จักรวรรดิไนเซีย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
จักรวรรดิโรมันแห่งไนเซีย
Βασιλεία Ῥωμαίων
Basileía tôn Rhōmaíōn
Empire of the Romans
จักรวรรดิ

ค.ศ. 1204–ค.ศ. 1261


ตราแผ่นดิน

จักรวรรดิละติน, จักรวรรดิไนเซีย, จักรวรรดิเทรบิซอนด, และอาณาจักรเอพิรอส เขตแดนไม่ทราบแน่นอน
เมืองหลวง ไนเซีย
ภาษา กรีก
ศาสนา อีสเติร์นออร์โธด็อกซ์
รัฐบาล อัตตาธิปไตย
จักรพรรดิ
 -  ค.ศ. 1204–1222 ธีโอดอร์ที่ 1 ลาสคาริส
 -  ค.ศ. 1222–1254 จอห์นที่ 3 ดูคัส วาทัทซีส
 -  ค.ศ. 1254–1258 ธีโอดอร์ที่ 3 ลาสคาริส
 -  ค.ศ. 1258–1261 จอห์นที่ 4 ลาสคาริส
 -  ค.ศ. 1259–1261 มิคาเอลที่ 8 พาเลโลกัส
ยุคประวัติศาสตร์ ยุคกลางตอนกลาง
 -  สถาปนา ค.ศ. 1204
 -  สิ้นสุด กรกฎาคม ค.ศ. 1261

จักรวรรดิไนเซีย หรือ จักรวรรดิโรมันแห่งไนเซีย (อังกฤษ: Empire of Nicaea หรือ Roman Empire of Nicaea, กรีก: Βασίλειον τῆς Νίκαιας) เป็นอาณาจักรที่ใหญ่ที่สุดในบรรดารัฐไบแซนไทน์กรีกที่ก่อตั้งโดยชนชั้นเจ้านายผู้ปกครองจักรวรรดิไบแซนไทน์[1]ที่หนีมาหลังจากที่เสียคอนสแตนติโนเปิลไปในสงครามครูเสดครั้งที่ 4 จักรวรรดิไนเซียก่อตั้งโดยราชวงศ์ลาคาริสรุ่งเรืองระหว่างปี ค.ศ. 1204 ไปจนเมื่อสิ้นสุดลงในปี ค.ศ. 1261

การก่อตั้ง[แก้]

ในปี ค.ศ. 1204 อเล็กซิออสที่ 5 ดูคาสจักรพรรดิแห่งจักรวรรดิไบแซนไทน์เสด็จหนีจากคอนสแตนติโนเปิลหลังจากที่นักรบครูเสดชาวฝรั่งเศสเข้ารุกรานเมือง จักรพรรดิธีโอดอร์ที่ 1 ลาสคาริสพระโอรสเขยในจักรพรรดิอเล็กซิออสที่ 3 อันเจลอสด้รับการประกาศให้เป็นจักรพรรดิแต่พระองค์ก็เสด็จหนีเช่นกันไปยังเมืองไนเซียในไบธีเนีย (Bithynia) เมื่อทรงเห็นว่าสถานะการณ์ของคอนสแตนติโนเปิลอยู่ในสภาพที่สิ้นหวัง

จักรวรรดิละตินที่ก่อตั้งโดยนักรบครูเสดในคอนสแตนติโนเปิลไม่มีความแข็งแกร่งพอที่จะควบคุมดินแดนต่างของไบแซนไทน์ ซึ่งทำให้มีรัฐเล็กรัฐน้อยก่อตัวกันขึ้นมาในอาณาจักรเดสโพเททแห่งเอพิรอส (Despotate of Epiros) และจักรวรรดิเทรบิซอนด์ (Empire of Trebizond) และไนเซียเอง แม้ว่าเทรบิซอนด์จะแยกตัวไปเป็นรัฐอิสระเพียงสองสามอาทิตย์ก่อนที่คอนสแตนติโนเปิลจะล่ม แต่ไนเซียตั้งอยู่ใกล้จักรวรรดิละตินมากกว่าและอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะกับการที่จะใช้ในการก่อตั้งจักรวรรดิไบแซนไทน์ขึ้นใหม่ได่ง่ายกว่า

จักรพรรดิธีโอดอร์ที่ 1 ลาสคาริสไม่ทรงประสพความสำเร็จเท่าใดนักในระยะแรก พระองค์ทรงได้รับความพ่ายแพ้ที่โพเมเนนัม และพรูซา หรือเบอร์ซาในตุรกีปัจจุบันในปี ค.ศ. 1204 แต่ทรงยึดดินแดนส่วนใหญ่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของอานาโตเลียมาได้หลังจากที่จักรพรรดิบอลด์วินที่ 1 แห่งคอนสแตนติโนเปิลต้องทรงต่อต้านการรุกรานของจักรพรรดิคาโลยันแห่งบัลแกเรีย นอกจากนั้นธีโอดอร์ก็ยังทรงได้รับชัยชนะต่อกองทัพของเทรบิซอนด์และคู่อริอื่น ๆ ซึ่งทำให้พระองค์ทรงมีอำนาจปกครองอาณาจักรใหม่ที่มีอำนาจมากที่สุด ในปี ค.ศ. 1206 ธีโอดอร์ก็ทรงประกาศพระองค์เป็นจักรพรรดิแห่งไนเซีย

การเจรจาสงบศึกและการสร้างพันธมิตรเกิดขึ้นและล้มสลายหลายครั้งในช่วงสองสามปีต่อมา ในฐานะที่เป็นรัฐที่สืบเนื่องต่อมา จักรวรรดิละติน, บัลแกเรีย และเซลจุคตุรกีแห่งไอโคเนียมต่างก็ต่อสู้กันเอง ในปี ค.ศ. 1211 ธีโอดอร์ก็ทรงได้รับชัยชนะครั้งใหญ่ต่อการรุกรานของเซลจุคผู้ที่ได้รับการหนุนหลังอเล็กซิออสที่ 3 ในการพยายามกู้ราชบัลลังก์คืน ธีโอดอร์พยายามสร้างความถูกต้องในการดำรงตำแหน่งจักรพรรดิของพระองค์เองโดยทรงแต่งตั้งพระสังฆราชองค์ใหม่แห่งไนเซีย ในปี ค.ศ. 1219 ธีโอดอร์ก็เสกสมรสกับพระราชธิดาของจักรพรรดินีแห่งจักรวรรดิละติน จักรพรรดินีโยลันดาแห่งฟลานเดอร์สแต่ก็มาเสด็จสวรรคตลงในปี ค.ศ. 1222 ผู้ครองราชย์ต่อจากพระองค์คือพระโอรสเขยจักรพรรดิจอห์นที่ 3 ดูคาส วาตัทซีส

อ้างอิง[แก้]

  1. CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: The Byzantine Empire[1]

ดูเพิ่ม[แก้]