เจอราร์ด ปีเตอร์ ไคเปอร์
 |
ลิงก์ข้ามภาษาในบทความนี้ มีไว้ให้ผู้อ่านและผู้ร่วมแก้ไขบทความศึกษาเพิ่มเติมโดยสะดวก เนื่องจากวิกิพีเดียภาษาไทยยังไม่มีบทความดังกล่าว กระนั้น ควรรีบสร้างเป็นบทความโดยเร็วที่สุด |
| เจอราร์ด ไคเปอร์ | |
|---|---|
 เจอราร์ด ไคเปอร์ วัยหนุ่ม (พ.ศ. 2506) |
|
| เกิด | 7 ธันวาคม พ.ศ. 2448 (1905) ฮาเรงคาร์สเปล ประเทศเนเธอร์แลนด์ |
| เสียชีวิต | 23 ธันวาคม พ.ศ. 2516 (1973) เม็กซิโกซิตี ประเทศเม็กซิโก |
| ประเทศที่เป็นพลเมือง | สหรัฐอเมริกา |
| ชาติพันธุ์ | ชาวดัตช์ |
| การศึกษา | ปริญญาเอก สาขาดาราศาสตร์ มหาวิทยาลัยไลเดน |
| อาชีพ | นักดาราศาสตร์, นักวิทยาศาสตร์ดาวเคราะห์ |
| องค์การ | หอดูดาวเยิรคส์ มหาวิทยาลัยชิคาโก, ศูนย์ปฏิบัติการดวงจันทร์และดาวเคราะห์ มหาวิทยาลัยอะริโซนา |
| รู้จักในสถานะ | เฮนรี นอร์ริส รัสเซล เลคเชอร์ชิป (พ.ศ. 2502), ชื่อไปตั้งให้กับรางวัลไคเปอร์ |
| ผลงานเด่น | แถบไคเปอร์, ดาวคู่ |
| ศาสนา | คริสต์ |
เจอราร์ด ปีเตอร์ ไคเปอร์ (ดัตช์: Gerrit Pieter Kuiper (ไคเปอร์); อังกฤษ: Gerard Peter Kuiper (คุยเปอร์)) (7 ธันวาคม พ.ศ. 2448 — 23 ธันวาคม พ.ศ. 2516) เป็น นักดาราศาสตร์ ชาวดัตช์ สัญชาติอเมริกัน ผู้ค้นพบดาวเคราะห์น้อยในแถบไคเปอร์ และเทหวัตถุและสภาพของเทหวัตถุมากมาย ซึ่งช่วยขยายความเข้าใจในระบบสุริยะและดาวเคราะห์ในระบบสุริยะ
เนื้อหา |
ประวัติ [แก้]
ไคเปอร์ เกิด 7 ธันวาคม พ.ศ. 2448 (1905) ที่ Harenkarspel เป็นบุตรของช่างตัดเสื้อในชนบททางเหนือของเนเธอร์แลนด์ เขาสนใจดาราศาสตร์มาตั้งแต่เด็ก
และมีพรสวรรค์ สามารถมองเห็นดาวที่มีความสว่างเพียง 7.5 แมกนิจูด ด้วยตาเปล่า (ดีกว่าคนปกติ 4 เท่า)
เขาเข้าเรียนใน มหาวิทยาลัยไลเดน ที่ซึ่งผลิตนักดาราศาสตร์ที่ประสบความสำเร็จจำนวนมาก เขาสนิทกับ บาร์ต บอค (Bart Bok) และ ปีเตอร์ ออสเตอร์ฮอฟ (Pieter Oosterhoff) และได้เรียนกับ เฮิร์ตซ์ปรุง (Ejnar Hertzsprung), แพนนีคูก (Antonie Pannekoek), ซิตเตอร์ (Willem de Sitter), โวล์ตเชอร์ (Jan Woltjer), ออร์ต (Jan Oort) และ เอห์เรนเฟสต์ (Paul Ehrenfest)
ไคเปอร์สำเร็จ วิทยานิพนธ์ เรื่อง ระบบดาวฤกษ์คู่ (binary stars) ส่งเฮิร์ตซ์ปรุง เมื่อ พ.ศ. 2476 (1933) หลังจากที่ไปคาลิฟอร์เนีย เพื่อศึกษาอยู่กับ โรเบิร์ต ไอต์เคน (Robert Grant Aitken) ที่ หอดูดาวลิค (Lick observatory)
พ.ศ. 2478 (1935) ได้งานสอนที่ หอดูดาววิทยาลัยฮาร์วาร์ด (Harvard College Observatory) ที่ซึ่งเขาพบ ซาร่าห์ พาร์คเกอร์ ฟูลเลอร์ และแต่งงานกันเมื่อ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2479 (1936)
