อันดับปลาหนัง

อันดับปลาหนัง ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: ครีเตเชียสยุคปลาย-ปัจจุบัน
ปลาเค้าดำ (Wallagonia miostoma) ปลาหนังขนาดใหญ่ในวงศ์ Siluridae
ปลาซัคเกอร์ม้าลาย (Hypancistrus zebra) เป็นปลาขนาดเล็กในวงศ์ Loricariidae นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:	Animalia
ไฟลัม:	Chordata
ชั้น:	Actinopterygii
อันดับใหญ่:	Ostariophysi
อันดับ:	Siluriformes
วงศ์
35 วงศ์ ดูรายละเอียดในบทความ

อันดับปลาหนัง หรือ ตระกูลปลาหนัง เป็นอันดับทางอนุกรมวิธานของปลากระดูกแข็งอันดับหนึ่ง ใช้ชื่อชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Siluriformes มีชื่อภาษาสามัญอังกฤษว่า Catfish ตระกูลปลาหนังเป็นตระกูลที่มีจำนวนปลามากถึง 35 วงศ์ และ 2,867 ชนิด ซึ่งประกอบไปด้วยปลาที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจ เช่น ปลาดุก ปลาสวาย ปลาบึก ปลาเนื้ออ่อน ปลากด

ลักษณะ

ปลาในตระกูลนี้ เป็นปลาที่ไม่มีเกล็ด จึงเป็นที่มาของชื่อปลาหนัง ปลาหลายชนิดในตระกูลนี้มีผิวหนังอ่อนนุ่ม แต่บางชนิดก็มีเกราะแข็งหุ้มร่างกาย เช่น ปลาเทศบาล และปลาแพะ ปลาหนังส่วนใหญ่มีหนวดใช้ช่วยหาอาหาร ซึ่งจำนวนหนวดจะแตกต่างกันไปตามชนิด โดยปลาหนังที่มีหนวดมากที่สุด จะมีหนวดสี่คู่ แบ่งเป็น หนวดที่รูจมูกหนึ่งคู่ หนวดที่ข้างปากหนึ่งคู่ และหนวดใต้คางสองคู่ ปลาหนังเกือบทุกชนิด มีเงี่ยงแข็งบนครีบกระโดงหลังและครีบอก ซึ่งไว้ใช้ป้องกันตัว เงี่ยงของปลาหนังบางชนิดมีพิษเป็นอันตรายต่อมนุษย์ได้

ปลาหนังมีถิ่นกำเนิดกว้าง สามารถพบได้ในทุกทวีป ยกเว้นแต่เพียงขั้วโลกใต้ ปลาส่วนใหญ่เป็นปลาน้ำจืด แต่ก็มีข้อยกเว้น เช่น ปลาในวงศ์ปลากดทะเลและวงศ์ปลาดุกทะเล ซึ่งอาศัยในน้ำกร่อยและน้ำทะเลได้

วงศ์

ตระกูลปลาหนังในปัจจุบัน สามารถแบ่งย่อยออกไปได้ 35 วงศ์ ตัวอย่างวงศ์ที่สำคัญและพบในประเทศไทย ได้แก่

• วงศ์ปลาขยุย (Akysidae)
• วงศ์ปลาดัก (Amblycipitidae)
• วงศ์ปลากดทะเล (Ariidae) รวมทั้ง ปลาริวกิว ปลาอุก
• วงศ์ปลากด (Bagridae) รวมทั้ง ปลาแขยง
• วงศ์ปลากะแมะ (Chacidae)
• วงศ์ปลาดุก (Clariidae)
• วงศ์ปลาจีด (Heteropneustidae)
• วงศ์ปลาสวาย (Pangasiidae) รวมทั้ง ปลาสังกะวาด ปลาเผาะ ปลาโมง ปลาบึก ปลาเทโพ ปลาเทพา
• วงศ์ปลาดุกทะเล (Plotosidae)
• วงศ์ปลาหวีเกศ (Schilbeidae) รวมทั้ง ปลาสังกะวาด ปลายอนทอง ปลายอนโล่
• วงศ์ปลาเนื้ออ่อน (Siluridae) รวมทั้ง ปลาก้างพระร่วง ปลาเบี้ยว ปลาสายยู ปลาปีกไก่ ปลาชะโอน ปลาเค้า
• วงศ์ปลาแค้ (Sisoridae) รวมทั้ง ปลาค้างคาว ปลายะคุย
  

นอกจากนี้ ยังมีวงศ์ปลาหนังจากต่างประเทศ ซึ่งนิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงามทั่วไป คือ

• Callichthyidae (ปลาแพะ)
• Loricariidae (ปลาเทศบาล ปลาซัคเกอร์)
• Malapteruridae (ปลาดุกไฟฟ้า)
• Mochokidae (ปลากลับหัว)
• Pimelodidae (ปลาเรดเทลแคทฟิช ปลาไทเกอร์โชวเวลโนส)

แหล่งข้อมูลอื่น

• เว็บไซต์ปลาหนัง (อังกฤษ)
• เว็บไซต์ปลาหนัง (อังกฤษ)