหัวใจ (pericardium) และเก็บสะสมพลังงานในรูปไขมัน
• เนื้อเยื่อเกี่ยวพันหนาแน่น (Dense connective tissue) หรือเรียกโดยทั่วไปว่า เนื้อเยื่อเส้นใย (fibrous connective tissue) รวมตัวกันเป็นเอ็น (ligament) และเอ็นกล้ามเนื้อ (tendon) เส้นใยคอลลาเจนจะเรียงตัวกันหนาแน่นทำให้สามารถทนแรงตึงได้ดี
• เนื้อเยื่อเกี่ยวพันตาข่าย (Reticular connective tissue) เป็นโครงข่ายของเส้นใยเรติคูลาร์ (reticular fibre) (เส้นใยคอลลาเจน ชนิด III) รวมตัวกันเพื่อเป็นโครงให้อวัยวะน้ำเหลือง (lymphoid organ) ยึดเกาะ (เช่น ต่อมน้ำเหลือง (lymph node) , ไขกระดูก (bone marrow) , และม้าม (spleen))

[แก้] เนื้อเยื่อเกี่ยวพันพิเศษ (Specialized connective tissues)

• เลือด ทำหน้าที่ในการขนส่งสารต่างๆ ในร่างกาย สารองค์ประกอบนอกเซลล์ (extracellular matrix) คือ พลาสมา หรือ น้ำเลือด (blood plasma) ที่ซึ่งทำละลายและลำเลียงสารอาหาร, ฮอร์โมน และ คาร์บอนไดออกไซด์ในรูปของไบคาร์บอเนต เซลล์ที่เป็นองค์ประกอบส่วนใหญ่ คือ เม็ดเลือดแดง
• กระดูก ประกอบกันขึ้นเป็นโครงร่างกายในสัตว์มีกระดูกสันหลังที่โตเต็มที่
• กระดูกอ่อน เป็นโครงร่างกายในสัตว์จำพวกปลากระดูกอ่อน (chondrichthyes) ในสัตว์มีกระดูกสันหลังอื่นๆ มักพบกระดูกอ่อนตามข้อต่อเพื่อช่วยในการป้องกันการกระทบเสียดสี สารองค์ประกอบนอกเซลล์ของกระดูกอ่อนส่วนใหญ่คือคอลลาเจน

[แก้] เนื้อเยื่อเกี่ยวพันตัวอ่อน (Embryonic connective tissues)

• มีเซนไคม์ (Mesenchyme or Mesenchymal connective tissue)
• เนื้อเยื่อเกี่ยวพันมิวคัส (Mucous connective tissue)

[แก้] ชนิดของเส้นใย

ในเนื้อเยื่อเกี่ยวพันพบเส้นใยต่างๆ ดังนี้

• เส้นใยคอลลาเจน (collagenous fibers)
• เส้นใยอีลาสติก (elastic fibers)
• เส้นใยร่างแห (reticular fibers)

[แก้] ดูเพิ่ม

• กายวิภาคศาสตร์

[แก้] แหล่งข้อมูลอื่น

• connective+tissue จากเว็บไซต์ eMedicine Dictionary
• t_12/12810256 จาก Dorland's Medical Dictionary (อังกฤษ)

• เนื้อหาโดยย่อจากเว็บไซต์ kumc.edu (อังกฤษ)
• ภาพตัวอย่างจุลกายวิภาคศาสตร์ของ College of Medicine at Urbana-Champaign 230 (อังกฤษ)

• ภาพเนื้อเยื่อเกี่ยวพันจากเว็บไซต์ uiowa.edu (อังกฤษ)

[แก้] อ้างอิง

• วินิดา บัณฑิต. วิทยาฮิสโต 1: เซลล์และเนื้อเยื่อพื้นฐาน. กรุงเทพ: ภาควิชากายวิภาคศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2545. (ไทย)

ด • พ • ก เนื้อเยื่อพื้นฐานของสัตว์ เนื้อเยื่อบุผิว (Epithelial tissue) • เนื้อเยื่อเกี่ยวพัน (Connective tissue) • เนื้อเยื่อกล้ามเนื้อ (Muscular tissue) • เนื้อเยื่อประสาท (Nervous tissue)