แม้วางแผนไว้ว่าจะย้ายไปรับงานที่ หอดูดาวบอสส์คา (Bosscha Observatory) บนเกาะชวา แต่เขาก็ไปรับทำงานที่ หอดูดาวเยอรคส์ (Yerkes Observatory) แห่งมหาวิทยาลัยชิคาโก (University of Chicago) พร้อมได้สัญชาติอเมริกาเมื่อ พ.ศ. 2480 (1937)
ไคเปอร์ใช้ชีวิตการทำงานส่วนใหญ่ที่ มหาวิทยาลัยชิคาโก (University of Chicago) แต่ก็ย้ายไป ทัคสัน (Tucson), อะริโซนา เมื่อ พ.ศ. 2503 (1960) เพื่อก่อตั้ง ศูนย์ปฏิบัติการดาวเคราะห์และดวงจันทร์ Lunar and Planetary Laboratory ที่ มหาวิทยาลัยอะริโซนา (University of Arizona) ซึ่งเขาเป็นผู้อำนวยการ จนกระทั่งเสียชีวิต เมื่อ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2516 (1973) ขณะพักผ่อนพร้อมภรรยาใน เม็กซิโกซิตี
ผลงาน [แก้]
ไคเปอร์ค้นพบ
- ดวงจันทร์มิรันดา (Miranda) ของ ดาวยูเรนัส และ ดวงจันทร์เนอเรด (Nereid) ของ ดาวเนปจูน
- การมีอยู่ของ แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ ใน ดาวอังคาร และมี ก๊าซมีเทน เจือปนใน ชั้นบรรยากาศ เหนือ ดวงจันทร์ไททัน ของดาวเสาร์ เมื่อ พ.ศ. 2487 (1944)
- แถบไคเปอร์ (Kuiper belt)
- ดาวเคราะห์น้อย 1776 Kuiper
- แอ่งไคเปอร์ (Lunar Kuiper crater) บน ดวงจันทร์
- หลุมอุกกาบาต (crater) หลุมไคเปอร์ บน ดาวอังคาร และ ดาวพุธ
และยังบุกเบิก การสังเกตการณ์รังสีอินฟราเรดทางอากาศ โดยใช้เครื่องบิน Convair 990 ในช่วงทศวรรษ 1960
เกียรติประวัติ [แก้]
- พ.ศ. 2502 (1959) ได้รับรางวัล Henry Norris Russell Lectureship แห่ง สมาคมนักดาราศาสตร์อเมริกา (American Astronomical Society)
- ช่วงทศวรรษที่ 1960 ช่วยกำหนด ตำแหน่งลงจอดบนพื้นผิวดวงจันทร์ ให้กับ โครงการอะพอลโล
- มีชื่ออยู่ใน
- แถบไคเปอร์ (Kuiper belt),
- ดาวเคราะห์น้อย 1776 Kuiper,
- แอ่งไคเปอร์ (Lunar Kuiper crater|) บน ดวงจันทร์,
- หลุมอุกกาบาต (crater) ชื่อ หลุมไคเปอร์ บน ดาวอังคาร และบน ดาวพุธ,
- การสังเกตการณ์ทางอากาศของไคเปอร์ (Kuiper Airborne Observatory)
- ได้รับเกียรตินำชื่อไปตั้งให้กับ รางวัลไคเปอร์ (Kuiper Prize ที่จัดโดย สมาคมนักดาราศาสตร์อเมริกา American Astronomical Society สาขาวิทยาศาสตร์ดาวเคราะห์ เป็นรางวัลสำคัญประจำปีในวงการดาราศาสตร์ ซึ่งมอบตอบแทนแก่ นักวิทยาศาสตร์ดาวเคราะห์ (planetary science) ผู้อุทิศตนโดดเด่น
และพัฒนาความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับระบบดาวเคราะห์ของพวกเราให้ก้าวหน้ามากที่สุด ผู้ที่เคยได้รับรางวัลนี้ เช่น คาร์ล ซาแกน (Carl Sagan), เจมส์ แวน อัลเลน (James Van Allen), ยูจีน ชูเมคเกอร์ (Eugene Shoemaker)
