ปลาค้างคาว (น้ำจืด)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก สกุลปลาค้างคาว (น้ำจืด))
บทความนี้เกี่ยวกับปลาน้ำจืด สำหรับปลาจำพวกอื่น ดูที่ ปลาค้างคาว
ปลาค้างคาว
ปลาค้างคาวนาคะเสถียร (Oreoglanis nakasathiani) ที่ได้รับการตั้งชื่อชนิดเพื่อเป็นเกียรติแก่ นายสืบ นาคะเสถียร
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร: Animalia
ไฟลัม: Chordata
ชั้น: Actinopterygii
อันดับ: Siluriformes
วงศ์: Sisoridae
วงศ์ย่อย: Glyptosterninae
เผ่า: Glyptosternina
สกุล: Oreoglanis
Smith, 1933
ชนิดต้นแบบ
Oreoglanis siamensis
Smith, 1933
ชนิด

ปลาค้างคาว หรือ ปลาติดหิน (อังกฤษ: Freshwater batfish, Bat catfish) เป็นสกุลของปลาน้ำจืดในชั้นปลากระดูกแข็งสกุลหนึ่ง มีชื่อสกุลว่า Oreoglanis (/ออ-รี-โอ-แกลน-อิส/) [1] ในวงศ์ปลาแค้ (Sisoridae)

มีลักษณะโดยรวมคือ เป็นปลาหนังขนาดเล็ก มีขนาดความยาวลำตัวไม่เกิน 13-15 เซนติเมตร ส่วนหัวและลำตัวแบน ริมฝีปากแผ่กว้างเป็นอวัยวะสำหรับยึดเกาะใช้สำหรับดูดเกาะกับพื้นหินในลำธาร ท่อนหางแบนข้าง หัวค่อนข้างกลม นัยน์ตาเล็ก มีหนวดทั้งหมด 4 คู่ (ระหว่างรูจมูก 1 คู่, ริมฝีปากบน 1 คู่, ริมฝีปากล่าง 1 คู่, คาง 1 คู่) ช่องเหงือกแคบอยู่เหนือครีบอก ครีบไขมันยาว ครีบอกและครีบท้องแผ่ออกด้านข้างลำตัว ครีบหางเว้าเล็กน้อย ที่หน้าอกไม่มีแผ่นหนังใช้เกาะติดเหมือนปลาแค้ในสกุล Glyptothorax กินอาหารจำพวก สัตว์น้ำขนาดเล็กและแมลงน้ำ อาศัยเฉพาะในต้นน้ำลำธารที่มีน้ำไหลเชี่ยว ถือเป็นสัตว์น้ำที่ใช้บ่งชี้คุณภาพของแหล่งน้ำชั้นเยี่ยม เนื่องจากเป็นปลาที่มีความอ่อนไหวมากต่อการเปลี่ยนแปลงของสภาพน้ำมาก อีกทั้งยังต้องอาศัยอยู่ในน้ำที่อุณหภูมิต่ำในบริเวณต้นน้ำเท่านั้น คือ บนภูเขาสูง ในระดับที่สูงกว่าระดับน้ำทะเล 700-800 เมตร[1]

ปลาในสกุลนี้ ที่เป็นที่รู้จักดี คือ ปลาค้างคาวดอยอินทนนท์ (Oreoglanis siamensis) ที่พบเฉพาะบนอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ จังหวัดเชียงใหม่ ที่เดียวเท่านั้น และยังถือเป็นปลาต้นแบบของปลาในสกุลนี้อีกด้วย

การแพร่กระจายพันธุ์ของปลาค้างคาว พบกระจายทั่วไปในอนุทวีปอินเดีย, จีนทางตอนใต้ และประเทศในภูมิภาคเอเชียอาคเนย์ เช่น ลุ่มน้ำสาละวิน, ลุ่มน้ำอิระวดี, ลุ่มน้ำโขง, ลุ่มแม่น้ำน่าน เป็นต้น

ชนิด[แก้]

ปัจจุบัน พบแล้วทั้งหมด 20 ชนิด โดยเฉพาะในปี พ.ศ. 2548 มีการค้นพบเพิ่มเติมอีกถึง 8 ชนิดด้วยกัน ซึ่งล้วนแต่เป็นปลาที่พบในเขตประเทศไทยทั้งนั้น และได้ถูกตั้งชื่อชนิดเพื่อเป็นเกียรติแก่บุคคลในแวดวงการอนุรักษ์ธรรมชาติชาวไทยด้วย ได้แก่ นายสุรพล ดวงแข นักวิชาการสัตว์ป่า, นายสืบ นาคะเสถียร อดีตหัวหน้าศูษย์รักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง และนายปลอดประสพ สุรัสวดี อดีตอธิบดีกรมประมงและอดีตอธิบดีกรมป่าไม้[2]

ปลาค้างคาวที่พบในประเทศไทย[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 หน้า 49, สาระน่ารู้ปลาน้ำจืดไทย เล่ม ๒ โดย สมโภชน์ อัคคะทวีวัฒน์ (พ.ศ. 2547) ISBN 974-00-8738-8
  2. พบปลาค้างคาวพันธุ์ใหม่ 8 ชนิดจากป่าต้นน้ำภาคเหนือ จากเว็บไซต์กรมประมง
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 Vidthayanon, C., Saenjundaeng, P., and Ng, H. H. (2009). "Eight new species of the torrent catfish genus Oreoglanis (Teleostei: Sisoridae) from Thailand". Ichthyological Exploration of Freshwaters. 20(2): 127-156. http://www.pfeil-verlag.de/04biol/pdf/ief20_2_04.pdf

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]