วิกิพีเดีย:วิกิพีตัง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
เว็บย่อ:
WP:TAN
วิกิพีตัง
Wikipe-tan
Wikipe-tan full length.svg
อัตลักษณ์ บุคลาธิษฐานแบบโมะเอะของวิกิพีเดีย
สร้างโดย คะซุงะ (Kasuga) (2549)

วิกิพีตัง (ญี่ปุ่น: ウィキペたん Wikipetan ?; อังกฤษ: Wikipe-tan) เป็นบุคลาธิษฐาน (personification) ของวิกิพีเดีย ผู้ใช้วิกิพีเดียนามว่า คะซุงะ (ญี่ปุ่น: 利用者 Kasuga ?) สร้างขึ้นเมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2546 ไว้ให้เป็น "แมสคอต" (mascot) ของวิกิพีเดีย

ปัจจุบัน มีการใช้วิกิพีตังเป็นสัญลักษณ์ในหลาย ๆ โครงการของวิกิพีเดีย นอกจากตัววิกิพีเดียเอง อาทิ โครงการวิกิอะนิเมะและมังงะ คณะทำงานวันคริสต์มาสประจำโครงการวิกิวันหยุด หน่วยปราบเกรียน และหน่วยฝึกฝนผู้ดูแลระแบบ นอกจากนี้ ในโลกจริง มีการใช้วิกิพีตังประชาสัมพันธ์กิจการของวิกิมีเดีย และมีการแต่งคอสเพลย์เป็นวิกิพีตังด้วย เช่น ในเทศกาลของมูลนิธิวิกิมีเดียที่ฮ่องกง

คำว่า "ตัง" (tan) ในชื่อ "วิกิพีตัง" นั้นเป็นวิภัตติ (suffix) ทำนองเดียวกับชื่อคนญี่ปุ่นที่มักเติม "จัง" (chan) หรือ "ซัง" (san) ต่อท้าย และวิกิพีตังเป็นผลิตผลของค่านิยมแบบโมะเอะ (moe) เช่นเดียวกับบุคลาธิษฐานอื่น ๆ ในกลุ่มโอเอสตัง (OS-tan)

ชิ้นภาพต่อที่วิกิพีตังใช้ประดับผมและร่างกายนั้นมาจากตราสัญลักษณ์เดิมของวิกิพีเดียที่เป็นวงกลมภาพต่อ ส่วนข้อความ "ワィ" ที่ปรากฏบนอกวิกิพีตังนั้น สะกด "ウィ" ("วิ", ตัดมาจาก "วิกิ") ผิด แต่ก็ใช้สืบ ๆ กันมาโดยไม่ได้แก้ไขแต่อย่างใด ขณะที่ "祖" ณ ชิ้นภาพต่อบนผมของวิกิพีตังนั้น เป็นอักษรคันจิ ซึ่งดัดแปลงมาจากอักษรจีน "袓" บนตราสัญลักษณ์ของวิกิพีเดีย เพราะอักษรจีนดังกล่าวไม่มีที่ใช้ในภาษาญี่ปุ่น

ภูมิหลัง[แก้]

เดิมมีแนวคิดหา "แมสคอต" ให้แก่วิกิพีเดียอยู่แล้ว โดยเปิดอภิปรายกันที่เมตาวิกิ ครั้นวันที่ 5 มกราคม พ.ศ. 2549 หมายเลขไอพีนิรนามรายหนึ่ง คือ 192.192.170.2 ได้เสนอต่อที่อภิปรายว่า แมสคอตของวิกิพีเดียควรเป็นทำนองเดียวกับของโอเอสตัง[1] สามวันถัดมา ผู้ใช้ คะซุงะ (Kasuga) ซึ่งเป็นชาวญี่ปุ่น จึงวาดภาพ "วิกิพีตัง" อย่างน้อยสองภาพ แล้วเผยแพร่ที่เว็บไซต์ฟุตะบะแชนเนิล (Futaba Channel) ต่อมาวันที่ 18 มกราคม คะซุงะจึงอัปโหลดภาพวิกิพีตังสองภาพขึ้นที่ส่วนกลางเพื่อให้ประชาพิจารณ์กัน[2]

คะซุงะกล่าวว่า เมื่อออกแบบวิกิพีตัง และพี่สาวน้องสาวของวิกิพีตังในโอกาสต่อ ๆ มา เขาใคร่ครวญถึงข้อแนะนำสองประการเสมอ คือ ข้อแนะนำของฟุจิโกะ เอฟ ฟุจิโอะ (Fujiko F Fujio) ที่ว่า ตัวละครจะดีก็เพราะออกแบบให้มีเค้าโครงสะดุดตา กับข้อแนะนำของสก็อต แม็กเคลาด์ (Scott McCloud) ที่ว่าไว้ในหนังสือ อันเดอร์สแตนดิงคอมิกส์ (Understanding Comics) ของเขาว่า นักเขียนการ์ตูนในยุคทองนั้นจะให้ตัวละครแต่ตัวมีสีสรรเชิงสัญลักษณ์"[3]

ประชาคมลงมติเลือกวิกิพีตังเป็นแมสคอตประจำวิกิพีเดีย สมัยต่อมามีการสร้างวิกิพีตังในหลาย ๆ รูปแบบเพื่อใช้ประโยชน์ในหลาย ๆ ด้าน และในปี 2550 จิมโบ เวลส์ (Jimbo Wales) ผู้ก่อตั้งวิกิพีเดีย พรรณนาว่า วิกิพีตังเป็นแมสคอตของประชาคมวิกิพีเดีย[4] กระนั้น เวลส์หมายเหตุว่า โดยส่วนตัวแล้ว เขาไม่ยอมรับวิกิพีตัง[5]

การใช้งานบนวิกิพีเดียและที่โครงการอื่น ๆ ของวิกิมีเดีย[แก้]

สามใบเถาตระกูลวิกิมีเดีย (ซ้ายไปขวา): คอมมอนส์ตัง, วิกิพีตัง, และโควตตัง

หลังจากได้รับเลือกเป็นแมสคอตประจำวิกิพีเดียแล้ว ในเดือนมกราคม ปี 2549 นั้นเอง วิกิพีเดียก็ได้รับเลือกเป็นตราสัญลักษณ์โครงการวิกิอะนิเมะและมังงะ เพราะตราสัญลักษณ์เดิมถูกลบไป เพราะเป็นรูปที่ผู้ใช้คนหนึ่งวาดขึ้นจากตัวละคร คาซึกาโนะ มิโดริ (Midori Kasugano) จากเรื่อง มือขวากับขาโจ๋ (Midori Days) จึงนับว่าเป็นงานลอกเลียนแบบ

วันที่ 8 สิงหาคม 2549 ภาพ Wikipe-tan full length.png ได้รับเลือกเป็นภาพคัดสรรประจำวิกิพีเดียภาษาอังกฤษ และขึ้นแสดงยังหน้าหลักของวิกิพีเดียภาษาอังกฤษเมื่อวันที่ 2 ตุลาคม 2549 แต่ถูกถอดจากการเป็นภาพคัดสรรเมื่อวันที่ 29 ตุลาคม ปีรุ่งขึ้น

นอกจากนี้ โครงการต่อต้านการก่อกวนในวิกิพีเดียตั้งต้นขึ้นเมื่อเดือนกันยายน ปี 2549 และวิกิพีเดียก็ได้รับเลือกเป็นตราสัญลักษณ์ของหน่วยเก็บกวาดเฉพาะกิจ หรือที่มักเรียก หน่วยปราบเกรียน (Counter-Vandalism Unit) ด้วย เพราะตราสัญลักษณ์เดิมถูกลบไปด้วยปัญหาลิขสิทธิ์ ในปี 2552 มีการออกแบบตราสัญลักษณ์ของหน่วยฯ ประจำวิกิพีเดียภาษาอังกฤษใหม่ แต่ตราเดิมที่เป็นรูปวิกิพีตังนั้นยังรักษาไว้เป็นอนุสรณ์อยู่ที่หน้าพูดคุยของโครงการฯ

วันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2550 โครงการวิกิการทหารจึ่งเริ่มใช้วิกิพีเดียตังเป็นแมสคอตบ้าง และมีการสร้างวิกิพีตังสวมเครื่องแบบทหารเรือเพื่อการนี้โดยเฉพาะ

วันที่ 29 มีนาคม 2550 คะซึงะออกแบบพี่สาวน้องสาวให้แก่วิกิพีตังด้วย สำหรับใช้เป็นแมสคอตประจำโครงการอื่น ๆ ของมูลนิธิวิกิมีเดีย คือ คอมมอนส์ตัง (Commons-tan) ประจำคอมมอนส์ และโควตตัง (Quote-tan) ประจำวิกิคำคม โดยคะซึงะกล่าวว่า จะออกแบบพี่สาวน้องสาวเพิ่มให้อีก ถ้าจำเป็น

ต่อมาในเดือนกรกฎาคม 2550 คะซึงะวาดภาพวิกิพีตังสี่ภาพในกิริยายั่วยวน เพื่อใช้ประกอบบทความโลลิคอนโดยเฉพาะ แต่จิมโบ เวลส์ ผู้ก่อตั้งวิกิพีเดีย ลบภาพนั้นทิ้งเสีย หลังจากอภิปรายกันที่ส่วนกลางแล้ว ประชาคมลงมติว่า ในฐานะที่วิกิพีตังเป็น "แมสคอตของประชาคมวิกิพีเดีย" ก็ไม่ควรใช้วิกิพีตังในทำนองเร้ากามารมณ์ ภายหลังคะซึงะจึงวาดภาพโลลิคอนใหม่โดยปราศจากวิกิพีตัง คือ ภาพ Lolicon Sample.png

วันที่ 21 ธันวาคม 2550 วิกิพีตังในชุดพื้นเมืองฟิลิปปินส์ก็ได้ใช้ประจำโครงการวิกิฟิลิปปินส์

ระเบียงภาพ[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. 192.192.170.2 (January 5, 2006). "How about Wikipe-tan just like OS-tan.". Meta. สืบค้นเมื่อ March 7, 2011. 
  2. Shii (January 18, 2006). "Um... it seems those images are GFDL... let's put them here, then.". Meta. สืบค้นเมื่อ July 10, 2011. 
  3. Kasuga (October 23, 2007). "Adult Wikipe-tan by ~Kasuga39". deviantArt. สืบค้นเมื่อ July 10, 2011. 
  4. Wales, Jimbo (June 8, 2007). "Community mascot". Wikimedia Commons. สืบค้นเมื่อ March 7, 2011. 
  5. Wales, Jimbo (February 7, 2011). "I am not a fan". Wikipedia. สืบค้นเมื่อ February 7, 2011. 

ดูเพิ่ม[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]